Mục lục›Chương 11›CÂU 54

Chương 11 · Vóc thể vũ trụ

CÂU 54

bhaktyā—bằng sự phục vụ tận tụy; tu—nhưng; ananyayā—không pha trộn hoạt động nhân quả hay triết học tư biện; śakyaḥ—có thể; aham—Ta; evam-vidhaḥ—như thế; arjuna—hỡi Arjuna; jñātum—biết; draṣṭum—nhìn thấy; ca—và; tattvena—trong thực tế; praveṣṭum—vào trong; ca—cũng; parantapa—hỡi người có cánh tay mạnh.

Arjuna yêu quý của Ta ơi, chỉ nhờ sự phục vụ tận tụy mới có thể hiểu được Ta như Ta có và tận mắt nhìn thấy Ta trong diện mạo đang ở trước mặt ngươi. Chỉ có như thế ngươi mới có thể hiểu được những điều huyền bí về Ta.

GIẢI NGHĨA: Chỉ có thể hiểu Kṛṣṇa nhờ quá trình phục vụ tận tụy trong sạch. Ngài giải thích rõ ràng trong câu thơ này để những nhà bình luận tự xưng, những người cố tìm hiểu “Bhagavad-gītā” nhờ tư biện biết rằng họ chỉ phí thời gian vô ích. Chẳng ai trong bọn họ hiểu được Kṛṣṇa hay hiểu được làm thế nào mà Ngài lại xuất hiện trước mặt cha mẹ Mình trong diện mạo bốn tay rồi tức thì lại biến thành diện mạo hai tay. Khó mà hiểu được tất cả những điều này nhờ nghiên cứu Kinh Veda hay tư biện triết học. Bởi thế cho nên ở đây mới nói rõ rằng chẳng ai có thể nhìn thấy Ngài hay thâm nhập vào bản chất của những sự việc đó. Song, những người nghiên cứu Kinh Veda đến nơi đến chốn có thể rút ra từ đó lượng thông tin lớn về Đấng Tối Cao. Nhiều nguyên tắc và nhiều quy định được trình bày trong các tập Kinh Veda và người nào thực sự muốn thấu hiểu Kṛṣṇa, người đó phải tuân theo những giới hạnh được mô tả ở các cuốn Thánh Kinh đầy uy tín: Anh ta có thể tu khổ hạnh phù hợp với các giới luật này ví dụ như nhịn ăn vào lễ Janmāṣṭamī, ngày Kṛṣṇa giáng thế và hai lần trong tháng vào ngày ekādaśī (ngày thứ mười một của kỳ trăng tròn dần và trăng khuyết dần). Còn về việc ban của bố thí thì Kinh sách nói rõ rằng nên quyên cúng cho các tín đồ của Kṛṣṇa, những người đang phục vụ tận tụy và truyền bá triết học của Kṛṣṇa hay ý thức Kṛṣṇa trên toàn thế giới. Ý thức Kṛṣṇa là phúc lành cho cả nhân loại. Đức Rūpa Gosvāmī gọi Đức Caitanya là người hào phóng nhất bởi vì Ngài đã rộng rãi ban tặng con người tình yêu với Kṛṣṇa, cái hoàn toàn khó mà có được. Cho nên nếu con người quyên cúng tiền của cho những người đang truyền bá ý thức Kṛṣṇa, cúng dâng tiền của cho sự nghiệp phát triển ý thức Kṛṣṇa thì đó là việc từ thiện vĩ đại nhất. Còn nếu con người thờ cúng ở đền thờ phù hợp với quy định (ở khắp các đền thờ của Ấn Độ đều có Tượng Thần, thường là Viṣṇu hay Kṛṣṇa) thì anh ta có cơ hội tiến bộ về tâm linh nhờ việc thờ phụng Đấng Tối Cao và bày tỏ lòng tôn kính của mình đối với Ngài. Việc thờ phụng ở đền thờ là nhất thiết đối với những người mới bắt đầu sự phục vụ tận tụy cho Đấng Tối Cao và điều này được Kinh Veda (“Śvetāśvatara Upaniṣad”, 6.23) khẳng định:

Người nào hoàn toàn hiến mình cho Đấng Tối Cao, phục vụ Ngài tận tụy dưới sự chỉ bảo của vị thầy tinh thần mà anh ta cũng hết lòng tin tưởng, người đó có thể được Đức Thượng Đế Tối Cao mặc khải cho thấy. Không thể hiểu được Kṛṣṇa nhờ sức mạnh trí tuệ cá nhân. Người nào không qua sự đào luyện dưới sự chỉ đạo của vị thầy tinh thần chân chính, người đó thậm chí không thể bước lên con đường nhận thức Thượng Đế. Từ tu được dùng ở đây để đặc biệt nhấn mạnh rằng chẳng có phương pháp nào khác có thể được sử dụng, được giới thiệu hay có hiệu quả đối với việc tìm hiểu Kṛṣṇa.

Những tướng mạo cá nhân của Kṛṣṇa, tướng mạo hai tay và bốn tay của Ngài hoàn toàn khác với vóc thể vũ trụ nhất thời mà Đức Chí Tôn đã cho Arjuna thấy. Hình dạng Nārāyaṇa bốn tay và hình dạng Kṛṣṇa hai tay là những hình dạng vĩnh cửu và siêu tuyệt, trong khi đó, vóc thể vũ trụ mà Arjuna thấy là vóc thể nhất thời. Bản thân từ su-durdarśam, “khó mà nhìn thấy” nói lên rằng trước đó chưa ai từng nhìn thấy vóc thể vũ trụ của Đức Chí Tôn. Từ đó cũng chỉ ra rằng Đức Chí Tôn chẳng nhất thiết phải cho các tín đồ thấy nó. Thực hiện lời thỉnh cầu của Arjuna, Kṛṣṇa đã hiện ra trước mắt chàng trong dung mạo đó để sau này, khi có kẻ nào đó tự xưng mình là Thượng Đế hiện thân thì người ta có thể yêu cầu y cho họ xem vóc thể vũ trụ của y.

Từ này được lặp lại mấy lần ở câu thơ trước chỉ ra rằng con người không nên hãnh diện với tri thức kinh viện trong Kinh Veda. Anh ta cần phục vụ tận tụy cho Kṛṣṇa. Chỉ khi đó anh ta mới có thể viết giải nghĩa cho “Bhagavad-gītā”.

Sau khi cho Arjuna thấy vóc thể vũ trụ, Kṛṣṇa biến hóa thành hình dạng Nārāyaṇa bốn tay, còn sau đó thì Ngài hiện ra trước Arjuna trong diện mạo hai tay khởi thủy của Mình. Điều đó chứng tỏ rằng vóc thể bốn tay cũng như là các vóc thể khác của Đấng Tối Cao mà Kinh Veda nói tới đều được phát sinh từ vóc thể hai tay khởi thủy của Kṛṣṇa. Ngài là nguồn gốc của mọi phát sinh. Kṛṣṇa khác với cả những vóc thể này chứ nói gì tới phương diện vô bản sắc của Chân Lý Tuyệt Đối. Còn về phần các dung mạo bốn tay của Kṛṣṇa thì các bộ Kinh Veda có nói rằng kể cả dung mạo bốn tay giống Kṛṣṇa nhất (Mahā-Viṣṇu, đấng ngả mình trên mặt biển vũ trụ và vô vàn vũ trụ được sinh ra và bị hút vào theo hơi thở của Ngài) cũng là hóa thân của Đấng Tối Cao. Như “Brahma-saṁhitā” (5.48) nói:

“Đức Mahā-Viṣṇu, đấng mà muôn vàn vũ trụ được sinh ra và bị hút vào theo hơi thở của Ngài là hóa thân toàn vẹn của Kṛṣṇa. Bởi thế nên con tôn thờ Đức Govinda, Kṛṣṇa, căn nguyên của mọi căn nguyên”. Do đó, chúng ta cần thờ phụng hình tướng cá nhân của Kṛṣṇa, chân thân Đức Thượng Đế Tối Cao ngập tràn tri thức và phúc lạc. Kṛṣṇa là cội nguồn của mọi tướng dạng Viṣṇu, là căn nguyên của mọi hóa thân của Thượng Đế và là Đức Thượng Đế Tối Cao khởi thủy như “Bhagavad-gītā” khẳng định.

Kinh Veda (“Gopāla-tāpanī Upaniṣad”, 1.1) có tuyên bố như sau:

“Con kính cẩn cúi lạy Kṛṣṇa, đấng có tướng mạo siêu tuyệt, vĩnh cửu, ngập tràn phúc lạc và hiểu biết. Con xin bày tỏ lòng tôn kính của con với Ngài bởi vì hiểu được Ngài tức là hiểu hết các tập Kinh Veda và chính vì thế mà Ngài được gọi là vị thầy tinh thần tối cao”. Ở đó nói tiếp, kṛṣṇo vai paramaṁ daivatam: “Kṛṣṇa là Đức Thượng Đế Tối Cao” (“Gopāla-tāpanī”, 1.3). Eko vaśī sarva-gaḥ kṛṣṇa īḍyaḥ: “Kṛṣṇa đó là Đức Thượng Đế Tối Cao và là đấng duy nhất cần được thờ phụng”. Eko 'pi san bahudhā yo 'vabhāti: “Kṛṣṇa chỉ có một, nhưng Ngài hóa hiện thành vô vàn hình dạng và vô vàn pháp thân” (“Gopāla-tāpanī”, 1.21).

“Brahma-saṁhitā” (5.1) có nói:

“Đức Thượng Đế Tối Cao là Kṛṣṇa, đấng có thân thể vĩnh cửu, ngập tràn tri thức và phúc lạc. Ngài không có khởi nguyên bởi vì Ngài là khởi nguyên của vạn vật. Ngài là căn nguyên của mọi căn nguyên”.

Đoạn khác nói, yatrāvatīrṇaṁ kṛṣṇākhyaṁ paraṁ brahma narākṛti: “Chân Lý Tuyệt Đối Tối Cao là một cá nhân có tên gọi là Kṛṣṇa và thỉnh thoảng Ngài giáng thế”. Tương tự như vậy, chúng ta thấy trong “Śrīmad-Bhāgavatam” các mô tả về đủ loại hóa thân của Đức Thượng Đế Tối Cao và tên Kṛṣṇa cũng được nhắc đến trong danh sách này. Nhưng sau đấy, ở đó có nói rằng Kṛṣṇa không nằm trong số các hóa thân; Ngài chính là Đức Thượng Đế Tối Cao (ete cāṁśa-kalāḥ puṁsaḥ kṛṣṇas tu bhagavān svayam).

Thêm vào đó, Đức Chí Tôn có phán trong “Bhagavad-gītā”, mattaḥ parataraṁ nānyat: “Chẳng có vóc thể nào hơn được hình dạng Đức Thượng Đế Kṛṣṇa của Ta”. Ở một câu thơ khác của “Bhagavad-gītā”, Kṛṣṇa nói: aham ādir hi devānām — “Ta là cội nguồn của tất cả các vị á thần”. Sau khi thấu tỏ bản chất của “Bhagavad-gītā” từ Kṛṣṇa, Arjuna khẳng định điều này bằng những lời sau: paraṁ brahma paraṁ dhāma pavitraṁ paramaṁ bhavān — “Giờ đây tôi hiểu rõ Người là Đức Thượng Đế Tối Cao, là Chân Lý Tuyệt Đối và là chốn nương náu của vạn vật”. Bởi vậy, vóc thể vũ trụ mà Kṛṣṇa cho Arjuna thấy không phải là hình dạng khởi thủy của Thượng Đế. Hình dạng khởi thủy của Ngài là hình dạng Kṛṣṇa. Đức Chí Tôn đã cho thấy vóc thể vũ trụ với hàng ngàn đầu và hàng ngàn tay của Ngài để thu hút sự chú ý của những kẻ không có tình yêu với Thượng Đế. Hình dạng này không phải là hình dạng khởi thủy của Ngài.

Vóc thể vũ trụ của Đức Chí Tôn không thu hút được các tín đồ trong sạch, những người yêu thương Thượng Đế trong các mối quan hệ tương giao siêu tuyệt khác nhau. Đức Thượng Đế Tối Cao đáp lại tình yêu siêu tuyệt của các tín đồ của Mình ở dung mạo Kṛṣṇa khởi thủy của Ngài. Vì thế cho nên Arjuna, người gắn bó với Kṛṣṇa bằng tình bằng hữu không thấy mãn nguyện khi chiêm ngưỡng vóc thể vũ trụ của Đức Chí Tôn, thêm vào đó, nó làm cho chàng kinh hãi. Là bạn chí thiết và tín cậy của Kṛṣṇa nên dĩ nhiên là Arjuna có tuệ nhãn siêu tuyệt, chàng không phải là người thường. Vì thế mà vóc thể vũ trụ của Đấng Tối Cao chẳng làm chàng say mê. Vóc thể này có thể tuyệt diệu đối với những người đang tiến hành hoạt động nhân quả, còn đối với những người đang đi theo con đường phục vụ tận tụy thì diện mạo Kṛṣṇa hai tay là đáng yêu nhất.