vedas.vnBhagavad-gītā nguyên nghĩa

Mục lục›Chương 11›CÂU 52

Chương 11 · Vóc thể vũ trụ

CÂU 52

Devanāgarī

śrī-bhagavān uvāca

su-durdarśam idaṁ rūpaṁ dṛṣṭavān asi yan mama

devā apy asya rūpasya nityaṁ darśana-kāṅkṣiṇaḥ

śrī-bhagavān uvāca—Đức Thượng Đế Tối Cao phán; su-durdarśam—vô cùng khó thấy; idam—này; rūpam—hình dạng; dṛṣṭavān asi—mà ngươi đã thấy; yat—cái mà; mama—của Ta; devāḥ—các vị á thần; api—cũng; asya—này; rūpasya—dung mạo; nityam—vĩnh viễn; darśana-kāṅkṣiṇaḥ—bao giờ cũng khao khát được thấy.

Đức Thượng Đế Tối Cao phán: Arjuna yêu quý của Ta ơi, thật khó mà thấy được diện mạo của Ta mà ngươi hiện đang chiêm ngưỡng. Đến cả các vị á thần cũng hằng ao ước được chiêm ngưỡng dung mạo vô cùng khả ái này.

GIẢI NGHĨA: Câu thơ thứ bốn mươi tám của chương này có nói rằng sau khi thôi hiện vóc thể vũ trụ, Đức Chí Tôn Kṛṣṇa đã báo cho Arjuna biết rằng kể cả những người làm nhiều điều mộ đạo, cúng tế nhiều và v.v... cũng không thể nhìn thấy nó. Còn từ su-durdarśam được dùng ở câu thơ này chỉ ra rằng diện mạo hai tay của Kṛṣṇa còn bí ẩn hơn. Nhờ việc bổ sung thêm một chút sự phục vụ tận tụy vào các loại hoạt động như hành xác để sám hối, nghiên cứu Kinh Veda, tư biện triết học, con người có thể nhìn thấy vóc thể vũ trụ của Kṛṣṇa. Điều đó chỉ có thể có được khi ở mọi loại hình hoạt động này có yếu tố bhakti, cái đã được nói ở các câu thơ trước. Nhưng khó thấy hơn cả vóc thể vũ trụ là dung mạo hai tay của Kṛṣṇa, dung mạo mà đến cả các vị á thần như thần sáng tạo Brahmā và Thần Śiva cũng khó lòng thấy được. Họ khao khát được thấy Kṛṣṇa và từ “Śrīmad-Bhāgavatam”, chúng ta biết rằng khi Kṛṣṇa được coi là đang ở trong bụng bà Devakī, mẹ Ngài, tất cả các vị á thần đều từ trên trời xuống chỗ đó để chiêm ngưỡng Kṛṣṇa kỳ diệu. Họ tung hô Ngài bằng những câu cầu nguyện tuyệt vời mặc dù lúc ấy Ngài vẫn chưa hiện ra cho họ thấy và họ chờ mong sự xuất hiện của Ngài. Những kẻ ngu ngốc có thể nhạo báng Kṛṣṇa, coi Ngài là người phàm trần và không tôn thờ Ngài mà tôn thờ “cái gì đó” vô bản sắc ở trong Ngài, nhưng tất cả những điều đó đều là trò ngu ngốc và vô nghĩa. Những vị á thần như Thần Brahmā và Thần Śiva đều ao ước được chiêm ngưỡng Kṛṣṇa trong dung mạo hai tay của Ngài.

“Bhagavad-gītā” (9.11) cũng nói: avajānanti māṁ mūḍhā mānuṣīṁ tanum āśritaḥ — Ngài bao giờ cũng giấu Mình trước những kẻ ngu ngốc, những kẻ nhạo báng Ngài. Như trong “Brahma-saṁhitā” có nói và như chính Kṛṣṇa phán bảo trong “Bhagavad-gītā”, cơ thể của Kṛṣṇa là cơ thể hoàn toàn tinh thần, ngập tràn phúc lạc và vĩnh cửu. Cơ thể này tuyệt nhiên không giống cơ thể vật chất. Nhưng Kṛṣṇa bao giờ cũng là vấn đề khó hiểu đối với người cố nghiên cứu Kṛṣṇa bằng cách đọc “Bhagavad-gītā” hay các cuốn Kinh Veda khác. Người sử dụng phương pháp nhận thức vật chất coi Kṛṣṇa là nhân vật lịch sử vĩ đại và triết gia uyên bác, nhưng đối với anh ta, Kṛṣṇa là người phàm trần, người phải tiếp nhận cơ thể vật chất bất chấp sức mạnh và quyền lực của Mình. Cuối cùng, họ đi đến kết luận là Chân Lý Tuyệt Đối vô cá tính và đôi khi Chân Lý Tuyệt Đối vô cá tính đó biến hóa thành dung mạo cá thể gắn liền với các thuộc tính của thiên nhiên vật chất. Đó là quan niệm duy vật về Đấng Tối Cao. Có một quan niệm khác về Chân Lý Tuyệt Đối và nó là kết quả của triết học tư biện. Những người tìm kiếm tri thức cũng tư biện về Kṛṣṇa và cho rằng Ngài ít quan trọng hơn vóc thể vũ trụ của Đấng Tối Cao. Theo họ thì dung mạo cá nhân của Đấng Tối Cao chỉ có ở trong trí tưởng tượng của chúng ta. Họ tin rằng rốt cục thì Chân Lý Tuyệt Đối không thể là một cá nhân. Song, ở chương bốn của “Bhagavad-gītā” có mô tả phương pháp siêu tuyệt để tìm hiểu Chân Lý Tuyệt Đối là chúng ta cần nghe các nhà uy tín kể về Kṛṣṇa. Đó là phương pháp thiết thực để tìm hiểu Chân Lý Tuyệt Đối của Kinh Veda và những người tuân theo phương pháp này sẽ liên tục nghe các nhà uy tín kể về Kṛṣṇa và nhờ việc nghe đi nghe lại về Ngài, Kṛṣṇa sẽ trở thành người yêu quý đối với họ. Như đã nói nhiều lần, Kṛṣṇa giấu Mình bằng năng lượng yoga-māyā. Ngài chẳng để lộ Mình cho bất kỳ ai và chỉ có những người Ngài để lộ Mình cho họ thấy mới có thể thấy được Ngài. Các tập Kinh Veda khẳng định rằng người hiến mình cho Kṛṣṇa có thể thực sự thấu hiểu Chân Lý Tuyệt Đối. Nhờ sự hoạt động liên tục trong ý thức Kṛṣṇa hay sự phục vụ tận tụy cho Kṛṣṇa, tuệ nhãn tinh thần được hé mở ở nhà tiên nghiệm và anh ta có thể thấy Kṛṣṇa qua mặc khải. Đến cả các vị á thần cũng không thể có sự mặc khải ấy do đó, đến cả các vị á thần cũng khó lòng hiểu được Đấng Tối Cao và thậm chí cả những á thần hùng mạnh nhất cũng liên tục ấp ủ hy vọng sẽ được nhìn thấy Kṛṣṇa trong diện mạo hai tay của Ngài. Bởi vậy, mặc dù việc thấy được vóc thể vũ trụ của Kṛṣṇa là cực kỳ khó và không phải ai cũng làm được điều đó, nhưng việc hiểu chân thân Śyāmasundara của Ngài còn khó hơn gấp vạn lần.