Chương 15 · Yoga của Đấng Tối Cao
CÂU 16

dvāv imau puruṣau loke kṣaraś cākṣara eva ca
kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni kūṭa-stho 'kṣara ucyate
dvau—hai; imau—này; puruṣau—chúng sinh; loke—trên thế giới; kṣaraḥ—có thể phạm sai lầm; ca—và; akṣaraḥ—không thể phạm sai lầm; eva—dĩ nhiên là; ca—và; kṣaraḥ—có thể phạm sai lầm; sarvāṇi—tất cả; bhūtāni—chúng sinh; kūṭa-sthaḥ—trong sự thống nhất; akṣaraḥ—không thể phạm sai lầm; ucyate—người ta nói.
Có hai loại chúng sinh là loại hay phạm sai lầm và loại không thể phạm sai lầm. Chúng sinh nào ở thế giới vật chất cũng thuộc loại hay phạm sai lầm, còn tất cả chúng sinh ở thế giới tinh thần thì được gọi là những kẻ vô sai biệt.
GIẢI NGHĨA: Như trên đã nói, Đấng Tối Cao là người soạn thảo ra “Vedānta-sūtra” trong hóa thân Vyāsadeva. Ở đây, Đấng Tối Cao trình bày tóm tắt nội dung của “Vedānta-sūtra”. Ngài phán rằng chúng sinh, những kẻ nhiều vô cùng tận có thể được chia làm hai loại là loại hay phạm sai lầm và loại không thể phạm sai lầm. Chúng sinh vĩnh viễn là những phần riêng biệt của Đức Thượng Đế Tối Cao. Những kẻ sa vào thế giới vật chất bị gọi là jīva-bhūta và từ Phạn ngữ kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni được dùng ở câu này chỉ ra rằng chúng là những kẻ lầm lạc. Còn những chúng sinh giữ được sự thống nhất với Đức Thượng Đế Tối Cao thì được gọi là những kẻ không thể phạm sai lầm. Thống nhất ở đây không có nghĩa là chúng không có tính cá nhân, mà là không tách rời với Đấng Tối Cao. Tất cả chúng hòa hợp với Đấng Tối Cao về mục đích của tạo hóa. Dĩ nhiên là ở thế giới tinh thần không có quá trình tạo dựng, nhưng vì như trong “Vedānta-sūtra” đã nói, Đức Thượng Đế Tối Cao là cội nguồn của tất cả nên thuật ngữ này được chúng tôi dùng ở đây.
Theo lời của Đức Thượng Đế Tối Cao Kṛṣṇa, có hai loại chúng sinh. Các tập Kinh Veda cũng khẳng định điều đó và như thế có nghĩa là đấy là điều hoàn toàn chắc chắn. Chúng sinh ở thế giới vật chất luôn đấu tranh với trí tuệ, với năm giác quan và liên tục thay đổi cơ thể vật chất của mình. Chừng nào chúng sinh còn ở trạng thái bị ước định, cơ thể của nó còn chịu thay đổi vì sự tiếp xúc với vật chất. Cơ thể vật chất thay đổi nên chúng ta cảm thấy hình như chúng sinh cũng thay đổi. Song, cơ thể của chúng sinh ở thế giới tinh thần không phải là cơ thể vật chất nên nó bất biến. Chúng sinh ở thế giới vật chất phải chịu sáu sự đổi thay là sinh ra, lớn lên, tồn tại trong một khoảng thời gian, sinh sản, rồi sau đó già đi và chết. Đó là những thay đổi mà cơ thể vật chất phải chịu. Song, ở thế giới tinh thần, cơ thể của chúng sinh không bị đổi thay; ở đó không có sinh và tử. Ở đó, tất cả đều có chung một bản chất. Kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni: tất cả chúng sinh ở thế giới vật chất, từ Thần Brahmā, sinh linh được sáng tạo đầu tiên chỉ đến con kiến nhỏ xíu đều thay đổi cơ thể và vì thế mà họ thuộc loại hay phạm sai lầm. Còn chúng sinh ở thế giới tinh thần là những linh hồn được giải thoát và có chung bản chất tinh thần.