Chương 15 · Yoga của Đấng Tối Cao
CÂU 17
uttamaḥ puruṣas tv anyaḥ paramātmety udāhṛtaḥ
yo loka-trayam āviśya bibharty avyaya īśvaraḥ
uttamaḥ—vĩ đại nhất; puruṣaḥ—đấng; tu—nhưng; anyaḥ—khác; parama—tối cao; ātmā—linh hồn; iti—như thế; udāhṛtaḥ—có nói; yaḥ—người mà người đó; loka—của vũ trụ; trayam—ba cõi thế; āviśya—nhập; bibharti—phù trì; avyayaḥ—vĩnh cửu; īśvaraḥ—Đấng Tối Cao.
Ngoài hai loại chúng sinh này còn có đấng vô thượng, Linh Hồn Tối Cao, Đức Thượng Đế vĩnh hằng, đấng thế nhập vào cả ba cõi thế và phù trì chúng.
GIẢI NGHĨA: Ý tưởng của câu thơ này được diễn đạt tuyệt hay trong “Kaṭha Upaniṣad” (2.2.13) và trong “Śvetāśvatara Upaniṣad” (6.13). Ở đó nói rõ rằng cao hơn tất cả chúng sinh bị ước định và chúng sinh được giải thoát nhiều không kể xiết kia là Đấng Tối Cao, Paramātmā. Trong “Upaniṣad” có câu thơ: nityo nityānāṁ cetanaś cetanānām. Nó có nghĩa là trong tất thảy chúng sinh, cả loại bị ước định lẫn loại được giải thoát, có đấng chí công, Đức Thượng Đế Tối Cao, đấng ban cho chúng mọi thứ cần thiết và cho chúng mọi khả năng hưởng lạc thể theo thành quả hoạt động của chúng. Đức Thượng Đế Tối Cao này ngự trong tim mỗi chúng sinh trong phương diện Paramātmā. Chỉ có bậc trí huệ hiểu được Ngài mới có thể thấy an lạc hoàn toàn.