Chương 18 · Kết luận — Sự toàn thiện của đức xả ly
CÂU 17
yasya nāhaṅkṛto bhāvo buddhir yasya na lipyate
hatvāpi sa imāl lokān na hanti na nibadhyate
yasya—người mà của người đó; na—không bao giờ; ahaṅkṛtaḥ—ngụy ngã; bhāvaḥ—bản chất; buddhiḥ—lý trí; yasya—người mà của người đó; na—không bao giờ; lipyate—bị trói buộc; hatvā—khi giết tróc; api—kể cả khi; saḥ—anh ta; imān—này; lokān—ở cõi trần; na—không bao giờ; hanti—giết; na—không bao giờ; nibadhyate—bị hệ lụy.
Người không bị điều khiển bởi ngụy ngã, người có lý trí được giải thoát cho dù có giết tróc ở cõi trần này thì cũng là không giết tróc và không bị hệ lụy bởi hành động của mình.
GIẢI NGHĨA: Ở câu thơ này, Đức Chí Tôn bảo cho Arjuna biết rằng việc chàng không chịu tham chiến là do ngụy ngã gây nên. Arjuna tưởng mình là người hành động và không tính đến sự cho phép tối cao cả ở bên trong lẫn bên ngoài. Nếu con người không biết rằng việc làm của anh ta được phê chuẩn từ trên thì có lẽ nào anh ta lại hành động? Song, ai biết rõ công cụ hành động, ai biết rằng anh ta là người hành động và biết rằng Đấng Tối Cao là người phê chuẩn tối cao, người đó sẽ đạt sự hoàn hảo trong mọi lĩnh vực. Người đó không bao giờ bị sa vào ảo tưởng. Hành động mà con người thực hiện và ý thức trách nhiệm mà anh ta cảm thấy khi hành động là kết quả của ngụy ngã, của quan điểm vô thần hay sự thiếu ý thức Kṛṣṇa. Ai hành động trong ý thức Kṛṣṇa dưới sự chỉ bảo của Linh Hồn Tối Cao hay của Đức Thượng Đế Tối Cao, người đó thậm chí nếu có giết tróc thì cũng là không giết và không bao giờ phải chịu khổ đau vì hậu quả của việc giết tróc đó. Khi người lính bắn giết theo lệnh sĩ quan chỉ huy, anh ta không phải chịu trách nhiệm hình sự. Thế nhưng khi giết ai đó theo ý muốn cá nhân, anh ta nhất định sẽ phải chịu sự xét sử của tòa án quân sự.