Chương 18 · Kết luận — Sự toàn thiện của đức xả ly
CÂU 78
yatra yogeśvaraḥ kṛṣṇo yatra pārtho dhanur-dharaḥ
tatra śrīr vijayo bhūtir dhruvā nītir matir mama
yatra—nơi nào; yoga-īśvaraḥ—chúa tể của mọi nhà thần bí; kṛṣṇaḥ—Đức Chí Tôn Kṛṣṇa; yatra—nơi nào; pārthaḥ—con trai của Pṛthā; dhanuḥ-dharaḥ—người mang cung và tên; tatra—ở đó; śrīḥ—sự sung túc; vijayaḥ—chiến thắng; bhūtiḥ—sức mạnh phi thường; dhruvā—chắc chắn là; nītiḥ—đạo nghĩa; matiḥ mama—ý kiến của hạ thần.
Nơi nào có Kṛṣṇa, chúa tể của mọi nhà thần bí và nơi nào có Arjuna, tay cung thủ thượng hạng, nơi đó chắc chắn bao giờ cũng có sự sung túc, chiến thắng, sức mạnh phi thường và đạo nghĩa. Đó là ý kiến của hạ thần.
GIẢI NGHĨA: “Bhagavad-gītā” bắt đầu bằng câu hỏi của Dhṛtarāṣṭra. Ông ta hy vọng rằng thắng lợi sẽ thuộc về phe các con trai của ông ta, phe có sự tham gia của các võ tướng vĩ đại như Bhīṣma, Droṇa và Karṇa. Ông ta hy vọng rằng họ sẽ giành chiến thắng. Nhưng sau khi tả cho vua nghe quang cảnh chiến địa, Sañjaya thưa rằng: “Bệ hạ mường tượng tới thắng lợi, nhưng hạ thần cho rằng nơi nào có Kṛṣṇa và Arjuna, nơi đó sẽ có mọi may mắn tốt lành. Ông nói thẳng rằng Dhṛtarāṣṭra chẳng có cơ sở để trông chờ thắng lợi của các con trai mình. Chiến thắng sẽ thuộc về phe Arjuna vì họ có Kṛṣṇa ở bên. Việc Kṛṣṇa đồng ý làm người đánh xe chiến mã cho Arjuna là biểu hiện của một phẩm chất nữa của Kṛṣṇa. Kṛṣṇa tràn đầy phẩm hạnh và siêu thoát là một trong những phẩm hạnh đó. Ngài đã biểu lộ nhiều ví dụ về hạnh siêu thoát đó vì Ngài cũng là chúa tể của đức siêu thoát.
Thực ra, cuộc chiến ở Kurukṣetra diễn ra giữa Duryodhana và Yudhiṣṭhira. Arjuna chiến đấu cho phe anh cả của chàng, Yudhiṣṭhira. Vì Kṛṣṇa và Arjuna đứng về phe Yudhiṣṭhira nên thắng lợi của Yudhiṣṭhira đã được định trước. Cuộc chiến sẽ quyết định ai sẽ là người trị vì thế giới và Sañjaya đã tiên đoán rằng quyền binh sẽ chuyển sang tay Yudhiṣṭhira. Ông cũng tiên đoán rằng sau khi giành chiến thắng, Yudhiṣṭhira sẽ càng ngày càng thịnh đạt vì Yudhiṣṭhira không chỉ là một quốc vương công minh chính trực và mộ đạo mà còn là người có đạo đức cao. Cả đời mình ông chẳng bao giờ nói dối lấy một câu.
Nhiều kẻ thiển cận coi “Bhagavad-gītā” là cuộc đàm đạo giữa hai người bạn trên chiến địa. Nếu vậy thì cuốn sách ấy chẳng thể là Thánh Kinh. Một số người có thể phản đối là Kṛṣṇa xúi giục Arjuna tham chiến và đó là việc vô đạo đức, nhưng ở đây nói rõ rằng “Bhagavad-gītā” là bộ luật tối cao về luân lý đạo đức. Lời răn cao quý nhất nằm ở câu thơ thứ mười bốn, chương chín: man-manā bhava mad-bhaktaḥ. Chúng ta cần trở thành tín đồ của Kṛṣṇa và bản chất của mọi tôn giáo đều là hiến mình cho Kṛṣṇa (sarva-dharmān pari-tyajya māṁ ekaṁ śaraṇaṁ vraja). Những lời giáo huấn trong “Bhagavad-gītā” hợp thành bộ luật của các nguyên tắc tôn giáo và nguyên tắc đạo đức cao nhất. Tất cả các phương pháp tự giác ngộ tinh thần khác đều có thể giúp chúng ta tu dưỡng và nâng chúng ta lên cấp độ phục vụ tận tụy, nhưng lời răn sau chót của “Gītā”: hãy hiến mình cho Kṛṣṇa là lời dạy triệt để của toàn bộ đạo đức và tôn giáo. Đó là cốt tử của chương mười tám.
Từ “Bhagavad-gītā”, chúng ta biết rằng có thể nhận thức bản chất thực sự của mình nhờ quá trình tư biện triết học hay nhập định, nhưng chỉ có người hiến mình vô điều kiện cho Kṛṣṇa mới có thể đạt được sự toàn thiện tột đỉnh. Đó là bản chất của toàn bộ “Bhagavad-gītā”. Phương pháp tuân thủ các nguyên tắc quy định theo các đẳng cấp hay các nếp sống tôn giáo là phương pháp huyền nhiệm của nhận thức. Mặc dù các nghi lễ tôn giáo hết sức huyền nhiệm, nhưng nhập định và trau dồi tri thức còn huyền nhiệm hơn. Song, phần huyền nhiệm nhất là lời dạy hiến mình cho Kṛṣṇa trong sự phục vụ tận tụy với ý thức Kṛṣṇa tràn đầy. Đó là ý nghĩa và bản chất của chương mười tám.
“Bhagavad-gītā” cũng tuyên bố rằng chân lý thực sự là Đức Thượng Đế Tối Cao, Kṛṣṇa. Chân Lý Tuyệt Đối được nhận thức theo ba phương diện là Brahman vô bản sắc, Paramātmā định vị và cuối cùng là Đức Thượng Đế Tối Cao, Kṛṣṇa. Tri thức toàn thiện về Chân Lý Tuyệt Đối tức là tri thức toàn thiện về Kṛṣṇa. Nếu con người hiểu được Kṛṣṇa thì toàn bộ các lĩnh vực của tri thức đều chỉ là những phần nhỏ của hiểu biết này. Kṛṣṇa siêu tuyệt vì Ngài luôn ở trong nội năng vĩnh cửu của Mình. Chúng sinh được sinh ra từ năng lượng của Ngài và được chia thành hai loại là loại vĩnh viễn bị ước định và loại vĩnh viễn được giải thoát. Những chúng sinh đó nhiều vô kể và tất cả chúng đều là những phần cơ bản của Kṛṣṇa. Năng lượng vật chất được sinh ra từ hai mươi tư đơn vị vật chất. Chức năng của tạo hóa do thời gian vĩnh cửu thực hiện và thế giới vật chất được tạo thành và bị phá hủy bằng ngoại năng của Đấng Tối Cao. Vũ trụ vật chất cứ lặp đi lặp lại lúc thì thị hiện lúc thì không thị hiện.
Năm chủ đề chính được bàn luận trong “Bhagavad-gītā” là: Đức Thượng Đế Tối Cao, thiên nhiên vật chất, chúng sinh, thời gian vĩnh cửu và các loại hoạt động. Tất cả đều phụ thuộc vào Đức Thượng Đế Tối Cao, Kṛṣṇa. Ai hiểu được Đức Thượng Đế Tối Cao, người đó sẽ thấu tỏ tất cả các quan niệm khác về Chân Lý Tuyệt Đối là Brahman vô bản sắc, Paramātmā định vị cũng như là bất cứ quan điểm siêu nghiệm nào. Mặc dù thoạt nhìn, Đức Thượng Đế Tối Cao, chúng sinh, thiên nhiên vật chất và thời gian dường như là khác nhau, nhưng tất cả đều tương đồng với Đấng Tối Cao. Song, bản thân Đấng Tối Cao bao giờ cũng khác với tất cả. Đức Caitanya tuyên truyền triết lý về “sự đồng nhất và khác biệt bất khả tri”. Hệ thống triết học này là tri thức toàn thiện về Chân Lý Tuyệt Đối.
Chúng sinh khởi thủy vốn là linh hồn trong sạch. Nó là phần cực nhỏ của Linh Hồn Tối Cao. Vì thế cho nên người ta mới ví Đức Chí Tôn Kṛṣṇa như mặt trời, còn chúng sinh như ánh sáng mặt trời. Là năng lượng ranh giới của Kṛṣṇa nên chúng sinh có khuynh hướng sa vào ảnh hưởng hoặc là của năng lượng vật chất, hoặc là của năng lượng tinh thần. Nói cách khác, chúng sinh có vị trí ở giữa hai năng lượng của Đấng Tối Cao và vì nó thuộc về năng lượng cấp cao nên nó có một phần độc lập. Nhờ sử dụng đúng sự độc lập được ban, chúng sinh ở dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Kṛṣṇa. Do đó, nó trở lại với trạng thái tự nhiên của mình trong năng lượng hưởng lạc.
Chú giải của Bhaktivedanta cho chương mười tám của “Śrīmad Bhagavad-gītā” với tiêu đề “Kết luận — Sự toàn thiện của đức xả ly” đến đây là hết.