Mục lục›Chương 2›CÂU 17

Chương 2 · Tóm tắt nội dung của “Gītā”

CÂU 17

avināśi—bất diệt; tu—nhưng; tat—đó; viddhi—hãy biết; yena—bởi ai; sarvam—toàn bộ cơ thể; idam—này; tatam—lan tỏa; vināśam—sự hủy diệt; avyayasya—bất tử; asya—của nó; na kaścit—không ai; kartum—làm; arhati—có thể.

Ngươi cần biết rằng cái lan tỏa khắp cơ thể vật chất là cái bất diệt. Không ai có thể hủy diệt được linh hồn bất tử đó.

GIẢI NGHĨA: Câu thơ này giải thích cặn kẽ hơn bản chất thực sự của linh hồn, cái lan tỏa khắp cơ thể chúng ta. Ai trong chúng ta cũng hiểu nó lan truyền bằng cái gì: nó lan truyền bằng ý thức. Người nào cũng cảm thấy đau và khoái ở khắp cơ thể hay ở từng bộ phận của nó. Phạm vi hoạt động của ý thức cá thể chỉ giới hạn trong một cơ thể riêng biệt. Cơ thể này không thể cảm thấy được sự đau đớn hay khoái cảm của cơ thể khác. Do đó, trong mỗi cơ thể có một linh hồn cá thể và cái chứng tỏ sự hiện diện của nó là ý thức cá nhân. Người ta nói rằng linh hồn có kích thước bằng một phần mười nghìn đầu sợi tóc. “Śvetāśvatara Upaniṣad” (5.9) khẳng định điều đó:

“Nếu chia đầu sợi tóc thành một trăm phần, rồi mỗi phần đó lại chia thành một trăm phần nữa thì mỗi phần này có kích thước bằng kích thước của linh hồn tinh thần”. Câu thơ sau cũng nói chính điều ấy:

“Những hạt nguyên tử tinh thần nhiều không kể xiết và chúng có kích thước bằng một phần mười nghìn đầu sợi tóc”. Do đó, linh hồn cá thể là một nguyên tử tinh thần nhỏ hơn nguyên tử vật chất và chúng nhiều vô kể. Tia sáng tinh thần nhỏ bé này là nguyên lý cơ bản của cơ thể vật chất và tác động của nó lan truyền khắp cơ thể tựa như tác động của thứ thuốc nào đó lan khắp mọi cơ quan trên thân thể. Có thể cảm thấy tác động của linh hồn tinh thần ở từng điểm trên cơ thể dưới dạng ý thức, cái chứng minh cho sự hiện hữu của linh hồn trong cơ thể. Thậm chí người bình thường cũng có thể hiểu một cách dễ dàng rằng nếu không có ý thức thì cơ thể vật chất chỉ còn là cái xác chết và một khi ý thức đã rời bỏ cơ thể thì chẳng có phương pháp vật chất nào có thể đưa nó trở lại được nữa. Do đó, nguồn gốc của ý thức không phải là sự kết hợp của các yếu tố vật chất nào đó mà là linh hồn tinh thần. Trong “Muṇḍaka Upaniṣad” (3.1.9) có nói về kích thước của linh hồn tinh thần vô cùng nhỏ bé thế này:

“Linh hồn cá thể nhỏ bằng một nguyên tử và chỉ có lý trí toàn thiện mới nhận thấy sự hiện diện của nó. Linh hồn vô cùng nhỏ bé này lơ lửng trong năm luồng khí (prāṇa, apāna, vyāna, samāna và udāna). Nó nằm ở trong tim và lan truyền tác động của mình khắp cơ thể của chúng sinh thị hiện. Khi linh hồn tẩy sạch ảnh hưởng ô nhiễm của năm dòng khí vật chất, nó hoàn toàn hiện rõ phẩm chất tinh thần của mình”.

Hệ thống haṭha-yoga nhằm mục đích điều khiển năm luồng khí đang vây kín linh hồn trong sạch bằng các tư thế ngồi không phải để kiếm lợi nhuận vật chất nào đó mà là để giải thoát linh hồn ước định khỏi ách cầm tù vật chất.

Vậy là bản chất của linh hồn tinh thần vô cùng nhỏ bé được mô tả ở tất cả các cuốn Kinh Veda và người nào sáng suốt cũng nhận thấy sự hiện diện của nó. Chỉ có kẻ mất trí mới nghĩ rằng tia sáng tinh thần này chính là viṣṇu-tattva thấm thấu khắp nơi.

Linh hồn tinh thần nhỏ bé có thể lan truyền ảnh hưởng của nó khắp cơ thể riêng biệt. Theo “Muṇḍaka Upaniṣad”, linh hồn này nằm ở trong tim mỗi chúng sinh và vì các nhà khoa học duy vật không đủ sức xác định kích thước của nó, một số người trong bọn họ vẫn quả quyết một cách phi lý là chẳng có linh hồn. Chắc chắn là linh hồn cá thể vô cùng nhỏ bé nằm ở trong tim mỗi chúng sinh cùng với Linh Hồn Tối Cao và chính vì thế mà trái tim là cội nguồn của tất cả năng lượng làm cơ thể hoạt động. Huyết cầu dẫn không khí từ phổi cũng nhận năng lượng từ linh hồn. Khi linh hồn rời bỏ cơ thể, sự tuần hoàn máu cũng chấm dứt. Các nhà y học thừa nhận vai trò quan trọng này của huyết cầu, nhưng lại không thể xác minh được rằng nguồn gốc của năng lượng ấy là linh hồn. Song, họ đồng ý rằng trái tim là nguồn gốc của tất cả năng lượng trong cơ thể.

Những hạt nguyên tử đó của chính thể tinh thần thường được ví với các phân tử của ánh sáng mặt trời. Ánh sáng mặt trời gồm vô vàn phân tử phát quang. Tương tự như vậy, những phần nhỏ bé riêng biệt của Đấng Tối Cao là những tia sáng nhỏ bé của hào quang của Ngài và chúng được gọi là prabhā hay năng lượng cấp cao. Do đó, cả các môn đồ của triết học Veda lẫn các vị đại diện của khoa học hiện đại đều không thể phủ nhận sự tồn tại của linh hồn và khoa học về linh hồn được chính Thượng Đế Tối Cao trình bày tỉ mỉ trong “Bhagavad-gītā”.