Chương 2 · Tóm tắt nội dung của “Gītā”
CÂU 40

nehābhikrama-nāśo 'sti pratyavāyo na vidyate
sv-alpam apy asya dharmasya trāyate mahato bhayāt
na—không; iha—yoga này; abhikrama—tiến hành; nāśaḥ—mất mát; asti—có; pratyavāyaḥ—thua thiệt; na—không bao giờ; vidyate—có; su-alpam—nhỏ; api—dù là; asya—này; dharmasya—hoạt động; trāyate—cứu; mahataḥ—lớn nhất; bhayāt—khỏi hiểm họa.
Người đi theo con đường này chẳng mất mát hay thua thiệt gì. Thậm chí một bước tiến nhỏ cũng có thể cứu anh ta khỏi hiểm họa khủng khiếp nhất.
GIẢI NGHĨA: Người hành động trong ý thức Kṛṣṇa, tức là lao động vì Kṛṣṇa chứ không để làm thỏa mãn giác quan cá nhân là người đang tiến hành hoạt động siêu tuyệt cao quý nhất. Thậm chí người mới bắt tay vào hoạt động này cũng không gặp trở ngại gì trên đường đi của mình và bất cứ nỗ lực nhỏ nào cũng có giá trị. Công việc nào ở thế giới vật chất cũng phải được làm đến cùng chứ không thì mọi cố gắng của chúng ta hóa ra đều uổng công mà thôi. Song, bất cứ việc gì được bắt đầu trong ý thức Kṛṣṇa cũng mang lại kết quả khả quan, kể cả khi nó chưa được hoàn tất. Vì thế mà người hành động trong ý thức Kṛṣṇa không bao giờ bị mất mát hay thua thiệt gì, kể cả khi anh ta chưa hoàn thành được công việc đã bắt đầu. Dù chỉ một phần trăm công việc được làm trong ý thức Kṛṣṇa thì thành quả của nó sẽ còn mãi với chúng ta và lần sau, chúng ta sẽ bắt đầu từ cấp độ mà chúng ta dừng lại ở lần trước. Trong khi đó, hoạt động ở thế giới vật chất chỉ cho kết quả khi đã hoàn thành. Ajāmila chỉ phần nào làm tròn bổn phận của mình trong ý thức Kṛṣṇa, thế nhưng ở phút lìa đời, nhờ ân huệ của Đức Chí Tôn Kṛṣṇa, ông ta đã được hưởng toàn bộ một trăm phần trăm kết quả. Vì thế mà trong “Śrīmad-Bhāgavatam” có câu thơ tuyệt vời này (1.5.17):
tyaktvā sva-dharmaṁ caraṇāmbujaṁ harer
bhajann apakvo 'tha patet tato yadi
yatra kva vābhadram abhūd amuṣya kiṁ
ko vārtha āpto 'bhajatāṁ sva-dharmataḥ
“Người bỏ các công việc vật chất để hoạt động trong ý thức Kṛṣṇa, nhưng sau này bị sa ngã và không kịp hoàn tất công việc mà anh ta đã bắt đầu thì anh ta mất gì nào? Còn người làm tròn mọi bổn phận vật chất của mình một cách hoàn hảo cũng có được gì đâu?” Hay như các giáo dân Cơ đốc nói: “Người chịu mất linh hồn vĩnh cửu để có cả thế giới nào có được lợi gì?”
Hoạt động vật chất và thành quả của nó cũng chấm dứt cùng với cái chết của cơ thể. Còn hoạt động trong ý thức Kṛṣṇa thì đưa con người đến với ý thức Kṛṣṇa kể cả sau khi anh ta trút bỏ thân xác hiện thời. Ít nhất, anh ta cũng có cơ hội chắc chắn được đầu thai làm người ở kiếp sau trong gia đình brāhmaṇa uyên bác hay gia đình quyền quý giàu sang, cái sẽ ban cho anh ta khả năng tiếp tục tiến bước trên con đường phát triển tâm linh. Đó là tính độc nhất vô nhị của hoạt động trong ý thức Kṛṣṇa.