Chương 2 · Tóm tắt nội dung của “Gītā”
CÂU 60
yatato hy api kaunteya puruṣasya vipaścitaḥ
indriyāṇi pramāthīni haranti prasabhaṁ manaḥ
yatataḥ—cố gắng; hi—dĩ nhiên; api—bất chấp; kaunteya—hỡi con trai của Kuntī; puruṣasya—của con người; vipaścitaḥ—tràn đầy hiểu biết sáng suốt; indriyāṇi—các giác quan; pramāthīni—khích động; haranti—lôi cuốn; prasabham—bằng sức mạnh; manaḥ—trí tuệ.
Này Arjuna, các giác quan mạnh mẽ và khích cảm tới mức lôi cuốn được cả trí tuệ của người anh minh đang cố kiểm soát chúng.
GIẢI NGHĨA: Có nhiều bậc hiền giả uyên thâm, nhiều triết gia và nhiều nhà tiên nghiệm cố chế ngự giác quan, nhưng bất chấp nỗ lực của họ, kể cả những người vĩ đại nhất trong số họ đôi khi cũng bị trở thành nạn nhân của các giác quan vật chất bởi vì trí tuệ của họ không kiên định và bị khích động. Ngay cả Viśvāmitra, nhà hiền triết vĩ đại, bậc đạo sư yoga thần bí toàn thiện cũng bị nàng Menakā quyến rũ mặc dù ông đã cố chế ngự các giác quan của mình bằng cách tu khổ hạnh vô cùng khắc nghiệt, tuân thủ nghiêm ngặt mọi quy định của pháp yoga. Trong lịch sử có nhiều ví dụ tương tự như vậy. Do đó, người không có ý thức Kṛṣṇa khó mà kiểm soát được trí tuệ và các giác quan. Chừng nào con người chưa dồn hết trí tuệ của mình vào Kṛṣṇa, anh ta chưa thể chấm dứt hoạt động của các giác quan vật chất. Những lời của Śrī Yāmunācārya, bậc đại chí thánh và tín đồ của Đấng Tối Cao khẳng định điều này.
yad-avadhi mama cetaḥ kṛṣṇa-padāravinde
nava-nava-rasa-dhāmany udyataṁ rantum āsīt
tad-avadhi bata nārī-saṅgame smaryamāne
bhavati mukha-vikāraḥ suṣṭhu niṣṭhīvanaṁ ca
“Từ khi trí tuệ của tôi mải miết phục vụ cho gót sen của Đức Chí Tôn Kṛṣṇa, tôi được thưởng thức phúc lạc siêu tuyệt ngày một nhiều và chỉ một ý nghĩ về việc gần gụi với đàn bà thôi cũng đủ làm cho mặt tôi cau lại và tôi phỉ nhổ ý nghĩ đó”.
Ý thức Kṛṣṇa là cái siêu nghiệm kỳ diệu tới mức khi bồi đắp nó, con người sẽ tự nhiên không còn hứng thú với các thú vui vật chất. Anh ta sẽ giống như người đói đã thỏa mãn cơn đói sau khi chén thỏa thuê đủ mọi món ăn ngon lành. Mahārāja Ambarīṣa đã đánh bại được đạo sư yoga Durvāsā Muni chỉ vì tâm trí ông hoàn toàn bị thu hút bởi ý thức Kṛṣṇa (sa vai manaḥ kṛṣṇa-padāravindayor vacāṁsi vaikuṇṭha-guṇānuvarṇane).