Chương 2 · Tóm tắt nội dung của “Gītā”
CÂU 62
dhyāyato viṣayān puṁsaḥ saṅgas teṣūpajāyate
saṅgāt sañjāyate kāmaḥ kāmāt krodho 'bhijāyate
dhyāyataḥ—trong khi ngắm; viṣayān—các đối tượng của các giác quan; puṁsaḥ—của con người; saṅgaḥ—lòng gắn bó; teṣu—với các đối tượng của các giác quan; upajāyate—nảy sinh; saṅgāt—từ lòng gắn bó; sañjāyate—phát triển; kāmaḥ—ham muốn; kāmāt—từ lòng ham muốn; krodhaḥ—cơn giận dữ; abhijāyate—phát sinh.
Khi con người ngắm các đối tượng của các giác quan, anh ta sinh lòng quyến luyến với chúng, lòng quyến luyến này làm nảy sinh lòng ham muốn, rồi lòng ham muốn phát thành cơn giận.
GIẢI NGHĨA: Khi người không có ý thức Kṛṣṇa ngắm nghía các đối tượng giác quan, lòng anh ta nảy sinh những ham muốn vật chất. Cần có công việc cụ thể nào đó cho các giác quan và nếu chúng không được dùng vào việc phục vụ siêu tuyệt chan chứa yêu thương cho Đấng Tối Cao thì nhất định chúng sẽ tìm cho mình sự phục vụ vật chất. Ở thế giới vật chất, chúng sinh nào cũng bị các đối tượng của giác quan chinh phục, kể cả Thần Śiva và Thần Brahmā chứ nói chi tới các vị á thần ở các hành tinh thiên đường. Cách duy nhất để thoát khỏi mê cung của cuộc sống vật chất là trở thành người có ý thức Kṛṣṇa. Thần Śiva đang chìm đắm trong thiền định, vậy mà khi nàng Pārvatī kích thích ham muốn làm thỏa mãn giác quan của thần, thần liền đồng ý với đề nghị của nàng và kết quả là Kārtikeya chào đời. Khi Haridāsa Ṭhākura còn là tín đồ trẻ măng của Đấng Tối Cao, hóa thân của Māyā-devī cũng cố quyến rũ ông, nhưng Haridāsa đã dễ dàng vượt qua thử thách đó bởi vì ông là tín đồ của Đức Chí Tôn Kṛṣṇa. Như chúng ta đã rõ từ câu thơ trên của Śrī Yāmunācārya, tín đồ chân thành của Đấng Tối Cao có thể chống lại mọi cám dỗ vật chất nhờ hương vị cao quý của sự phục vụ tinh thần mà anh ta cảm nhận được khi bầu bạn với Đấng Tối Cao. Bí mật của thành công là ở chỗ đó. Bởi vậy, kể cả khi người không có ý thức Kṛṣṇa học được cách kiểm soát các giác quan của mình nhờ sự kiềm chế hoạt động của chúng một cách bất tự nhiên thì rốt cục anh ta vẫn bị thất bại vì chỉ cần một ý nghĩ về lạc thú giác quan cũng đủ để làm anh ta mất cân bằng và bắt anh ta làm thỏa mãn các ham muốn của mình.