vedas.vnBhagavad-gītā nguyên nghĩa

Mục lục›Chương 3›CÂU 40

Chương 3 · Karma-yoga

CÂU 40

Devanāgarī

indriyāṇi mano buddhir asyādhiṣṭhānam ucyate

etair vimohayaty eṣa jñānam āvṛtya dehinam

indriyāṇi—các giác quan; manaḥ—trí tuệ; buddhiḥ—lý trí; asya—của dục vọng đó; adhiṣṭhānam—nơi trú ngụ; ucyate—được gọi; etaiḥ—tất cả những; vimohayati—đẩy vào ảo tưởng; eṣaḥ—dục vọng đó; jñānam—tri thức; āvṛtya—che lấp; dehinam—của chúng sinh thị hiện.

Dục vọng đó trú ngụ trong các giác quan, trong trí tuệ và lý trí. Với sự giúp đỡ của chúng, dục vọng che lấp tri thức chân chính của chúng sinh và đẩy nó vào ảo tưởng.

GIẢI NGHĨA: Kẻ thù của linh hồn ước định chiếm các vị trí chiến lược khác nhau trong cơ thể nó, vì thế nên Đức Chí Tôn Kṛṣṇa mới chỉ chúng cho chúng ta thấy để người nào muốn thắng được kẻ thù của mình, người đó biết tìm chúng ở đâu. Trí tuệ là trung tâm hoạt động của các giác quan, do đó, khi chúng ta nghe nói về các đối tượng của các giác quan thì trí tuệ của chúng ta ngập tràn những ý nghĩ về lạc thú giác quan và kết quả là trí tuệ và các giác quan trở thành cứ điểm của dục vọng. Tiếp theo đó, lý trí bị biến thành dinh lũy của dục vọng. Lý trí là láng giềng gần của linh hồn. Khi ngập tràn dục vọng, nó bắt linh hồn tiếp nhận ngụy ngã và đồng nhất mình với vật chất và theo cách đó, bắt linh hồn đồng nhất nó với trí tuệ và với các giác quan. Thế là linh hồn tinh thần bắt đầu tìm kiếm lạc thú giác quan vật chất vì lầm tưởng chúng là hạnh phúc thực sự. “Śrīmad-Bhāgavatam” (10.84.13) mô tả rất rõ các dạng tự đồng nhất sai lầm của linh hồn:

yasyātma-buddhiḥ kuṇape tri-dhātuke

sva-dhīḥ kalatrādiṣu bhauma ijya-dhīḥ

yat-tīrtha-buddhiḥ salile na karhicij

janeṣv abhijñeṣu sa eva go-kharaḥ

“Kẻ đồng nhất mình với thể xác được tạo bởi ba nguyên tố vật chất, kẻ tưởng các sản phẩm thứ yếu của hoạt động cơ thể là họ hàng thân quyến của mình, kẻ coi chốn sinh thành là thánh địa, kẻ đi hành hương chỉ để tắm rửa ở đó chứ không phải để tiếp xúc với những người có tri thức siêu tuyệt là kẻ chẳng hơn gì con lừa hay con bò”.