Chương 3 · Karma-yoga
CÂU 5
na hi kaścit kṣaṇam api jātu tiṣṭhaty akarma-kṛt
kāryate hy avaśaḥ karma sarvaḥ prakṛti-jair guṇaiḥ
na—không; hi—dĩ nhiên; kaścit—bất kỳ ai; kṣaṇam—khoảnh khắc; api—cũng; jātu—bất kỳ lúc nào; tiṣṭhati—ở lại; akarma-kṛt—trong tình trạng không hoạt động; kāryate—buộc phải hành động; hi—dĩ nhiên; avaśaḥ—một cách bất lực; karma—hoạt động; sarvaḥ—toàn bộ; prakṛti-jaiḥ—được sinh ra bởi các thuộc tính của thiên nhiên vật chất; guṇaiḥ—bởi các phẩm chất.
Ai cũng buộc phải miễn cưỡng hành động theo các phẩm chất mà những thuộc tính của thiên nhiên vật chất phú cho anh ta, bởi thế nên chẳng ai có thể kìm hành động dù là một khoảnh khắc.
GIẢI NGHĨA: Khuynh hướng hoạt động không phải là dấu hiệu của sự tồn tại ước định mà ngược lại, nó là bản chất thiên bẩm của linh hồn. Không có linh hồn thì cơ thể vật chất chẳng thể chuyển động được lấy một ly. Thể xác chẳng qua chỉ là cỗ máy chết được linh hồn, cái bao giờ cũng năng động và không thể ngừng hoạt động lấy một khoảnh khắc làm cho hoạt động. Đấy chính là lý do vì sao linh hồn phải thực hiện hoạt động tốt lành trong ý thức Kṛṣṇa, còn nếu không thế thì nó sẽ hoạt động theo lệnh của năng lượng ảo tưởng. Khi tiếp xúc với năng lượng vật chất, linh hồn sa vào ảnh hưởng của các thuộc tính vật chất và để giải phóng nó khỏi ái lực đó, nhất thiết phải thực hiện các bổn phận của mình phù hợp với những quy định trong các cuốn śāstra. Nhưng nếu linh hồn tiến hành hoạt động tự nhiên đối với nó trong ý thức Kṛṣṇa thì dù nó có làm gì đi chăng nữa, mọi hoạt động của nó đều mang lại phúc lành cho nó. “Śrīmad-Bhāgavatam” (1.5.17) có xác nhận điều đó:
tyaktvā sva-dharmaṁ caraṇāmbujaṁ harer
bhajann apakvo 'tha patet tato yadi
yatra kva vābhadram abhūd amuṣya kiṁ
ko vārtha āpto 'bhajatāṁ sva-dharmataḥ
“Kể cả khi người đang hành động trong ý thức Kṛṣṇa không tuân thủ những quy định của các śāstra và không làm tròn bổn phận của mình, kể cả khi anh ta có sai phạm trong sự phục vụ tận tụy hay sa ngã thì anh ta cũng chẳng mất gì hay chuốc tội vào mình. Còn nếu anh ta cố thực hiện mọi nghi lễ rửa tội được trình bày trong các śāstra, nhưng lại chẳng có ý thức Kṛṣṇa thì điều đó phỏng có ích gì?” Do đó, các nghi lễ rửa tội cần cho quá trình phát triển ý thức Kṛṣṇa trong mình. Vì thế nên sannyāsa hay bất kỳ quá trình rửa tội nào cũng nhằm để giúp chúng ta đạt mục đích tột cùng là ý thức Kṛṣṇa, cái mà thiếu nó thì mọi hoạt động của chúng ta đều trở nên vô nghĩa.