Chương 4 · Tri thức siêu tuyệt
CÂU 14
na māṁ karmāṇi limpanti na me karma-phale spṛhā
iti māṁ yo 'bhijānāti karmabhir na sa badhyate
na—không bao giờ; mām—Ta; karmāṇi—tất cả các loại hoạt động; limpanti—làm ô nhiễm; na—không; me—của Ta; karma-phale—trong thành quả lao động; spṛhā—sự khao khát; iti—do đó; mām—Ta; yaḥ—người nào mà người đó; abhijānāti—biết; karmabhiḥ—hậu quả của hoạt động đó; na—không bao giờ; saḥ—anh ta; badhyate—mắc phải.
Chẳng có hoạt động nào ảnh hưởng tới Ta; Ta cũng chẳng khao khát thành quả của nó. Ai thấu hiểu chân lý này về Ta, người đó không bao giờ vướng phải nghiệp quả hành động nữa.
GIẢI NGHĨA: Ở thế giới vật chất có luật lệ là quốc vương bao giờ cũng hành động đúng và ông ta không thể bị phán xét theo luật pháp quốc gia. Đối với Đấng Tối Cao cũng tương tự như vậy, mặc dù Ngài là đấng tạo ra thế giới vật chất, bản thân Ngài không chịu ảnh hưởng của hoạt động diễn ra ở nó. Sau khi tạo ra vũ trụ vật chất, Ngài tránh khỏi nó và đấy là điều khác với chúng sinh, những kẻ đang bị rối tung trong lưới hậu quả hoạt động vật chất vì khát vọng thống trị thiên nhiên vật chất vốn có của mình. Chủ xí nghiệp không chịu trách nhiệm về hành động tốt hay xấu của công nhân mà chính công nhân phải chịu toàn bộ trách nhiệm. Không phải là Đấng Tối Cao mà chính là ham muốn tận hưởng lạc thú giác quan đã bắt chúng sinh hoạt động vật chất. Vì muốn có nhiều khả năng hưởng lạc hơn nên chúng sinh lao động ở thế giới này và vì những lạc thú tiếp theo sau khi lìa đời mà họ muốn được lên thiên đường. Còn Đấng Tối Cao, đấng vạn toàn thì chẳng say mê cái gọi là hạnh phúc thiên đường. Các vị á thần sống ở các hành tinh thiên đường chỉ là những kẻ bầy tôi ngoan ngoãn của Ngài mà thôi. Ông chủ có bao giờ lại thèm những thú vui xoàng xĩnh mà tôi tớ ao ước. Ngài không tham gia hoạt động vật chất và không phải chịu hậu quả của nó. Chẳng hạn như mưa không phải là nguyên nhân trực tiếp làm cây cối xuất hiện trên mặt đất, mặc dù không có mưa thì chẳng có gì có thể mọc được.
Trong smṛti Veda có câu:
nimitta-mātram evāsau sṛjyānāṁ sarga-karmaṇi
pradhāna-kāraṇī-bhūtā yato vai sṛjya-śaktayaḥ
“Đức Chúa Trời là căn nguyên tối cao của vạn vật ở vũ trụ vật chất. Căn nguyên trực tiếp là thiên nhiên vật chất và nhờ nó mà tạo vật vật chất được thị hiện”. Có các loại chúng sinh được tạo tác khác nhau như các vị á thần, con người và súc sinh và tất cả đều chịu hậu quả của hành động tốt hay xấu đã làm ở quá khứ. Đấng Tối Cao chỉ ban cho họ mọi phương tiện cần thiết để họ hoạt động và ấn định hoạt động của họ trong khuôn khổ các thuộc tính của thiên nhiên vật chất, còn bản thân Ngài thì chẳng chịu trách nhiệm gì về việc làm của chúng sinh ở cả quá khứ lẫn hiện tại. “Vedānta-sūtra” (2.1.34) có nói: vaiṣamya-naighṛṇye na sāpekṣatvāt — Đấng Tối Cao không thiên vị chúng sinh nào cả. Chúng sinh tự chịu trách nhiệm về việc làm của mình. Đấng Tối Cao chỉ ban cho chúng khả năng hoạt động qua ngoại năng của Ngài là thiên nhiên vật chất. Người nào hiểu ngọn ngành cơ cấu hoạt động của luật karma hay hoạt động nhân quả, người đó sẽ không mắc vào nghiệp quả của hoạt động này. Nói cách khác, luật karma không hữu hiệu đối với người đã thấu hiểu bản chất siêu tuyệt của Đấng Tối Cao và có ý thức Kṛṣṇa. Người không hiểu bản chất siêu tuyệt của Đấng Tối Cao cho rằng Ngài cũng hoạt động để hưởng thành quả lao động của mình giống như chúng sinh thông thường nên Ngài không thể không bị hệ lụy vào nghiệp quả của những việc làm của Mình. Song, người nào thấu hiểu Chân Lý Tối Cao, người đó là linh hồn được giải thoát và vững vàng trong ý thức Kṛṣṇa.