Chương 4 · Tri thức siêu tuyệt
CÂU 35

yaj jñātvā na punar moham evaṁ yāsyasi pāṇḍava
yena bhūtāny aśeṣāṇi drakṣyasy ātmany atho mayi
yat—nào; jñātvā—biết; na—không bao giờ; punaḥ—một lần nữa; moham—vào ảo tưởng; evam—như thế; yāsyasi—ngươi cần đi; pāṇḍava—hỡi con trai của Pāṇḍu; yena—nhờ cái đó; bhūtāni—chúng sinh; aśeṣāṇi—tất cả; drakṣyasi—ngươi sẽ thấy; ātmani—trong Linh Hồn Tối Cao; athau—hay nói cách khác; mayi—trong Ta.
Sau khi tiếp thu tri thức chân chính từ linh hồn đã tự chứng, ngươi sẽ chẳng bao giờ sa vào ảo tưởng lần nữa vì nhờ tri thức ấy, ngươi sẽ thấy rằng tất cả chúng sinh là một phần của Đấng Tối Cao hay nói cách khác, chúng thuộc về Ta.
GIẢI NGHĨA: Sau khi lĩnh hội tri thức tinh thần từ linh hồn đã tự chứng hay từ người đã thấu tỏ bản chất vạn vật, con người hiểu được rằng tất cả chúng sinh là những phần nhỏ bé gắn bó khăng khít với của Đức Thượng Đế Tối Cao, Đức Chí Tôn Śrī Kṛṣṇa. Cảm giác tách biệt với Kṛṣṇa được gọi là māyā (mā tức là không, còn yā là này). Một số người cho rằng chúng ta chẳng liên quan tới Kṛṣṇa, rằng Kṛṣṇa chỉ là một nhân vật lịch sử vĩ đại, còn Đấng Tuyệt Đối là Brahman vô bản sắc. Nhưng thực ra, như “Bhagavad-gītā” có nói, Brahman vô bản sắc là vầng hào quang tỏa ra từ mình Kṛṣṇa. Là Đức Thượng Đế Tối Cao, Kṛṣṇa là cội nguồn của thế giới muôn loài. “Brahma-saṁhitā” nói rõ rằng Kṛṣṇa là Đức Thượng Đế Tối Cao, căn nguyên của mọi căn nguyên. Thậm chí hàng triệu hóa thân của Ngài cũng chỉ là sự phân thân của Ngài mà thôi. Các chúng sinh cũng là thân phân của Kṛṣṇa. Các triết gia māyāvādā lầm lẫn cho rằng sau khi phân mình thành vô vàn thân, Kṛṣṇa không còn tồn tại như một cá thể biệt lập nữa. Thực ra, đấy là lối suy nghĩ vật chất. Từ kinh nghiệm sống ở thế giới vật chất, chúng ta biết rằng khi bị chia thành nhiều phần, vật thể sẽ mất đi hình dạng ban đầu. Song, các triết gia māyāvādā không thể hiểu được rằng ở cấp độ tuyệt đối, một cộng với một cũng như là một trừ một đều vẫn bằng một. Đó là bản chất của thế giới tuyệt đối. Bởi không có tri thức tuyệt đối nên chúng ta hiện đang ở dưới lớp phủ của ảo tưởng và vì thế mà cho rằng mình độc lập với Kṛṣṇa. Mặc dù chúng ta là những phần riêng biệt của Kṛṣṇa, nhưng chúng ta vẫn không khác biệt với Ngài. Sự khác biệt về thân thể của các chúng sinh là māyā chứ không phải hiện thực. Tất cả chúng ta được tạo ra là để làm hài lòng Kṛṣṇa. Chỉ vì ảnh hưởng của māyā mà Arjuna nghĩ rằng tình quyến thuộc đang tạm thời gắn bó chàng với bà con họ hàng quan trọng hơn mối quan hệ tinh thần vĩnh cửu của chàng với Kṛṣṇa. Thực chất học thuyết của “Gītā” là ở đấy: là tôi tớ muôn đời của Kṛṣṇa nên chúng sinh không tách biệt với Ngài và cảm giác biệt lập với Kṛṣṇa của nó được gọi là māyā. Là những phần không thể tách rời của Đấng Tối Cao, các chúng sinh có chức năng đặc biệt. Sau khi quên mất chức năng của mình, từ thủa xa xưa, chúng đầu thai vào đủ loại cơ thể vật chất khác nhau, lúc làm người, lúc làm súc sinh, lúc làm thánh thần v.v... Điều đó xảy ra là vì chúng đã quên mất sự phục vụ siêu tuyệt cho Đấng Tối Cao. Song, khi con người phát triển trong mình ý thức Kṛṣṇa và phục vụ siêu tuyệt cho Ngài, anh ta có thể thoát khỏi ảo tưởng đó. Chỉ có vị thầy tinh thần mới có thể ban cho anh ta tri thức trong sạch này và giúp anh ta trút bỏ quan niệm sai lầm cho rằng chúng sinh ngang hàng với Kṛṣṇa. Người nào có tri thức toàn thiện, người đó hiểu rõ rằng Linh Hồn Tối Cao, Kṛṣṇa là chốn nương náu vô thượng của mọi chúng sinh và rằng nếu rời khỏi chốn nương náu ấy, chúng sẽ lập tức sa vào quyền lực của ảo tưởng, của năng lượng vật chất và tưởng rằng chúng biệt lập với Kṛṣṇa. Sau khi đồng nhất mình như vậy với đủ mọi hình dạng vật chất, chúng sinh sẽ quên mất Kṛṣṇa. Nhưng khi chúng sinh lầm lạc tìm lại được ý thức Kṛṣṇa thì con đường dẫn đến sự giải thoát sẽ mở rộng trước mặt nó như “Bhāgavatam” (2.10.6) có nói: muktir hitvānyathā-rūpaṁ svarūpeṇa vyavasthitiḥ. Đạt sự giải thoát tức là trở lại với trạng thái tự nhiên của mình, tức là lại làm kẻ tôi trung muôn đời muôn kiếp của Kṛṣṇa (làm người có ý thức Kṛṣṇa).