Chương 4 · Tri thức siêu tuyệt
CÂU 5

śrī-bhagavān uvāca
bahūni me vyatītāni janmāni tava cārjuna
tāny ahaṁ veda sarvāṇi na tvaṁ vettha parantapa
śrī-bhagavān uvāca—Đức Thượng Đế Tối Cao phán; bahūni—nhiều; me—của Ta; vyatītāni—đã trải qua; janmāni—các kiếp sinh; tava—của ngươi; ca—cũng; arjuna—hỡi Arjuna; tāni—này; aham—Ta; veda—biết; sarvāṇi—tất cả; na—không; tvam—ngươi; vettha—biết; parantapa—hỡi người chinh phục kẻ thù.
Đức Thượng Đế Tối Cao phán: Cả ngươi và Ta đều trải qua muôn vàn kiếp sinh. Này người chinh phục kẻ thù, Ta có thể nhớ tất cả mọi kiếp, còn ngươi thì không.
GIẢI NGHĨA: “Brahma-saṁhitā” (5.33) có nói như sau về vô vàn hóa thân của Đấng Tối Cao:
advaitam acyutam anādim ananta-rūpam
ādyaṁ purāṇa-puruṣaṁ nava-yauvanaṁ ca
vedeṣu durlabham adurlabham ātma-bhaktau
govindam ādi-puruṣaṁ tam ahaṁ bhajāmi
“Con tôn thờ Đức Thượng Đế Tối Cao Govinda (Kṛṣṇa), người là đấng khởi nguyên, đấng tuyệt đối, vô sai biệt và không có khởi nguyên. Tuy biến hóa thành muôn thân, Ngài vẫn là đấng khởi nguyên đó, đấng cao niên nhất, nhưng lúc nào trông cũng như trang thiếu niên trẻ trung. Chỉ có những học giả tinh thông Veda nhất mới có thể hiểu được những hóa thân vĩnh cửu, ngập tràn phúc lạc và hiểu biết này của Đấng Tối Cao, nhưng bao giờ những hóa thân ấy cũng hiện rõ trước các tín đồ trong sạch, thuần khiết”.
“Brahma-saṁhitā” (5.39) nói tiếp:
rāmādi-mūrtiṣu kalā-niyamena tiṣṭhan
nānāvatāram akarod bhuvaneṣu kintu
kṛṣṇaḥ svayaṁ samabhavat paramaḥ pumān yo
govindam ādi-puruṣaṁ tam ahaṁ bhajāmi
“Con tôn thờ Đức Thượng Đế Tối Cao Govinda (Kṛṣṇa), đấng luôn hiển hiện trong muôn vàn hóa thân như Rāma, Nṛsiṁha và nhiều hóa thân phụ khác, nhưng lúc nào cũng vẫn là Đức Thượng Đế khởi nguyên với tên gọi Kṛṣṇa, đấng giáng thế trong dung mạo khởi thủy của Mình”.
Các tập Kinh Veda cũng nói rằng chỉ có một Đức Chúa Trời, nhưng Ngài phân Mình thành muôn thân. Ngài giống như đá vaidurya luôn đổi màu, nhưng vẫn là chính thứ đá đó. Chỉ có các tín đồ trong sạch, thuần khiết của Đấng Tối Cao mới có thể hiểu được các hóa thân của Đấng Tối Cao chứ không phải là các triết gia chỉ đơn thuần nghiên cứu Kinh Veda (vedeṣu durlabham adurlabham ātma-bhaktau). Những tín đồ như Arjuna được gọi là bạn đồng hành muôn thủa của Đấng Tối Cao và bất cứ lúc nào Ngài hóa thân xuống thế giới vật chất, họ đều cùng đi với Ngài để phục vụ Ngài với các tư cách khác nhau. Arjuna là một trong số các tín đồ đó và từ câu thơ này, chúng ta hiểu rõ rằng hàng triệu năm trước đây, khi Đức Chí Tôn Kṛṣṇa phán dạy “Bhagavad-gītā” cho Thần Mặt Trời Vivasvān thì Arjuna cũng ở bên cạnh Ngài với tư cách khác. Nhưng Đấng Tối Cao khác với Arjuna ở chỗ Đấng Tối Cao nhớ điều đó, còn Arjuna thì không. Đó là sự khác biệt giữa Đấng Tối Cao và chúng sinh, những phần không thể tách rời của Ngài. Mặc dù ở đây, Arjuna được gọi là anh hùng vĩ đại, người chinh phục kẻ thù, nhưng chàng không thể nhớ nổi điều gì đã xảy ra với chàng ở các kiếp trước. Nói cách khác, dù chúng sinh có vĩ đại đến đâu đi chăng nữa theo quan điểm vật chất thì nó vẫn chẳng bao giờ sánh được với Đấng Tối Cao. Dĩ nhiên là tất cả các bạn đồng hành muôn thủa của Đấng Tối Cao đều là những linh hồn đã được giải thoát, nhưng họ không bao giờ có thể sánh nổi với Đấng Tối Cao. Trong “Brahma-saṁhitā”, Đấng Tối Cao được gọi là đấng vô sai biệt (acyuta); điều đó có nghĩa là Ngài không bao giờ quên mất Mình, kể cả khi Ngài xuống thế giới vật chất. Vì thế mà trong mọi phương diện, Đấng Tối Cao và chúng sinh cá thể không bao giờ như nhau, kể cả khi chúng sinh là linh hồn đã được giải thoát như Arjuna. Mặc dù Arjuna là tín đồ của Đấng Tối Cao, đôi khi chàng vẫn không nhớ Đấng Tối Cao giữ địa vị nào, nhưng nhờ thánh ân của Thượng Đế, tín đồ có thể bỗng hiểu được rằng Đấng Tối Cao vô cùng vĩ đại và vô sai biệt, còn kẻ không phải là tín đồ hay kẻ quỷ quái thì không thể hiểu được bản chất siêu tuyệt của Đức Chí Tôn. Vì vậy mà những kẻ có đầu óc quỷ quái chẳng có khả năng hiểu được ý nghĩa của câu thơ này và các câu thơ tương tự của “Bhagavad-gītā”. Kṛṣṇa nhớ được những việc Ngài làm cách đây hàng triệu năm, còn Arjuna thì không, mặc dù về bản chất, cả hai đều là những sinh linh vĩnh cửu. Cũng cần thấy rõ rằng chúng sinh quên hết mọi điều đã xảy ra với nó vì nó thay đổi thân xác, còn Đấng Tối Cao thì nhớ tất cả vì Ngài chẳng bao giờ thay đổi cơ thể sac-cid-ānanda của Mình. Ngài là advaita, tức là giữa cơ thể của Ngài và chính Ngài chẳng có sự khác nhau. Tất cả những gì liên quan tới Ngài đều là tinh thần, trong khi đó linh hồn ước định khác với cơ thể vật chất của nó. Và bởi vì cơ thể của Đấng Tối Cao tương đồng với chính Ngài nên kể cả khi Ngài xuống thế giới vật chất, Ngài vẫn khác với chúng sinh thông thường. Loài yêu quái không thể hiểu được bản chất siêu tuyệt của Ngài do chính Ngài kể ở câu thơ sau.