Chương 9 · Tri thức huyền nhiệm nhất
CÂU 1

śrī-bhagavān uvāca
idaṁ tu te guhyatamaṁ pravakṣyāmy anasūyave
jñānaṁ vijñāna-sahitaṁ yaj jñātvā mokṣyase 'śubhāt
śrī-bhagavān uvāca—Đức Thượng Đế Tối Cao phán; idam—này; tu—nhưng; te—cho ngươi; guhya-tamam—huyền nhiệm nhất; pravakṣyāmi—Ta sẽ nói; anasūyave—cho người không ghen ty; jñānam—tri thức; vijñāna—tri thức thực tế; sahitam—với; yat—những hiểu biết đó; jñātvā—khi biết; mokṣyase—ngươi sẽ thoát khỏi; aśubhāt—những nỗi khổ đau của sự tồn tại vật chất.
Đức Thượng Đế Tối Cao phán: Arjuna yêu quý của Ta ơi, vì ngươi chẳng bao giờ ghen ty với Ta nên Ta sẽ tiết lộ cho ngươi tri thức huyền nhiệm nhất và kinh nghiệm mà khi nắm được chúng, ngươi sẽ thoát khỏi mọi khổ đau của cuộc sống vật chất.
GIẢI NGHĨA: Càng nghe về Đấng Tối Cao nhiều bao nhiêu, tín đồ càng được khai sáng bấy nhiêu. Phương pháp nghe được tiến cử trong “Śrīmad-Bhāgavatam”: “Những lời phán truyền của Đức Thượng Đế Tối Cao đầy quyền uy và chỉ có thể cảm thấy sức mạnh ấy khi nghe kể về Đấng Tối Cao và bàn luận những câu chuyện đó với các tín đồ của Ngài. Kẻ giao du với các triết gia tư biện hay các học giả trần tục sẽ chẳng bao giờ khám phá được ý nghĩa của những lời dạy này bởi vì tri thức tinh thần cần phải có thực hành”.
Các tín đồ liên tục phụng sự Đấng Tối Cao. Đấng Tối Cao biết người đang hoạt động trong ý thức Kṛṣṇa nghĩ gì, biết anh ta thành tâm ở mức nào và ban cho anh ta trí thông minh để hiểu được khoa học về Kṛṣṇa trong giao tiếp với các tín đồ. Những cuộc trò chuyện về Kṛṣṇa có sức mạnh lớn lao và người nào may mắn được tham gia và cố gắng tiếp thu tri thức thì dần dần người đó sẽ nhất định đạt cấp độ tự nhận thức tinh thần. Để khích lệ Arjuna tiến xa hơn nữa trong sự nghiệp phụng sự Ngài, ở chương chín này, Kṛṣṇa kể những điều bí ẩn hơn những điều Ngài đã tiết lộ trước đó.
Ở phần đầu của “Bhagavad-gītā”, chương một phần nào đó là lời tựa cho cả cuốn sách, còn tri thức tinh thần mà Đức Chí Tôn kể ở chương hai và chương ba thì được gọi là tri thức huyền nhiệm. Các đề tài được bàn luận ở chương bảy và chương tám liên quan trực tiếp tới phương pháp phục vụ tận tụy và bởi vì chúng mang lại cho con người những hiểu biết về phương pháp ý thức Kṛṣṇa nên chúng được gọi là phần tri thức huyền nhiệm hơn. Còn chương chín kể về sự phục vụ thuần khiết, trong sạch đối với Đấng Tối Cao nên nó được gọi là tri thức huyền nhiệm nhất. Người nắm được tri thức huyền nhiệm nhất về Kṛṣṇa sẽ tự nhiên được nâng lên cấp độ siêu tuyệt và không còn có những khổ đau vật chất kể cả khi anh ta vẫn ở thế giới vật chất. “Bhakti-rasāmṛta-sindhu” có nói rằng cần coi người thành tâm muốn phục vụ tận tụy cho Đấng Tối Cao là người đã được giải thoát kể cả khi anh ta vẫn ở trong trạng thái bị ước định của thế giới vật chất. Tương tự như vậy, chương mười của “Bhagavad-gītā” có nói rằng bất kỳ ai phụng sự Đấng Tối Cao, người đó thoát khỏi ách tù đầy vật chất.
Câu thơ này có ý nghĩa hết sức đặc biệt. Từ idaṁ jñānam (“tri thức này”) chỉ sự phục vụ tận tụy trong sạch gồm chín loại hoạt động là nghe, nhắc lại, ghi nhớ, phục vụ, thờ phụng, cầu nguyện, thực hiện mệnh lệnh của Đấng Tối Cao, kết bạn với Ngài và hoàn toàn phó thác mình cho Ngài. Nhờ tiến hành các loại hoạt động này trong quá trình phục vụ tận tụy, con người có được tri thức tinh thần, ý thức Kṛṣṇa. Khi trái tim con người được gột sạch mọi ô nhiễm vật chất, anh ta sẽ có khả năng hiểu khoa học về Kṛṣṇa. Chỉ nhận thức rằng chúng sinh là tinh thần chứ không phải là vật chất thì đâu đã phải là đủ. Điều đó có thể là khởi điểm của sự tự giác ngộ tinh thần, nhưng cũng cần hiểu sự khác nhau giữa hoạt động của thể xác với hoạt động tinh thần của người biết rõ anh ta không phải là thể xác.
Ở chương bảy, chúng tôi đã nói về quyền lực vạn năng của Đức Thượng Đế Tối Cao, về những năng lượng muôn màu muôn vẻ của Ngài, về thiên nhiên cấp thấp và cấp cao và toàn bộ vũ trụ vật chất. Còn chương chín này thì ca tụng chính Đấng Tối Cao.
Từ anasūyave được dùng ở câu thơ này cũng hết sức quan trọng. Những người bình chú cho “Bhagavad-gītā”, kể cả khi họ là những học giả uyên thâm thì họ cũng thường là những kẻ ganh ghét Kṛṣṇa, Đức Thượng Đế Tối Cao. Thậm chí cả những học giả uyên bác nhất cũng xuyên tạc ý nghĩa của “Bhagavad-gītā” trong các chú giải của mình. Vì họ ganh ghét Kṛṣṇa nên toàn bộ chú giải của họ trở thành vô dụng. Chỉ có những chú giải của các tín đồ của Đấng Tối Cao mới được coi là có uy tín. Kẻ ganh ghét Kṛṣṇa không thể giải thích nổi “Bhagavad-gītā” hay đưa ra tri thức toàn thiện về Kṛṣṇa. Kẻ chỉ trích Kṛṣṇa mà chẳng biết gì về Ngài chỉ là kẻ ngu ngốc mà thôi. Bởi vậy cần hết sức tránh những chú giải loại đó. Những chương này sẽ mang lại phúc lành vô giá cho người nào hiểu rằng Kṛṣṇa là Đức Thượng Đế Tối Cao, là đấng siêu nghiệm và thanh khiết.