Chương 9 · Tri thức huyền nhiệm nhất
CÂU 10

mayādhyakṣeṇa prakṛtiḥ sūyate sa-carācaram
hetunānena kaunteya jagad viparivartate
mayā—bởi Ta; adhyakṣeṇa—bởi sự giám sát; prakṛtiḥ—thiên nhiên vật chất; sūyate—xuất hiện; sa—cả hai; cara-acaram—loài chuyển động và loài bất động; hetunā—theo nguyên nhân này; anena—này; kaunteya—con trai của Kuntī à; jagat—biểu hiện vũ trụ; viparivartate—hoạt động.
Là một trong những năng lượng của Ta, thiên nhiên vật chất này hoạt động dưới sự giám sát của Ta và sản sinh ra mọi loài chuyển động và loài bất động đấy con trai của Kuntī à. Dưới sự điều khiển của nó, vũ trụ vật chất liên tiếp được tạo ra để rồi lại bị phá hủy.
GIẢI NGHĨA: Ở đây nói rõ rằng mặc dù Đấng Tối Cao ở ngoài mọi hoạt động diễn ra ở thế giới vật chất, Ngài vẫn là đấng điều khiển tối cao. Đấng Tối Cao là ý muốn tối cao và là cơ sở của toàn bộ biểu hiện vật chất, nhưng thiên nhiên vật chất vẫn là người điều khiển hoạt động của nó. Kṛṣṇa cũng phản bảo trong “Bhagavad-gītā” rằng Ngài là cha của mọi chúng sinh ở mọi loài, mọi dạng khác nhau. Người cha truyền tinh dịch vào bụng người mẹ để rồi nó thành đứa trẻ như thế nào thì Đấng Tối Cao cũng thụ thai cho thiên nhiên vật chất bằng một cái liếc mắt để rồi từ lòng thiên nhiên vật chất xuất hiện đủ loại chúng sinh mang các loại cơ thể khác nhau phù hợp với những ước muốn và những việc làm của chúng ở kiếp trước như thế ấy. Mặc dù tất cả chúng sinh được sinh ra dưới cái liếc mắt của Đấng Tối Cao, nhưng chúng nhận các cơ thể khác nhau phù hợp với việc làm và ước muốn ở quá khứ của chúng. Do đó, Đấng Tối Cao không liên quan trực tiếp tới thế giới vật chất. Ngài chỉ liếc nhìn thiên nhiên vật chất và thế là nó hoạt động và sản sinh ra muôn loài. Dĩ nhiên là việc Ngài đưa mắt nhìn thiên nhiên vật chất được coi là hành động, nhưng bản thân Ngài không trực tiếp tham gia vào sự sáng tạo vũ trụ vật chất. Trong smṛti có ví dụ sau: khi con người cầm trên tay một đóa hoa, mùi hương của nó bay lên mũi anh ta, song đóa hoa khác với hương thơm của nó. Mối liên quan giữa thiên nhiên vật chất và Đức Thượng Đế Tối Cao cũng tương tự như vậy. Trên thực tế, Đấng Tối Cao không trực tiếp liên quan tới thế giới vật chất mà Ngài chỉ tạo ra nó và ra lệnh cho nó bằng cái liếc mắt của Mình. Tóm lại, không có sự giám sát của Đức Thượng Đế Tối Cao thì thiên nhiên vật chất chẳng có khả năng tự làm gì cả. Thế nhưng Đấng Tối Cao lúc nào cũng biệt lập với hoạt động vật chất.