Mục lục›Chương 9›CÂU 11

Chương 9 · Tri thức huyền nhiệm nhất

CÂU 11

avajānanti—nhạo báng; mām—Ta; mūḍhāḥ—những kẻ ngốc; mānuṣīm—trong dung mạo người; tanum—thân thể; āśritam—nhận; param—siêu tuyệt; bhāvam—bản thể; ajānantaḥ—không biết; mama—của Ta; bhūta—của muôn loài; maha-īśvaram—ông chủ tối cao.

Những kẻ ngốc nhạo báng Ta khi Ta giáng thế trong dung mạo người. Chúng chẳng biết bản thể siêu tuyệt của Ta và rằng Ta là Đấng Tối Cao của muôn loài.

GIẢI NGHĨA: Từ những điều được nói ở các câu thơ trên của chương này, có thể thấy rõ rằng mặc dù Đức Thượng Đế Tối Cao giáng thế trong dung mạo người, nhưng Ngài vẫn không phải là người phàm trần. Đức Thượng Đế, đấng chỉ đạo quá trình tạo lập, duy trì và hủy diệt của cả vũ trụ vật chất không thể là phàm nhân. Thế nhưng nhiều kẻ ngu ngốc vẫn cho rằng Kṛṣṇa chỉ là người giàu quyền năng thôi chứ không hơn. Thực ra, Ngài là Đấng Tối Cao khởi thủy như trong “Brahma-saṁhitā” khẳng định (īśvaraḥ paramaḥ kṛṣṇaḥ); Ngài là Đức Chúa Trời.

Có nhiều īśvara, nhiều nhà cầm quyền và họ có những quyền hành khác nhau. Trong hệ thống quản lý ở thế giới vật chất, chúng ta thấy các vị giám đốc và các nhà chức trách, trên họ là những quan chức cấp cao hơn, trên những quan chức này là bộ trưởng, còn bộ trưởng thì phục tùng tổng thống. Tất cả họ đều là các nhà lãnh đạo, nhưng họ đều ở dưới quyền một người khác. “Brahma-saṁhitā” nói rằng Kṛṣṇa là đấng trị vì tối cao; dĩ nhiên là có nhiều nhà cầm quyền ở thế giới vật chất và thế giới tinh thần, nhưng đấng trị vì tối cao là Kṛṣṇa (īśvaraḥ paramaḥ kṛṣṇaḥ), đấng có thân thể sac-cid-ānanda, phi vật chất.

Chúng sinh thông thường, những kẻ có thân xác vật chất không thể làm nổi những việc kỳ diệu được kể ở các câu thơ trước. Thân thể của Đấng Tối Cao là thân thể vĩnh cửu, ngập tràn phúc lạc và tri thức. Mặc dù Ngài hoàn toàn không phải là người phàm, nhưng những kẻ ngu ngốc vẫn nhạo báng Ngài và coi Ngài là phàm nhân. Thân thể của Đấng Tối Cao được gọi là mānuṣīm ở đây vì Ngài hành động như một người phàm trần, như bạn của Arjuna, như một chính khách bị cuốn hút vào cuộc chiến ở Kurukṣetra. Ngài thường hành động như người thường, mặc dù thực ra Ngài có thân thể sac-cid-ānanda-vigraha, thân thể tràn trề phúc lạc vĩnh cửu và hiểu biết tuyệt đối. Các tập Kinh Veda cũng khẳng định điều đó. Sac-cid-ānanda-rūpāya kṛṣṇāya: “Con xin kính cẩn cúi lạy trước Đức Thượng Đế Tối Cao, Kṛṣṇa, đấng là hiện thân của vĩnh cửu, phúc lạc và hiểu biết” (“Gopāla-tāpanī Upaniṣad”, 1.1). Kinh Veda còn đưa ra những mô tả khác. Tam ekaṁ govindam: “Ngài là Govinda, đấng ban lạc thú cho các giác quan và bò cái”. Sac-cid-ānanda-vigraham: “Thân thể của Ngài siêu tuyệt, ngập tràn tri thức, phúc lạc và vĩnh cửu” (“Gopāla-tāpanī Upaniṣad”, 1.35).

Mặc dù thân thể của Đấng Tối Cao siêu tuyệt, ngập tràn phúc lạc và tri thức, nhưng nhiều kẻ được mệnh danh là học giả và nhà bình chú cho “Bhagavad-gītā” đã nhạo báng Kṛṣṇa và coi Ngài là người phàm trần. Nhờ những việc làm mộ đạo ở kiếp trước, các học giả đó có thể có những khả năng xuất chúng, nhưng quan niệm của họ về Śrī Kṛṣṇa là kết quả vốn tri thức nghèo nàn của họ. Vì thế mà họ bị gọi là mūḍha, bởi vì chỉ có những kẻ ngu mới coi Kṛṣṇa là người phàm. Họ gọi Kṛṣṇa là người phàm vì họ không biết gì về những việc làm bí ẩn của Đức Chí Tôn và các năng lượng đa dạng của Ngài. Họ không biết rằng thân thể của Kṛṣṇa là tượng trưng của tri thức tuyệt đối và phúc lạc muôn đời, rằng Ngài là chủ nhân của mọi thứ và Ngài có thể ban tặng sự giải thoát cho bất cứ chúng sinh nào. Bởi vì họ không biết rằng Kṛṣṇa có muôn vàn phẩm tính siêu tuyệt nên họ nhạo báng Ngài.

Họ cũng không biết rằng sự xuất hiện của Đức Thượng Đế Tối Cao ở thế giới vật chất là biểu hiện của nội năng của Ngài. Ngài là vị chúa tể của năng lượng vật chất. Đấng Tối Cao đã nhiều lần tuyên bố (mama māyā duratyayā), tuy năng lượng vô cùng hùng mạnh, nhưng nó vẫn ở dưới sự điều khiển của Ngài và người nào phó thác mình cho Ngài, người đó có thể thoát khỏi quyền lực của nó. Nếu linh hồn hiến mình cho Kṛṣṇa có thể thoát khỏi ảnh hưởng của năng lượng vật chất vậy thì làm sao Đấng Tối Cao, đấng sáng tạo, phù trì và hủy diệt toàn bộ vũ trụ vật chất lại có thể có thân thể vật chất như của chúng ta được? Những quan niệm ấy quả là ngu ngốc và vô căn cứ. Thế nhưng kẻ ngu ngốc chẳng thể hiểu nổi làm thế nào mà Đức Thượng Đế, Kṛṣṇa, đấng xuất hiện trong dung mạo phàm nhân lại có thể điều khiển tất cả các nguyên tử và vóc thể vũ trụ khổng lồ. Cái lớn nhất và cái nhỏ nhất nằm ở ngoài sức tưởng tượng của họ, cho nên họ khó mà hình dung được rằng đấng đang hiển hiện trước mặt họ dưới dung mạo người lại có thể đồng thời kiểm soát cả cái cực lớn và cái cực nhỏ. Mặc dù Ngài điều khiển cả cái vô hạn lẫn cái có hạn, bản thân Ngài vẫn ở ngoài tất cả những biểu hiện đó. Còn về yogam aiśvaram, năng lượng siêu tuyệt bất khả tri của Ngài thì người ta nói rõ rằng Đấng Tối Cao có thể đồng thời vừa điều khiển cả cái vô hạn lẫn cái có hạn, vừa ở ngoài tất cả chúng. Dù những kẻ ngu ngốc chẳng tưởng tượng nổi làm thế nào mà Kṛṣṇa, đấng xuất hiện ở phàm trần trong hình dạng người lại có thể kiểm soát cả cái vô hạn lẫn cái hữu hạn, nhưng các tín đồ của Đấng Tối Cao vẫn công nhận điều đó vì họ biết Kṛṣṇa là Đức Thượng Đế Tối Cao. Bởi thế cho nên họ hoàn toàn hiến mình cho Ngài và tiến hành hoạt động trong ý thức Kṛṣṇa, phục vụ tận tụy cho Đấng Tối Cao.

Có nhiều cuộc tranh luận diễn ra giữa những người theo thuyết vô cá tính và những người theo thuyết cá tính về sự xuất hiện dưới dạng người của Đấng Tối Cao. Nhưng nếu chúng ta tra cứu những đoạn trình bày khoa học về Kṛṣṇa trong “Bhagavad-gītā” và “Śrīmad-Bhāgavatam”, những cuốn Kinh đầy uy tín thì chúng ta có thể hiểu được rằng Kṛṣṇa là Đức Thượng Đế Tối Cao. Tuy xuất hiện ở trần thế trong dung mạo người thường, Ngài vẫn không phải là phàm nhân. Ở chương một của Khổ thơ thứ nhất của “Śrīmad-Bhāgavatam”, các vị hiền giả đứng đầu là Đức Śaunaka đã nói như sau khi hỏi về những hành vi của Kṛṣṇa:

“Khi giả làm người phàm trần, Đức Chí Tôn Śrī Kṛṣṇa, Đức Thượng Đế Tối Cao cùng với Đức Balarāma đã lập biết bao kỳ tích siêu phàm” (“Śrīmad-Bhāgavatam”, 1.1.20). Sự xuất hiện dưới dạng người của Đấng Tối Cao đã làm những kẻ ngu ngốc bối rối. Chẳng có người phàm trần nào có thể làm nổi những điều kỳ diệu mà Kṛṣṇa đã làm khi Ngài ở trần thế. Đầu tiên, Ngài hiện ra trước mặt cha mẹ Ngài là ông Vasudeva và bà Devakī trong hình dạng bốn tay, nhưng khi nghe những lời cầu nguyện của song thân phụ mẫu, Ngài lại biến thành đứa trẻ sơ sinh bình thường. Như “Bhāgavatam” có nói (10.3.46), babhūva prākṛtaḥ śiśuḥ: Ngài biến thành đứa trẻ bình thường và trở nên giống người bình thường. Câu thơ này cũng nói rằng khả năng biến hóa thành người thường là một trong những đặc điểm của cơ thể siêu tuyệt của Ngài. Ở chương mười một của “Bhagavad-gītā” cũng có nói rằng Arjuna đã xin Kṛṣṇa cho chàng thấy diện mạo bốn tay của Ngài (tenaiva rūpeṇa catur-bhujena). Sau khi cho Arjuna thấy diện mạo đó, Kṛṣṇa lại hiện trở lại hình người ban đầu của Ngài (mānuṣaṁ rūpam). Những đặc điểm này của Đấng Tối Cao tuyệt nhiên không thể có ở người phàm.

Một số kẻ thuộc đám người nhạo báng Kṛṣṇa bị nhiễm triết học māyāvādī đã trích từ “Śrīmad-Bhāgavatam” (3.29.21) câu thơ sau, ahaṁ sarveṣu bhūteṣu bhūtātmāvasthitaḥ sadā: “Đức Chúa Trời hiện diện trong mỗi chúng sinh”. Thế vào việc nghe những lời bình luận của các triết gia giả hiệu, những kẻ nhạo báng Kṛṣṇa, tốt hơn cả là chúng ta nên tìm đến những chú giải mà các vị ācārya vaiṣṇava như Đức Jīva Gosvāmī và Đức Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura viết cho câu thơ này. Khi bình giảng câu thơ này, Đức Jīva Gosvāmī nói rằng bằng phần toàn vẹn của Mình là Paramātmā, Kṛṣṇa ngự trong cả loài chuyển động lẫn loài bất động, bởi thế cho nên tín đồ mới nhập đạo, người chỉ chú ý tới sự thờ cúng arcā-mūrti, hình dạng của Đấng Tối Cao ở đền thờ mà không kính trọng những chúng sinh khác sẽ không thu được kết quả nào từ việc thờ phụng đó. Có ba hạng tín đồ và những người mới nhập đạo là những tín đồ ở hạng thấp. Tín đồ mới nhập đạo dành sự chú ý cho Tượng Thần trong đền thờ hơn là tới các tín đồ khác nên Đức Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura mới bảo trước rằng loại trạng thái tâm lý đó cần phải được thay đổi. Tín đồ cần thấy rằng vì Kṛṣṇa ngự trong tim mỗi chúng sinh như Paramātmā nên cơ thể mỗi người là một đền thờ Đấng Tối Cao và chúng ta kính trọng đền thờ Đấng Tối Cao như thế nào thì chúng ta cũng cần tôn trọng thân thể của tất cả chúng sinh khác như thế ấy bởi vì Paramātmā ngự ở đó.

Nhiều người theo thuyết vô cá tính nhạo báng sự thờ phụng Đấng Tối Cao ở đền thờ. Họ nói rằng Thượng Đế có ở khắp nơi, vậy chúng ta bó hẹp mình trong khuôn khổ sự thờ cúng ở đền thờ làm gì? Nhưng nếu Thượng Đế có ở khắp nơi thì tại sao Ngài lại chẳng thể ở đền thờ hay ở trong hình dạng Tượng Thần được? Cuộc tranh luận giữa các nhà theo thuyết cá tính với các nhà theo thuyết vô cá tính sẽ còn tiếp diễn mãi, còn tín đồ trong sạch, người có ý thức Kṛṣṇa thì biết rằng mặc dù Kṛṣṇa là Đức Thượng Đế Tối Cao, Ngài vẫn có mặt ở khắp nơi như “Brahma-saṁhitā” khẳng định. Mặc dù Ngài lúc nào cũng ở nguyên nơi ở của Mình là Goloka Vṛndāvana, Ngài vẫn hiện diện khắp nơi trong từng phần nhỏ nhất của thế giới vật chất và thế giới tinh thần bằng các năng lượng muôn màu muôn vẻ của Mình.