Chương 1 · Sự quan sát các đạo quân trên chiến địa Kurukṣetra
CÂU 36

pāpam evāśrayed asmān hatvaitān ātatāyinaḥ
tasmān nārhā vayaṁ hantuṁ dhārtarāṣṭrān sa-bāndhavān
sva-janaṁ hi kathaṁ hatvā sukhinaḥ syāma mādhava
pāpam—tội lỗi; eva—chắc chắn là; āśrayet—phải đến; asmān—với chúng ta; hatvā—vì tội sát hại; etān—tất cả; ātatāyinaḥ—những kẻ tàn ác; tasmāt—vì thế cho nên; na—không bao giờ; arhāḥ—nên; vayam—chúng ta; hantum—giết; dhārtarāṣṭrān—các con trai của Dhṛtarāṣṭra; sa-bāndhavān—và bạn bè của chúng ta; sva-janam—họ hàng thân thích; hi—dĩ nhiên là; katham—làm sao; hatvā—sau khi giết; sukhinaḥ—những người hạnh phúc; syāma—chúng ta sẽ trở thành; mādhava—hỡi Kṛṣṇa, lang quân của nữ thần may mắn.
Tội lỗi sẽ trút xuống đầu chúng ta nếu chúng ta giết những kẻ tàn ác đó. Vì thế cho nên việc giết các vương tử của Dhṛtarāṣṭra và bạn bè mình là không phải đạo đối với chúng ta. Chúng ta đạt được gì thưa Kṛṣṇa, lang quân của nữ thần may mắn và có hạnh phúc được chăng sau khi đã sát hại người thân?
GIẢI NGHĨA: Theo Kinh Veda, có sáu loại tội phạm bị coi là việc làm tàn ác: 1) đánh thuốc độc, 2) đốt nhà, 3) tấn công bằng vũ khí gây tử vong, 4) cướp của, 5) chiếm đất của người khác và 6) cướp vợ người. Những kẻ phạm các tội này phải bị tiêu diệt ngay lập tức và người giết chúng không bị mắc tội. Việc giết những kẻ tàn ác đó là đúng đắn và hợp với người thường, nhưng Arjuna không phải là người thường. Chàng có mọi phẩm hạnh của bậc thánh nhân và muốn đối xử với chúng như bậc thánh nhân thường làm. Nhưng kṣatriya không được có tính thánh thiện đó. Dĩ nhiên là người chịu trách nhiệm lãnh đạo quốc gia phải là người thánh thiện, nhưng anh ta không được nhu nhược. Ví dụ như Đức Chí Tôn Rāma thánh thiện tới mức cho đến giờ người ta vẫn mơ ước được sống ở vương quốc của Đức Chí Tôn Rāma (rāma-rājya), nhưng Đức Chí Tôn Rāma không bao giờ thể hiện một sự nhu nhược nào cả. Rāvaṇa đã gây sự với Rāma bởi y đã bắt cóc nàng Sītā, vợ Ngài, nhưng Đức Chí Tôn Rāma đã cho hắn một bài học đích đáng, có một không hai trong lịch sử thế giới. Nhưng cần tính đến một điều là trong số những người đe dọa tính mạng của Arjuna có tổ phụ, thầy dạy, bạn bè và con cháu của chàng. Vì thế nên Arjuna cho rằng không nên trừng trị họ thẳng tay như người ta vẫn thường trừng trị những kẻ tàn ác thông thường. Thêm vào đó, bậc thánh nhân cần tha thứ cho những điều xúc phạm mà người ta gây ra đối với ông ta. Đối với những người thánh thiện, việc tuân thủ những nguyên tắc này quan trọng hơn bất cứ lý do chính trị nào. Đáng lẽ là giết bà con họ hàng vì các lý do chính trị thì Arjuna lại nghĩ rằng tốt hơn cả là nên thể theo các nguyên tắc tôn giáo và cánh ứng xử của bậc thánh hiền mà tha thứ cho họ. Chàng cho rằng việc sát hại thân bằng quyến thuộc sẽ chẳng mang lại gì cho chàng ngoài hạnh phúc vật chất nhất thời. Rốt cục thì cả vương quốc trên trần thế lẫn những niềm hạnh phúc mà nó hứa hẹn đều không lâu bền. Vậy thì vì cớ gì mà chàng lại phải liều thân và hy sinh cơ hội được giải thoát vĩnh viễn khỏi ách nô lệ vật chất bằng cách giết những người thân của mình cơ chứ? Điều quan trọng là Arjuna gọi Kṛṣṇa là Mādhava, lang quân của nữ thần may mắn. Bằng cách đó, chàng muốn nói với Kṛṣṇa rằng là lang quân của nữ thần may mắn, Ngài chẳng nên xúi chàng làm điều rốt cục sẽ mang lại bất hạnh cho chàng. Nhưng Kṛṣṇa chẳng bao giờ đem lại bất hạnh cho ai cả, chứ nói gì tới các tín đồ của Mình.