Chương 10 · Sự tuyệt diệu của Đấng Tuyệt Đối
CÂU 34
mṛtyuḥ sarva-haraś cāham udbhavaś ca bhaviṣyatām
kīrtiḥ śrīr vāk ca nārīṇāṁ smṛtir medhā dhṛtiḥ kṣamā
mṛtyuḥ—cái chết; sarva-haraḥ—ngốn ngấu tất cả; ca—cũng; aham—Ta là; udbhavaḥ—sự sản sinh; ca—cũng; bhaviṣyatām—của cái xuất hiện trong tương lai; kīrtiḥ—danh giá; śrīḥ—ưu điểm hay vẻ đẹp; vāk—lời tao nhã; ca—cũng; nārīṇām—trong số phụ nữ; smṛtiḥ—trí nhớ; medhā—lý trí; dhṛtiḥ—tính kiên trì; kṣamā—lòng nhẫn nại.
Ta là cái chết tàn phá tất thảy và là nguyên lý sản sinh ra mọi thứ tiếp theo. Trong các ưu điểm của nữ giới, Ta là danh giá, may mắn, tài ăn nói, trí nhớ, trí thông minh, tính kiên trì và lòng nhẫn nại.
GIẢI NGHĨA: Ngay sau khi chào đời, con người chết dần từng khoảnh khắc. Cái chết cướp đi từng phần đời của chúng ta trong từng khoảnh khắc, song đòn đánh cuối cùng của nó được gọi là cái chết. Cái chết đó là Kṛṣṇa. Trong quá trình sống, tất cả chúng sinh trải qua sáu đổi thay cơ bản. Chúng sinh ra, lớn lên, tồn tại trong khoảng thời gian nào đó, sinh sản rồi già đi và cuối cùng thì chết. Trong những thay đổi này, sự lọt lòng mẹ là Kṛṣṇa. Sự chào đời là khởi điểm của mọi hoạt động tiếp theo.
Bảy phẩm chất được liệt kê ở câu thơ này là danh giá, may mắn, tài ăn nói, trí nhớ, trí thông minh, tính kiên trì và lòng nhẫn nại được coi là tiêu biểu cho nữ giới. Nếu con người có tất cả chúng hoặc một vài phẩm chất trong số chúng, anh ta sẽ trở thành người có danh tiếng. Nếu con người nổi danh là một người chính trực thì điều đó sẽ mang lại cho anh ta vinh quang. Tiếng Phạn là một ngôn ngữ toàn thiện nên nó vô cùng nổi tiếng. Nếu ai ghi nhớ nhanh tài liệu nghiên cứu, anh ta nổi danh là người có trí nhớ tốt hay smṛti. Còn khả năng sau khi đọc nhiều sách về các lĩnh vực khác nhau có thể hiểu nội dung và áp dụng tri thức đó khi cần thiết được gọi là trí thông minh (medhā), một trong bảy phẩm chất. Còn khả năng khắc phục tính không kiên định được gọi là lòng kiên quyết hay lòng kiên trì (dhṛti). Còn khi có được tất cả các phẩm hạnh này mà con người vẫn khiêm tốn và hòa nhã, giữ được trạng thái điềm tĩnh cả trong buồn đau lẫn vui sướng thì phẩm chất này được gọi là lòng nhẫn nại (kṣamā).