Chương 13 · Thiên nhiên, đấng hưởng lạc và ý thức
CÂU 15

sarvendriya-guṇābhāsaṁ sarvendriya-vivarjitam
asaktaṁ sarva-bhṛc caiva nirguṇaṁ guṇa-bhoktṛ ca
sarva—của tất cả; indriya—các giác quan; guṇa—của các tính chất; ābhāsam—nguồn gốc khởi thủy; sarva—tất cả; indriya—các giác quan; vivarjitam—là người không có; asaktam—không có tham luyến; sarva-bhṛt—người phù trì vạn vật; ca—cũng; eva—chắc chắn; nirguṇam—siêu tuyệt đối với các đặc tính vật chất; guṇa-bhoktṛ—vị chúa tể của các guṇa; ca—cũng.
Linh Hồn Tối Cao là nguồn gốc khởi thủy của mọi giác quan vật chất, mặc dù Ngài chẳng có giác quan. Ngài chẳng hề hệ phược, mặc dù Ngài phù trì mọi chúng sinh. Vừa siêu tuyệt đối với các thuộc tính của thiên nhiên vật chất, Ngài vừa đồng thời là vị chúa tể của chúng.
GIẢI NGHĨA: Mặc dù Đấng Tối Cao là nguồn gốc của mọi giác quan của chúng sinh, nhưng Ngài không có các giác quan vật chất như chúng. Thực ra, chúng sinh có các giác quan tinh thần, nhưng khi nó sống cuộc sống bị ước định, các giác quan của nó bị các yếu tố vật chất bao phủ nên các hoạt động giác quan được biểu hiện qua vật chất. Các giác quan của Đấng Tối Cao không bị vật chất làm ô nhiễm. Các giác quan của Ngài siêu tuyệt nên chúng được gọi là nirguṇa. Guṇa tức là các đặc tính của thiên nhiên vật chất, song, các giác quan của Đấng Tối Cao không có vỏ bọc vật chất. Cần hiểu rằng các giác quan của Ngài khác với các giác quan của chúng ta. Mặc dù Ngài là nguồn gốc của mọi hoạt động giác quan của chúng ta, Ngài vẫn có những giác quan siêu tuyệt không bị ô nhiễm bởi vật chất. Điều này được giải thích tuyệt hay trong “Śvetāśvatara Upaniṣad” (3.19): apāṇi-pādo javano grahītā. Đức Thượng Đế Tối Cao chẳng có những cánh tay vật chất, nhưng Ngài có tay và Ngài dùng chúng để nhận lễ vật dâng cúng Ngài. Đó là sự khác nhau giữa linh hồn ước định và Linh Hồn Tối Cao. Ngài không có mắt vật chất, nhưng điều đó không có nghĩa là Ngài không có mắt chứ không thì làm sao Ngài có thể nhìn được? Tuệ nhãn của Ngài thấu suốt quá khứ, hiện tại và vị lai. Ngài ngự trong tim của mỗi chúng sinh, Ngài biết cái gì đã xảy ra với chúng ta ở quá khứ, cái gì chúng ta hiện đang làm và cái gì đang chờ đợi chúng ta trong tương lai. “Bhagavad-gītā” cũng khẳng định điều đó: Đấng Tối Cao biết tất cả, nhưng chẳng ai biết Ngài. Người ta nói rằng mặc dù Ngài chẳng có chân vật chất, nhưng Ngài du hành trong vũ trụ bằng những đôi chân tinh thần của Ngài. Nói cách khác, Đấng Tối Cao không vô bản sắc; Ngài có mắt, chân, tay và mọi bộ phận thân thể nên chúng ta, những phần nhỏ bé của Đấng Tối Cao mới có chúng. Thế nhưng mắt, tay và chân của Ngài không bị ô nhiễm bởi tác động của thiên nhiên vật chất.
“Bhagavad-gītā” cũng khẳng định rằng khi Đấng Tối Cao giáng thế, Ngài xuất hiện trong chân thân của Ngài nhờ nội năng của Mình. Ngài không bị ô nhiễm bởi sự tiếp xúc với năng lượng vật chất bởi Ngài là chúa tể của nó. Từ Kinh Veda, chúng ta biết rằng mọi thứ liên quan tới Ngài đều mang bản chất tinh thần. Ngài có vóc thể vĩnh cửu gọi là sac-cid-ānanda-vigraha. Ngài tràn trề mọi đức tận thiện. Mọi tài sản và mọi năng lượng đều thuộc quyền sở hữu của Ngài. Ngài mẫn tuệ nhất và toàn trí toàn thức. Đó là vài nét điển hình của Đức Thượng Đế Tối Cao. Đấng Tối Cao chu cấp cho chúng sinh mọi thứ cần thiết và theo dõi mọi hành động của chúng. Từ Kinh Veda, chúng ta biết rằng Đấng Tối Cao lúc nào cũng siêu tuyệt. Mặc dù chúng ta không nhìn thấy đầu, mặt, tay và chân của Ngài, nhưng Ngài có chúng và khi nâng được mình lên cấp độ siêu tuyệt, chúng ta có thể trông thấy dung nhan của Ngài. Hiện giờ, hình tướng của Ngài ở ngoài tầm thị lực của chúng ta bởi vì các giác quan của chúng ta bị vật chất làm ô nhiễm. Chính vì thế mà các môn đệ của thuyết vô cá tính, những người đang bị cầm tù bởi năng lượng vật chất không thể hiểu được Đức Thượng Đế Tối Cao.