Mục lục›Chương 13›CÂU 18

Chương 13 · Thiên nhiên, đấng hưởng lạc và ý thức

CÂU 18

jyotiṣām—ở mọi thiên thể phát sáng; api—cũng; tat—đó; jyotiḥ—nguồn ánh sáng; tamasaḥ—bóng tối; param—ở ngoài; ucyate—người ta nói rằng; jñānam—tri thức; jñeyam—đối tượng của tri thức; jñāna-gamyam—mục đích của tri thức; hṛdi—trong tim; sarvasya—của mỗi chúng sinh; viṣṭhitam—có ở.

Đấng Tối Cao là nguồn ánh sáng của mọi thiên thể sáng. Ngài ở ngoài bóng tối mịt mùng của thế giới vật chất và là bản thể không thị hiện. Ngài là tri thức, là đối tượng của tri thức và mục đích của tri thức. Ngài ngự trong tim mỗi chúng sinh.

GIẢI NGHĨA: Linh Hồn Tối Cao, Đức Thượng Đế Tối Cao là nguồn ánh sáng của mọi thiên thể sáng như mặt trời, mặt trăng và các vì sao. Kinh Veda có nói rằng ở vương quốc tinh thần chẳng có cả mặt trời lẫn mặt trăng bởi vì ở đó tất cả đều được hào quang tinh thần brahmajyoti của Đấng Tối Cao rọi sáng. Ở thế giới vật chất, brahmajyoti bị mahat-tattva, các yếu tố vật chất bao phủ nên thế giới vật chất cần các nguồn ánh sáng như mặt trời, mặt trăng, điện và v.v... Còn thế giới tinh thần thì chẳng cần đến chúng. Kinh Veda nói rõ rằng bầu trời tinh thần được soi sáng bởi hào quang chói lòa của Đấng Tối Cao. Do đó, Ngài ở ngoài phạm vi của thế giới vật chất, Ngài ở cõi tinh thần tại bầu trời tinh thần cách xa chúng ta vô cùng tận. Kinh Veda cũng khẳng định điều đó: āditya-varṇaṁ tamasaḥ parastāt (“Śvetāśvatara Upaniṣad”, 3.8). Ngài tựa vầng thái dương vĩnh viễn tỏa sáng, nhưng Ngài xa vô cùng bóng tối của thế giới vật chất.

Tri thức của Đấng Tối Cao là tri thức siêu tuyệt. Kinh Veda có nói rằng Brahman là trung tâm của tri thức siêu tuyệt. Người nào muốn được chuyển tới thế giới tinh thần, người đó cần lĩnh hội tri thức từ Đấng Tối Cao ngự ở trong tim mỗi chúng sinh. Một trong các mantra Veda (“Śvetāśvatara Upaniṣad”, 6.18) có câu: taṁ ha devam ātma-buddhi-prakāśaṁ mumukṣur vai śaraṇam ahaṁ prapadye. Người nào thực sự khao khát sự giải thoát, người đó cần hiến mình cho Đức Thượng Đế Tối Cao. Còn về mục đích tột đỉnh của nhận thức thì Kinh Veda nói như sau: tam eva viditvāti mṛtyum eti, “Chỉ có thấu hiểu Ngài rồi chúng sinh mới thoát khỏi vòng luân hồi sinh tử” (“Śvetāśvatara Upaniṣad”, 3.8).

Ngài ngự trong tim mỗi chúng sinh như vị chúa tể tối cao. Tay và chân của Đấng Tối Cao dăng khắp nơi và đây là điều không thể nói về chúng sinh bị ước định. Do đó, có hai người biết phạm vi hoạt động là linh hồn cá thể và Linh Hồn Tối Cao. Tay và chân của chúng sinh chỉ ở một chỗ, trong khi đó tay và chân của Kṛṣṇa dăng trải khắp nơi. Điều này được “Śvetāśvatara Upaniṣad” (3.17) khẳng định: sarvasya prabhum īśānaṁ sarvasya śaraṇaṁ bṛhat. Đức Thượng Đế Tối Cao, Linh Hồn Tối Cao là prabhu hay vị chúa tể của mọi chúng sinh và là chốn nương náu cuối cùng của chúng. Bởi vậy, một sự thật không thể phủ định là Linh Hồn Tối Cao và linh hồn cá thể bao giờ cũng khác nhau.