Mục lục›Chương 13›CÂU 22

Chương 13 · Thiên nhiên, đấng hưởng lạc và ý thức

CÂU 22

puruṣaḥ—chúng sinh; prakṛti-sthaḥ—ở trong năng lượng vật chất; hi—chắc chắn; bhuṅkte—tận hưởng; prakṛti-jān—do thiên nhiên vật chất tạo ra; guṇān—các thuộc tính của thiên nhiên; kāraṇam—nguyên nhân; guṇa-saṅgaḥ—sự tiếp xúc với các đặc tính của thiên nhiên; asya—của chúng sinh; sat-asat—với tốt và xấu; yoni—các loài; janmasu—sinh ra.

Chúng sinh ở trong thế giới vật chất nên nó phải theo đường đời mà thưởng thức ba thuộc tính của thiên nhiên. Nguyên nhân gây ra điều ấy là sự tiếp xúc của chúng sinh với vật chất. Vì thế nó gặp cả tốt lẫn xấu vốn có ở các loài khác nhau.

GIẢI NGHĨA: Câu thơ này đưa ra khái niệm rõ ràng về việc chúng sinh luân hồi từ cơ thể vật chất này sang cơ thể vật chất khác. Ở chương hai của “Bhagavad-gītā” có nói rằng chúng ta thay đổi cơ thể như thay áo quần. Nguyên nhân của việc thay đổi cơ thể đó là sự ràng buộc của chúng ta với cuộc sống vật chất. Bị quyến rũ bởi vẻ đẹp ngụy tạo của thế giới vật chất, chúng sinh buộc phải chuyển đổi từ cơ thể này sang cơ thể khác. Ước muốn thống trị thiên nhiên vật chất làm nó trở thành nô lệ của những hoàn cảnh vật chất. Dưới tác động của những ham muốn vật chất, chúng sinh lúc thì được sinh ra như thánh thần hay con người, lúc thì đầu thai làm kiếp thú vật, chim muông, cá, sâu bọ hay làm bậc thánh hiền. Điều đó cứ lặp đi lặp lại và lần nào chúng sinh cũng cho mình là ông chủ của đời mình, mặc dù thực ra nó là nô lệ của thiên nhiên vật chất.

Từ câu thơ này, chúng ta được biết chúng sinh chuyển vào các cơ thể khác nhau ra sao. Nguyên nhân của sự chuyển đổi cơ thể triền miên này là mối quan hệ qua lại của chúng sinh với các tính chất của thiên nhiên vật chất. Bởi thế cho nên chúng ta cần vượt lên ba thuộc tính vật chất và đạt cấp độ siêu tuyệt, tức là có được ý thức Kṛṣṇa. Chừng nào chúng ta chưa phát triển trong mình ý thức Kṛṣṇa, ý thức vật chất còn bắt chúng ta luân hồi từ cơ thể này sang cơ thể khác bởi vì chúng ta phục tùng những ham muốn vật chất có ở chúng ta từ thủa xa xưa. Nhưng chúng ta cần thay đổi ý thức của mình. Chỉ có thể làm được điều đó nhờ việc nghe theo lời của những người có uy tín. Ví dụ hay nhất ở đây là Arjuna, người nghe khoa học về Thượng Đế từ chính Kṛṣṇa. Khi nghe theo lời những người có uy tín, chúng sinh bỏ được ước muốn muôn thủa là ước muốn thống trị thiên nhiên vật chất và dần dần, nó bắt đầu cảm thấy hương vị của phúc lạc siêu tuyệt thể theo mức độ giảm dần của ước muốn đó. Ở một trong các mantra Veda có nói: khi chúng sinh có được tri thức siêu tuyệt nhờ việc phụng sự Đức Thượng Đế Tối Cao, nó thưởng thức hương vị tuyệt vời của cuộc sống vĩnh cửu ngập tràn phúc lạc tinh thần.