Mục lục›Chương 13›CÂU 23

Chương 13 · Thiên nhiên, đấng hưởng lạc và ý thức

CÂU 23

upadraṣṭā—người theo dõi; anumantā—người cho phép; ca—cũng; bhartā—vị chúa tể; bhoktā—đấng hưởng lạc tối cao; mahā-īśvaraḥ—Đấng Tối Cao; parama-ātmā—Linh Hồn Tối Cao; iti—cũng; ca—và; api—thực ra; uktaḥ—được nói; dehe—trong cơ thể; asmin—này; puruṣaḥ—người hưởng lạc; paraḥ—siêu tuyệt.

Trong thân thể này còn một người nữa, người hưởng lạc siêu tuyệt. Đó là Đấng Tối Cao, Đức chúa tể vô thượng của vạn vật, đấng quan sát chúng sinh và cho phép nó hành động, đấng được gọi là Linh Hồn Tối Cao.

GIẢI NGHĨA: Ở đây nói rằng Linh Hồn Tối Cao, đấng bao giờ cũng ở bên cạnh linh hồn cá thể là đại diện của Đấng Tối Cao. Linh Hồn Tối Cao không phải là sinh linh thông thường. Các triết gia theo thuyết nhất nguyên cho rằng chỉ có một người biết cơ thể, họ đồng nhất Linh Hồn Tối Cao với linh hồn cá thể. Để làm sáng tỏ điều đó, Đức Chí Tôn phán rằng Ngài ngự trong cơ thể mỗi chúng sinh như Paramātmā. Khác với linh hồn cá thể, Ngài là para, siêu tuyệt. Linh hồn cá thể tận hưởng hoạt động của phạm vi hoạt động cá nhân, trong khi đó Linh Hồn Tối Cao không phải là người tận hưởng có giới hạn hay người tham gia vào hoạt động của cơ thể. Ngài là người chứng kiến, người theo dõi các việc làm của chúng sinh và cho phép nó hành động, Ngài là đấng hưởng lạc tối cao. Ngài được gọi là Paramātmā chứ không phải là ātmā và Ngài siêu tuyệt đối với thế giới vật chất. Từ đây chúng ta thấy rõ rằng Paramātmā khác với ātmā. Khác với tay và chân của chúng sinh cá thể, tay và chân của Linh Hồn Tối Cao, Paramātmā dăng trải khắp nơi. Và bởi vì Paramātmā là Đấng Tối Cao nên Ngài hiện hữu trong tim linh hồn cá thể đang khao khát lạc thú vật chất và cho phép nó hành động. Không có sự cho phép của Linh Hồn Tối Cao thì linh hồn cá thể không thể làm gì cả. Chúng sinh cá thể được gọi là bhukta, kẻ được phù trì, còn Đấng Tối Cao là bhoktā hay đấng phù trì. Chúng sinh nhiều không thể kể xiết và Đấng Tối Cao ở bên cạnh mỗi chúng sinh như bạn của nó.

Thực ra, mỗi chúng sinh là phần vĩnh cửu của Đấng Tối Cao và gắn bó với Ngài bằng tình bạn mật thiết. Nhưng chúng sinh có xu hướng coi thường ý muốn của Đấng Tối Cao và hành động độc lập để xác lập ách thống trị của mình đối với thiên nhiên vật chất nên nó thuộc vào loại năng lượng ranh giới của Đấng Tối Cao vì khuynh hướng đó. Chúng sinh có thể ở dưới ảnh hưởng hoặc là của năng lượng vật chất hoặc là của năng lượng tinh thần của Đấng Tối Cao. Chừng nào nó còn bị ước định bởi năng lượng vật chất, Đấng Tối Cao, Linh Hồn Tối Cao lúc nào cũng ở bên cạnh nó như bạn của nó để giúp nó trở về vương quốc của năng lượng tinh thần. Đấng Tối Cao bao giờ cũng thiết tha mong muốn đưa chúng sinh trở về thế giới tinh thần, nhưng vì nó có chút ít độc lập nên nó lại chối bỏ con đường phát triển tinh thần. Khi lạm dụng sự độc lập của mình, nó tự bắt mình chịu những khổ đau trong ách cầm tù của cuộc sống vật chất ước định. Bởi thế cho nên Đấng Tối Cao lúc nào cũng sẵn sàng ban lời chỉ giáo cho nó, Ngài hành động cả từ bên trong lẫn từ bên ngoài. Từ bên ngoài, Ngài ban những lời dạy bảo mà “Bhagavad-gītā” đã kể, còn khi hành động từ bên trong, Ngài cố gắng làm chúng sinh tin rằng hoạt động của nó ở thế giới vật chất không mang lại cho nó hạnh phúc thật sự. Ngài phán: “Hãy từ bỏ tất cả và hướng niềm tin của ngươi về Ta. Khi ấy, ngươi sẽ thực sự tìm được hạnh phúc”. Bởi vậy, những người sáng suốt, những người đặt niềm tin của mình vào Paramātmā, vào Đức Thượng Đế Tối Cao bắt đầu tiến bước trên con đường dẫn tới cuộc sống vĩnh cửu ngập tràn tri thức và phúc lạc.