Chương 13 · Thiên nhiên, đấng hưởng lạc và ý thức
CÂU 27
yāvat sañjāyate kiñcit sattvaṁ sthāvara-jaṅgamam
kṣetra-kṣetrajña-saṁyogāt tad viddhi bharatarṣabha
yāvat—dù là thứ gì; sañjāyate—phát sinh; kiñcit—bất cứ thứ gì; sattvam—sự tồn tại; sthāvara—bất động; jaṅgamam—chuyển động; kṣetra—của cơ thể; kṣetra-jña—và người biết cơ thể; saṁyogāt—bằng sự kết hợp; tat viddhi—ngươi cần biết rằng; bharata-ṛṣabha—hỡi thủ lĩnh của dòng họ Bharata.
Hỡi thủ lĩnh của dòng họ Bharata, ngươi cần biết rằng mọi thứ mà ngươi thấy, cả thứ chuyển động lẫn thứ bất động đều là sự kết hợp của phạm vi hoạt động và người biết phạm vi hoạt động.
GIẢI NGHĨA: Câu thơ này kể về thiên nhiên vật chất và chúng sinh, những thứ có từ trước thủa khai thiên lập địa. Mọi tạo vật đều là sự kết hợp của chúng sinh với thiên nhiên vật chất. Có nhiều thứ bất động như cây cối, đồi, núi và nhiều loài chuyển động và tất cả chúng đều là sự kết hợp của thiên nhiên vật chất với thiên nhiên cấp cao (chúng sinh). Chừng nào thiên nhiên cấp cao là chúng sinh chưa chạm vào vật chất thì chẳng có gì có thể phát triển cả. Mối quan hệ giữa thiên nhiên vật chất và thiên nhiên tinh thần là quan hệ vĩnh cửu và vì nó do Đấng Tối Cao tạo ra nên Đấng Tối Cao là người điều khiển cả thiên nhiên cấp cao lẫn thiên nhiên cấp thấp. Sau khi tạo ra thiên nhiên vật chất, Ngài đặt các chúng sinh, thiên nhiên cao cấp vào lòng nó và thế là thế giới vật chất và mọi kiểu hoạt động được nảy sinh.