Mục lục›Chương 13›CÂU 3

Chương 13 · Thiên nhiên, đấng hưởng lạc và ý thức

CÂU 3

kṣetra-jñam—người nào biết phạm vi; ca—cũng; api—chắc chắn; mām—Ta; viddhi—biết; sarva—tất cả; kṣetreṣu—các cơ thể; bhārata—hỡi con trai của Bharata; kṣetra—phạm vi hoạt động (cơ thể); kṣetra-jñayoḥ—người biết phạm vi hoạt động; jñānam—tri thức về; yat—người mà người đó; tat—đó là; jñānam—tri thức; matam—ý kiến; mama—của Ta.

Hỡi dòng dõi của Bharata, hãy biết rằng Ta cũng là người biết rõ thân xác trong mọi thân xác và rằng người thấu hiểu bản chất của cơ thể vật chất và là chủ nhân của nó là người có tri thức thực sự. Đó là ý kiến của Ta.

GIẢI NGHĨA: Khi bắt tay vào việc nghiên cứu cơ thể và người biết cơ thể, linh hồn và Linh Hồn Tối Cao, chúng ta thấy ba đối tượng nghiên cứu là Đấng Tối Cao, chúng sinh và thiên nhiên vật chất. Ở mỗi địa bàn hoạt động hay bằng từ khác là ở mỗi cơ thể đều có hai linh hồn là linh hồn cá thể và Linh Hồn Tối Cao. Bởi vì Linh Hồn Tối Cao là hóa thân toàn vẹn của Đức Thượng Đế Tối Cao, Kṛṣṇa nên chính Kṛṣṇa phán: "Ta cũng là người biết rõ thân xác, nhưng tri thức của Ta không bị giới hạn trong khuôn khổ một thân xác mà bao trùm mọi thân xác. Ta ngự trong từng xác thân như Paramātmā hay Linh Hồn Tối Cao".

Người hiểu thấu bản chất của phạm vi hoạt động và biết tường tận về kẻ biết phạm vi hoạt động như "Bhagavad-gītā" mô tả là người có tri thức thực sự.

Đức Chí Tôn phán: "Ta biết phạm vi hoạt động trong từng thân xác cá thể". Chúng sinh cá thể có thể biết cơ thể của nó chứ không biết được các cơ thể khác. Trong khi đó, Đức Thượng Đế Tối Cao, đấng ngự trong từng cơ thể như Linh Hồn Tối Cao lại biết hết mọi cơ thể. Ngài biết mọi cơ thể khác nhau của mọi loài. Thần dân có thể biết mọi điều về địa phận của anh ta, trong khi đó quốc vương không chỉ biết những điều diễn ra trong cung của ông ta mà còn ở địa phận của mỗi thần dân. Tương tự như vậy, chúng sinh chỉ có một thân, còn Đấng Tối Cao là chủ nhân của tất cả mọi thân. Quốc vương là điền chủ chính của vương quốc, kế đó mới đến thần dân của ông ta. Đấng Tối Cao là chủ nhân chính của tất cả cơ thể vật chất.

Cơ thể vật chất được tạo thành từ các giác quan, còn Đấng Tối Cao thì được gọi là Hṛṣīkeśa, đức chủ nhân của các giác quan. Ngài là ông chủ thực sự của các giác quan giống như quốc vương là ông chủ thực sự trong vương quốc, sau đó mới đến thần dân. Đấng Tối Cao phán: "Ta cũng biết". Điều đó có nghĩa là Ngài biết rõ mọi cơ thể, trong khi đó tri thức của linh hồn ước định không vượt khỏi khuôn khổ cơ thể của nó. Điều này được thể hiện bằng câu sau trong Kinh Veda:

Cơ thể vật chất được gọi là kṣetra và ở trong cơ thể đó có người chủ của nó và Đấng Tối Cao, đấng biết tường tận cả chính cơ thể ấy lẫn chủ nhân của nó. Vì thế mà người ta nói rằng Đấng Tối Cao biết mọi phạm vi hoạt động. Sự khác nhau giữa phạm vi hoạt động, người biết phạm vi hoạt động đó và người biết mọi phạm vi hoạt động sẽ được mô tả sau. Trong các bộ Kinh Veda, tri thức hoàn hảo về bản chất của cơ thể, của linh hồn ước định và của Linh Hồn Tối Cao được định nghĩa bằng thuật ngữ jñāna. Đó là ý kiến của Śrī Kṛṣṇa. Người thấu hiểu bản chất của linh hồn và của Linh Hồn Tối Cao cũng như sự khác nhau giữa họ là người có tri thức thực sự. Tri thức của người chẳng biết gì về phạm vi hoạt động lẫn về người hiểu biết phạm vi hoạt động là tri thức không toàn thiện. Cần hiểu rõ vị trí của prakṛti (thiên nhiên), puruṣa (người tận hưởng thiên nhiên) và īśvara (người có tri thức, người cai quản hay điều khiển hoạt động của thiên nhiên và của linh hồn cá thể). Chúng ta cần phân biệt họ theo chức năng khác nhau của họ như phân biệt họa sĩ với mảnh vải vẽ và cái giá vẽ. Thế giới vật chất, cái là phạm vi hoạt động là thiên nhiên mà chúng sinh cố tận hưởng, còn trên chúng là đấng trị vì tối cao, Đức Thượng Đế. Điều này được nói trong Kinh Veda (trong "Śvetāśvatara Upaniṣad", 1.12): bhoktā bhogyaṁ preritāraṁ ca matvā / sarvaṁ proktaṁ tri-vidhaṁ brahmam etat. Có ba quan niệm về Brahman: prakṛti là Brahman như phạm vi hoạt động, jīva (linh hồn cá thể) cũng là Brahman và nó đang cố thống trị thiên nhiên vật chất và người kiểm soát chúng cũng là Brahman, nhưng chỉ có Ngài là chúa tể thực sự.

Từ chương này, chúng ta sẽ biết rằng một trong hai người biết phạm vi hoạt động là người có thể phạm sai lầm, còn người kia không bao giờ sai lạc. Một người là chủ, còn người kia là kẻ phụ thuộc. Người nào coi hai người biết phạm vi hoạt động là tương đương, người đó đang mâu thuẫn với lời phán bảo rõ ràng của Đấng Tối Cao trong câu thơ này: "Ta cũng là người biết phạm vi hoạt động”. Kẻ tưởng cái dây thừng là con rắn là kẻ chẳng có tri thức. Có các loại cơ thể khác nhau với các chủ nhân khác nhau của chúng. Vì mỗi linh hồn có khả năng tận hưởng thiên nhiên vật chất riêng nên có muôn hình vạn trạng cơ thể vật chất và Đấng Tối Cao hiện diện trong mỗi cơ thể đó như người điều khiển hoạt động của chúng. Từ ra được dùng ở đây đáng được đặc biệt chú ý. Như Śrīla Baladeva Vidyābhūṣaṇa khẳng định, từ đó chỉ ra tổng thể của tất cả các cơ thể vật chất. Kṛṣṇa là Linh Hồn Tối Cao ngự trong mỗi cơ thể vật chất cùng với linh hồn cá thể. Kṛṣṇa nói rõ ở đây rằng Linh Hồn Tối Cao kiểm soát cả phạm vi hoạt động lẫn chúng sinh đang cố tận hưởng phạm vi đó với các khả năng hạn chế của chúng.