vedas.vnBhagavad-gītā nguyên nghĩa

Mục lục›Chương 13›CÂU 5

Chương 13 · Thiên nhiên, đấng hưởng lạc và ý thức

CÂU 5

Devanāgarī

ṛṣibhir bahudhā gītaṁ chandobhir vividhaiḥ pṛthak

brahma-sūtra-padaiś caiva hetumadbhir viniścitaiḥ

ṛṣibhiḥ—bởi các nhà hiền triết; bahudhā—bằng các cách khác nhau; gītam—được trình bầy; chandobhiḥ—bởi các Thánh ca Veda; vividhaiḥ—nhiều thứ khác nhau; pṛthak—khác nhau; brahma-sūtra—của “Vedānta”; padaiḥ—bằng các câu châm ngôn; ca—cũng; eva—chắc chắn là; hetumadbhiḥ—nguyên nhân và hậu quả; viniścitaiḥ—chắc chắn.

Phạm vi hoạt động và người biết phạm vi hoạt động được nhiều bậc hiền giả mô tả trong các tác phẩm Veda khác nhau và được trình bầy đầy đủ với các giải thích cặn kẽ về nguyên nhân và hậu quả trong “Vedānta-sūtra”.

GIẢI NGHĨA: Đức Thượng Đế Tối Cao, Kṛṣṇa là nhà uy tín tối cao trong việc truyền đạt tri thức. Thế nhưng các bậc hiền giả và những người có uy tín được công nhận thường trích dẫn lời của các bậc tiền bối thuộc hệ chân truyền môn phái. Kṛṣṇa làm sáng tỏ vấn đề mà người ta thường tranh luận gay cấn là nhị nguyên tính và sự nhất tâm của linh hồn với Linh Hồn Tối Cao bằng cách trích dẫn cuốn Kinh đầy uy tín là “Vedānta”. Đầu tiên Ngài phán: “Theo ý kiến của các bậc hiền giả”. Còn về phần các bậc hiền giả thì ngoài Đức Chí Tôn ra còn có Đức Vyāsadeva, tác giả của “Vedānta-sūtra” và nhị nguyên tính được giải thích hết sức đầy đủ trong “Vedānta-sūtra”. Còn cha của Đức Vyāsadeva là Đức Parāśara, người cũng là nhà hiền triết vĩ đại thì viết trong các cuốn sách về tôn giáo: aham tvaṁ ca thathānye... “Chúng ta — ngươi, ta và tất cả các chúng sinh đều siêu tuyệt mặc dù đang ở trong thân xác vật chất. Hiện giờ chúng ta đang chịu tác động của ba thuộc tính vật chất và hành động theo karma của mình. Vì thế mà một số chúng sinh này có trình độ phát triển cao hơn, còn một số chúng sinh khác thì ở cấp độ phát triển thấp hơn. Nguyên nhân có loài cấp cao và loài cấp thấp là sự vô minh và thuộc tính cao và thấp này được biểu hiện ở muôn vàn chúng sinh. Thế nhưng ảnh hưởng của ba thuộc tính thiên nhiên không thể làm ô nhiễm được Linh Hồn Tối Cao vô sai biệt và siêu tuyệt”. Tương tự như vậy, trong bốn Veda khởi thủy, đặc biệt là trong “Kaṭha Upaniṣad” có vạch ra sự khác biệt rõ ràng giữa linh hồn, Linh Hồn Tối Cao và cơ thể vật chất. Nhiều bậc đại hiền, mà đứng đầu là Đức Parāśara có nói về điều này.

Từ chandobhiḥ chỉ ra các tác phẩm Veda khác nhau. Ví dụ như “Taittirīya Upaniṣad”, một trong những mục của “Yajur Veda” kể về thiên nhiên, về chúng sinh và Đức Thượng Đế Tối Cao.

Như trước đã nói, phạm vi hoạt động được gọi là kṣetra và có hai kṣetra-jña là chúng sinh cá thể và đấng tối cao. Như trong “Taittirīya Upaniṣad” (2.9) có nói: brahma pucchaṁ pratiṣṭhā. Một trong những biểu hiện năng lượng của Đấng Tối Cao là anna-maya, sự phụ thuộc vào thức ăn để sinh tồn. Đó là quan niệm duy vật về Đấng Tối Cao. Tiếp theo là prāṇa-maya: sau khi nhận thức rõ Chân Lý Tuyệt Đối Tối Cao dưới dạng thức ăn, chúng sinh hiểu được Chân Lý Tuyệt Đối trong các dấu hiệu của sự sống hay trong các loài khác nhau. Ở cấp độ jñāna-maya, chúng sinh, kẻ đã nhận thức được các dấu hiệu sống bắt đầu suy nghĩ, cảm giác và mong ước. Sau đó, nó hiểu được Brahman (vijñāna-maya) và tách trí tuệ của nó cùng những dấu hiệu sống khỏi bản chất thực sự của nó. Cấp độ tự giác ngộ tiếp theo và cao nhất là ānanda-maya, sự nhận thức của chúng sinh về bản chất phúc lạc tột đỉnh của mình. Vậy là có năm cấp độ nhận thức Brahman được gọi là brahma puccham. Ba cấp độ đầu: anna-maya, prāṇa-maya và jñāna-maya liên quan tới phạm vi hoạt động của chúng sinh. Đấng Tối Cao, đấng được gọi là ānanda-maya siêu tuyệt với phạm vi hoạt động vật chất. “Vedānta-sūtra” cũng tả Đấng Tối Cao bằng câu: ānanda-mayo 'bhyāsāt — Đức Thượng Đế Tối Cao vốn tràn đầy phúc lạc siêu tuyệt. Để tận hưởng phúc lạc siêu tuyệt của Mình, Ngài hóa thân thành vijñāna-maya, prāṇa-maya, jñāna-maya và ānanda-maya. Người ta cho rằng chúng sinh tận hưởng phạm vi hoạt động, nhưng khoái lạc mà nó hưởng khác với ānanda-maya. Bởi thế, nếu chúng sinh muốn hưởng lạc nâng được mình lên cấp độ ānanda-maya thì nó sẽ đạt sự toàn thiện thực sự. Đó là mô tả thật về Đấng Tối Cao, đấng bề trên biết mọi phạm vi hoạt động, về chúng sinh, kẻ hạ cấp biết phạm vi hoạt động và phụ thuộc vào Đấng Tối Cao và bản chất của phạm vi hoạt động. Chúng ta sẽ biết về điều này trong “Vedānta-sūtra” hay “Brahma-sūtra”.

Ở đây có nói rằng các câu châm ngôn của “Brahma-sūtra” được sắp xếp chặt chẽ theo nguyên tắc nhân quả, ví dụ như na viyad aśruteḥ (2.3.2), nātmā śruteḥ (2.3.18) và parāt tu tac-chruteḥ (2.3.40). Câu châm ngôn đầu nói về phạm vi hoạt động, câu thứ hai nói về chúng sinh, còn câu thứ ba nói về Đấng Tối Cao, summum bonum trong mọi loại chúng sinh thị hiện.