Chương 14 · Ba thuộc tính của thiên nhiên vật chất
CÂU 10

rajas tamaś cābhibhūya sattvaṁ bhavati bhārata
rajaḥ sattvaṁ tamaś caiva tamaḥ sattvaṁ rajas tathā
rajaḥ—dục tính; tamaḥ—vô minh tính; ca—cũng; abhibhūya—thắng; sattvam—hiền tính; bhavati—trở nên trội hơn; bhārata—hỡi dòng dõi của Bharata; rajaḥ—dục tính; sattvam—hiền tính; tamaḥ—vô minh tính; ca—cũng; eva—tương tự như vậy; tamaḥ—vô minh tính; sattvam—hiền tính; rajaḥ—dục tính; tathā—như vậy.
Này dòng dõi của Bharata, lúc thì hiền tính ở con người mạnh hơn dục tính và vô minh tính, lúc thì dục tính thắng vô minh tính và hiền tính, còn đôi khi thì vô minh tính trội hơn hiền tính và dục tính. Giữa các thuộc tính của thiên nhiên vật chất luôn diễn ra cuộc đấu tranh để chiếm ưu thế như vậy đấy.
GIẢI NGHĨA: Khi dục tính tăng lên, hiền tính và vô minh tính lùi vào hàng thứ yếu. Khi hiền tính trội hơn, nó lấn át cả dục tính lẫn vô minh tính, còn khi vô minh tính thắng thế thì dục tính và hiền tính đành chịu lép vế. Cuộc đấu tranh giữa các tính chất này chẳng bao giờ dừng. Bởi thế cho nên người nào thực sự muốn phát triển trong mình ý thức Kṛṣṇa, người đó phải vượt lên các đặc tính của thiên nhiên vật chất. Ảnh hưởng trội hơn của tính chất này hay tính chất kia được phản ánh trong hành động của con người, trong quan hệ của anh ta với người khác, trong những thứ mà anh ta ăn và v.v... Các chương sau sẽ kể về tất cả những điều này. Nếu con người muốn, anh ta có thể bằng thực tiễn phát triển trong mình hiền tính và chiến thắng dục tính cùng vô minh tính. Tương tự như vậy, anh ta cũng có thể phát triển dục tính, sau khi đánh bại cả hiền tính lẫn vô minh tính hay giúp vô minh tính trội hơn dục tính và hiền tính. Bất chấp sức mạnh của ba thuộc tính vật chất, nếu con người quyết tâm thì anh ta sẽ có được hạnh phúc nhờ hiền tính rồi sau khi vượt khỏi phạm vi của nó, anh ta đạt cấp độ hiền tính trong sạch, một trạng thái có tên gọi là vasudeva mà khi ở trạng thái này, chúng sinh có khả năng thấu hiểu khoa học về Thượng Đế. Có thể biết con người đang ở dưới ảnh hưởng của tính chất nào qua những việc làm của anh ta.