Chương 14 · Ba thuộc tính của thiên nhiên vật chất
CÂU 17
sattvāt sañjāyate jñānaṁ rajaso lobha eva ca
pramāda-mohau tamaso bhavato 'jñānam eva ca
sattvāt—từ hiền tính; sañjāyate—nảy sinh; jñānam—tri thức; rajasaḥ—từ dục tính; lobhaḥ—lòng tham; eva—chắc chắn; ca—cũng; pramāda—sự mất trí; mohau—và ảo tưởng; tamasaḥ—từ vô minh tính; bhavataḥ—nảy sinh; ajñānam—sự ngu dốt; eva—chắc chắn; ca—cũng.
Hiền tính là cội nguồn của tri thức chân chính, dục tính nhen nhóm lên lòng tham, còn vô minh tính thì sản sinh ra sự ngu dốt, sự mất trí và ảo tưởng.
GIẢI NGHĨA: Bởi vì nền văn minh hiện đại không quan tâm tới lợi ích thực sự của chúng sinh nên chúng ta được khuyên nên sử dụng phương pháp ý thức Kṛṣṇa. Phương pháp ý thức Kṛṣṇa nâng xã hội loài người lên cấp độ của hiền tính. Khi đạt cấp độ này, người ta bắt đầu nhìn nhận sự vật đúng như nó có. Vô minh tính làm cho con người trở nên giống con vật và tước đi khả năng phân biệt tốt xấu của họ. Những người đó không hiểu rằng nếu họ sát sinh ở kiếp này thì ở kiếp sau, họ sẽ bị chúng giết. Mọi người trở nên vô trách nhiệm vì thiếu tri thức chân chính. Để chấm dứt điều đó, cần mang cho mọi người tri thức, cái có thể giúp họ vươn lên cấp độ của hiền tính. Khi đã củng cố vững chắc ở cấp độ này, họ có được sự anh minh, sáng suốt và có thể nhận biết sự vật như nó có trên thực tế. Chỉ khi ấy hạnh phúc và thành đạt mới tới với họ. Kể cả khi nếu phần lớn mọi người sống khổ sở và nghèo khó, nhưng nếu chỉ phần nào trong số họ phát triển trong mình ý thức Kṛṣṇa và vươn lên cấp độ của hiền tính thì thái bình và thịnh vượng chung cũng sẽ dần dần ngự trị trên trái đất. Trong trường hợp ngược lại, nếu cứ ở nguyên trong ách cầm tù của dục tính và vô minh tính thì chẳng bao giờ con người có được hòa bình và phồn vinh cả. Dục tính nhóm lên lòng tham ở con người và những ham muốn làm thỏa mãn giác quan trong lòng họ là bất tận. Chúng ta dễ dàng nhận thấy là thậm chí cả những người lắm tiền nhiều của và nhiều khả năng làm thỏa mãn giác quan cũng chẳng thấy hạnh phúc lẫn thanh thản trong tâm trí. Đó là điều không thể có đối với những người ở dục tính. Tiền bạc không làm cho người ta trở nên hạnh phúc. Để có được hạnh phúc, con người cần sử dụng phương pháp ý thức Kṛṣṇa để nâng mình lên cấp độ của hiền tính. Người ở dục tính không những chẳng bao giờ được thanh thản trong lòng mà nghề nghiệp và công việc của anh ta còn luôn mang lại cho anh ta ngàn vạn mối lo. Lúc nào anh ta cũng phải vắt óc nghĩ cách kiếm tiền để giữ vững địa vị của mình trong xã hội. Tất cả những cái đó là nguồn gốc của những nỗi khổ đau không dứt. Vô minh tính làm cho con người trở thành kẻ mất trí thực sự. Những điều kiện sống tồi tệ bắt họ tìm nguồn an ủi trong men rượu và khói ma túy, những thứ kéo họ lún sâu hơn vào vũng lầy ngu muội. Tương lai của họ hết sức tăm tối.