Mục lục›Chương 14›CÂU 22-25

Chương 14 · Ba thuộc tính của thiên nhiên vật chất

CÂU 22-25

śrī-bhagavān uvāca—Đức Thượng Đế Tối Cao đã nói; prakāśam—sự khai trí; ca—và; pravṛttim—sự gắn bó; ca—và; moham—ảo tưởng; eva ca—cũng; pāṇḍava—hỡi con trai của Pāṇḍu; na dveṣṭi—không thù ghét; sampravṛttāni—bất chấp sự phát triển; na nivṛttāni—cũng như khi ngừng phát triển; kāṅkṣati—mong ước; udāsīna-vat—dường như thản nhiên; āsīnaḥ—ở nguyên; guṇaiḥ—bởi các thuộc tính; yaḥ—người mà người đó; na—không bao giờ; vicālyate—bị mất thăng bằng; guṇāḥ—các thuộc tính; vartante—hoạt động; iti evam—biết điều đó; yaḥ—người mà người đó; avatiṣṭhati—ở nguyên; na—không bao giờ; iṅgate—dao động; sama—như nhau; duḥkha—trong khổ đau; sukhaḥ—và trong hạnh phúc; sva-sthaḥ—hướng vào nội tâm; sama—như nhau; loṣṭa—hòn đất; aśma—viên đá; kāñcanaḥ—thỏi vàng; tulya—thờ ơ như nhau; priya—với cái mang lại sung sướng; apriyaḥ—với cái làm buồn phiền; dhīraḥ—có chí hướng; tulya—như nhau; nindā—bị nói xấu; ātma-saṁstutiḥ—nghe lời khen; māna—trong vinh dự; apamānayoḥ—và sự mất danh dự; tulyaḥ—như nhau; tulyaḥ—như nhau; mitra—của bạn bè; ari—và của kẻ thù; pakṣayoḥ—tới các nhóm; sarva—của tất cả; ārambha—các loại hành động; parityāgī—người nào từ bỏ; guṇa-atītaḥ—siêu tuyệt đối với các thuộc tính của thiên nhiên vật chất; saḥ—anh ta; ucyate—người ta nói rằng.

Đức Thượng Đế Tối Cao phán: Con trai của Pāṇḍu ơi, người nào không ghét bỏ sự khai trí, sự gắn bó và ảo tưởng khi chúng có, cũng chẳng mong mỏi khi chúng mất; người nào luôn bình thản và điềm tĩnh trước những tác động của các thuộc tính vật chất, người nào dửng dưng và siêu tuyệt đối với các biểu hiện đó bởi vì biết rõ tất cả chúng đều là kết quả hoạt động của các thuộc tính vật chất; người nào thấu tỏ bản chất thực sự của mình và coi sướng, khổ như nhau; người nào chẳng phân biệt hòn đất, viên đá với thỏi vàng; người nào đón nhận hạnh phúc và tai ương như nhau; người nào biết chịu đựng lời chê và chẳng để ý đến tiếng khen, kiên tâm tiến tới đích bất chấp nhục hay vinh, người nào chẳng phân biệt bạn, thù; người nào từ bỏ mọi hoạt động vật chất, người đó siêu tuyệt với các thuộc tính của thiên nhiên vật chất.

GIẢI NGHĨA: Arjuna đặt những câu hỏi khác nhau và Kṛṣṇa lần lượt trả lời từng câu hỏi. Ở câu thơ này, trước hết Ngài nói rằng người đã đạt cấp độ siêu tuyệt sẽ không ghét bỏ một ai cũng như chẳng khao khát điều gì. Ở thế giới vật chất, chúng sinh thị hiện bao giờ cũng ở dưới quyền điều khiển của một trong ba thuộc tính vật chất. Sau khi thực sự thoát khỏi xiềng xích của thân xác vật chất, nó thoát khỏi ảnh hưởng của các thuộc tính của thiên nhiên vật chất. Nhưng chừng nào chúng sinh còn ở trong cơ thể, nó nên giữ vị trí trung lập. Khi phục vụ tận tụy cho Đấng Tối Cao, chúng ta sẽ dần dần thôi không đồng nhất mình với cơ thể vật chất nữa. Chừng nào con người còn cho mình là thể xác, mục đích mọi hoạt động của anh ta sẽ đều là để thỏa mãn các giác quan cá nhân, còn khi đã phát triển được trong mình ý thức Kṛṣṇa, anh ta sẽ tự động ngừng làm toại nguyện giác quan. Chúng ta chẳng cần cơ thể vật chất và càng không nhất thiết phải chiều theo ý thích thất thường của nó. Các thuộc tính của thiên nhiên vật chất có thể tiếp tục hoạt động trong cơ thể của chúng sinh, nhưng khi nó ý thức được rằng nó là linh hồn tinh thần thì nó sẽ trở nên lãnh đạm trước những hoạt động của chúng. Làm thế nào để có tính lãnh đạm đó? Cần từ bỏ ham muốn tận hưởng cơ thể vật chất cũng như từ bỏ mong muốn được thoát khỏi nó. Khi nâng mình lên cấp độ siêu tuyệt như thế, tín đồ sẽ tự nhiên đạt được sự giải thoát. Anh ta chẳng cần phải gắng sức để thoát khỏi ảnh hưởng của các thuộc tính của thiên nhiên vật chất.

Câu hỏi tiếp theo của Arjuna liên quan tới cách xử sự của siêu nhân đó. Ở thế giới vật chất, người ta thích được người khác tỏ lòng tôn kính cái thân thể vật chất của họ và phản ứng dữ dội khi không được tôn trọng, thế nhưng người ở cấp độ siêu tuyệt sẽ lãnh đạm trước vinh, nhục ảo tưởng. Anh ta làm tròn bổn phận của mình trong ý thức Kṛṣṇa và chẳng coi trọng việc người ta kính nể hay phỉ báng. Anh ta chỉ tiếp nhận cái cần thiết đối với hoạt động của anh ta trong ý thức Kṛṣṇa, ngoài ra thì anh ta chẳng cần thứ gì vật chất, dù đó là hòn đá hay thỏi vàng. Ai cũng được anh ta coi là bạn thân, người giúp anh ta làm tròn bổn phận trong ý thức Kṛṣṇa và chẳng thù ghét người bị gọi là kẻ thù của anh ta. Anh ta cư xử như nhau đối với tất cả mọi thứ xung quanh bởi vì biết rõ rằng anh ta chẳng liên quan gì tới cuộc sống vật chất. Các sự kiện chính trị và xã hội chẳng làm anh ta quan tâm mảy may vì anh ta biết rõ tính nhất thời của các biến động chính trị lẫn các vụ lộn xộn. Anh ta chẳng cố làm điều gì cho bản thân cả. Anh ta sẵn sàng làm mọi điều vì Kṛṣṇa, còn vì bản thân thì anh ta chẳng làm gì cả. Người ở cấp độ siêu tuyệt xử sự như vậy.