Mục lục›Chương 14›CÂU 6

Chương 14 · Ba thuộc tính của thiên nhiên vật chất

CÂU 6

tatra—ở đó; sattvam—hiền tính; nirmalatvāt—đặc tính trong sạch nhất trong số các đặc tính vật chất; prakāśakam—soi sáng; anāmayam—thoát khỏi quả báo của hành động tội lỗi; sukha—với niềm hạnh phúc; saṅgena—khi tiếp xúc; badhnāti—được chế định; jñāna—tri thức; saṅgena—khi tiếp xúc; ca—và; anagha—hỡi người vô tội.

Hỡi người vô tội (Arjuna), hiền tính, cái trong sạch hơn các thuộc tính khác soi sáng cho chúng sinh và giải thoát nó khỏi mọi nghiệp chướng. Những người ở dưới ảnh hưởng của thuộc tính này được chế định bởi cảm xúc hạnh phúc và trí huệ.

GIẢI NGHĨA: Những chúng sinh bị ước định được chia làm mấy loại. Loại này thì hưởng cảm xúc hạnh phúc, loại kia tích cực hoạt động trong thế giới vật chất, còn loại khác thì cảm thấy mình hoàn toàn bất lực. Tất cả các loại trạng thái tâm lý đó đều được xác định bởi vị trí của chúng sinh ước định trong thiên nhiên. Chương này của “Bhagavad-gītā” sẽ giải thích về các kiểu ước định vật chất. Đầu tiên, Kṛṣṇa kể cho Arjuna nghe về hiền tính. Người đã đạt cấp độ hiền tính ở thế giới vật chất sẽ trở nên thông thái, sáng suốt hơn những người bị ước định theo các cách khác. Người ở hiền tính bớt phải chịu những nỗi khổ đau vật chất rất nhiều và anh ta thấy rõ những ưu thế về mặt hiểu biết của mình trước những người khác. Ví dụ điển hình về người ở hiền tính là các vị brāhmaṇa. Nguyên nhân của cảm giác hạnh phúc mà những người này cảm thấy là khi vươn tới được cấp độ hiền tính, con người trút bỏ được gánh nặng của nghiệt chướng. Kinh Veda nói rằng hiền tính mang lại cho con người tri thức và hạnh phúc nhiều gấp bội các thuộc tính vật chất khác.

Vấn đề là ở chỗ khi chúng sinh ở cấp độ hiền tính, nó nhận thấy ưu thế về tri thức của mình và cảm thấy nó trội hơn những người khác, chính vì thế mà nó trở thành kẻ bị ước định. Ví dụ thích hợp nhất là các nhà triết học và các nhà khoa học. Tất cả bọn họ đều lấy làm kiêu hãnh vì hiểu biết của mình và bởi vì đa số họ sống phong lưu, đầy đủ nên họ cảm thấy hạnh phúc vật chất theo kiểu của mình. Cảm giác hạnh phúc trong khuôn khổ cuộc sống ước định đó trói buộc họ với hiền tính vật chất. Họ hết sức ràng buộc với hoạt động trong hiền tính và chừng nào họ còn có mối ràng buộc ấy, họ còn ở dưới quyền lực của các thuộc tính của thiên nhiên vật chất và còn phải thay đổi cơ thể. Những người đó không có khả năng được giải thoát và trở về vương quốc tinh thần. Cứ tái hồi thác sinh làm triết gia, bác học hay thi sĩ, con người lần nữa, lần nữa chịu những nỗi khổ đau mà sinh tử mang lại. Thế nhưng vì ảo tưởng của năng lượng vật chất, anh ta cho mình là người hạnh phúc.