Mục lục›Chương 14›CÂU 8

Chương 14 · Ba thuộc tính của thiên nhiên vật chất

CÂU 8

tamaḥ—vô minh tính; tu—nhưng; ajñāna-jam—sản phẩm của vô minh; viddhi—hãy biết; mohanam—ảo tưởng; sarva-dehinām—tất cả chúng sinh thị hiện; pramāda—sự mất trí; ālasya—sự lười biếng; nidrābhiḥ—sự thích ngủ; tat—những cái; nibadhnāti—trói chặt; bhārata—hỡi dòng dõi của Bharata.

Dòng dõi của Bharata ơi, hãy biết rằng tính chất tăm tối sinh ra từ vô minh kìm giữ tất cả chúng sinh thị hiện trong ảo tưởng. Kết quả ảnh hưởng của nó là sự mất trí, tính lười biếng và chứng hám ngủ, những thứ trói chặt linh hồn ước định.

GIẢI NGHĨA: Từ tu được sử dụng ở câu thơ này đáng được đặc biệt chú ý. Nó chỉ ra rằng vô minh tính là đặc tính của linh hồn ước định. Vô minh tính đối lập với hiền tính. Nhờ tri thức phát triển, người ở hiền tính thấy rõ bản chất sự vật, còn người ở vô minh tính thì không. Người ở dưới quyền lực của vô minh tính trở thành kẻ mất trí, chẳng có khả năng phân biệt tốt xấu. Đáng lẽ là tiến về phía trước thì kẻ đó lại thoái hóa. Kinh Veda nêu đặc điểm của vô minh tính như sau: vastu-yāthātmya-jñānāvarakaṁ viparyaya-jñāna-janakaṁ tamaḥ — bị mê hoặc bởi vô minh tính, người ta mất đi khả năng hiểu sự vật như nó có. Chẳng hạn như ai cũng biết rằng cha ông của anh ta đã chết, tức là anh ta cũng sẽ chết; con người phải chết. Những đứa con mà anh ta đẻ ra cũng sẽ chết ở thời hạn đã định. Do đó, chẳng ai tránh được cái chết. Vậy mà người ta vẫn tích cóp tiền của một cách điên rồ và làm việc đến kiệt lực cả ngày lẫn đêm. Chẳng ai trong bọn họ nghĩ tới linh hồn vĩnh cửu. Cái đó được gọi là sự mất trí. Sự mất trí đó làm họ thờ ơ với quá trình tự nhận thức tinh thần. Những người đó hết sức lười nhác. Khi người ta giới thiệu tri thức tinh thần cho họ thì họ chẳng thấy thú vị gì hết. Thậm chí họ chẳng có khát vọng hoạt động như những người ở dục tính. Vì vậy, nét đặc trưng của người ở vô minh tính là anh ta ngủ nhiều hơn mức cần thiết. Ngủ sáu tiếng là đủ, nhưng người ở vô minh tính ngủ tới mười hay mười hai tiếng một ngày. Trông anh ta lúc nào cũng ủ rũ, anh ta hay dùng chất làm say và ngủ nhiều. Đó là những dấu hiệu khác biệt của những người bị ước định bởi vô minh tính.