Mục lục›Chương 15›CÂU 1

Chương 15 · Yoga của Đấng Tối Cao

CÂU 1

śrī-bhagavān uvāca—Đức Thượng Đế Tối Cao phán; ūrdhva-mūlam—với rễ vươn lên cao; adhaḥ—xuống dưới; śākham—cành; aśvattham—cây đa; prāhuḥ—người ta nói rằng; avyayam—vĩnh cửu; chandāṁsi—các Thánh ca Veda; yasya—của nó; parṇāni—lá; yaḥ—bất cứ ai; tam—điều đó; veda—biết; saḥ—anh ta; veda-vit—người thông hiểu các tập Kinh Veda.

Đức Thượng Đế Tối Cao phán: Thánh Kinh kể rằng có cây đa trường sinh bất tử, rễ vươn lên trên, cành đâm xuống dưới và lá của nó là các Thánh ca Veda. Ai biết cây này, người đó hiểu được đạo lý Veda.

GIẢI NGHĨA: Sau khi được nghe về tầm quan trọng của bhakti-yoga, ai đó có thể hỏi: “Thế còn các tập Kinh Veda thì sao?” Từ chương này, chúng ta biết rằng mục đích của việc nghiên cứu Kinh Veda là thấu hiểu Kṛṣṇa. Vì thế cho nên ai có ý thức Kṛṣṇa và phục vụ tận tụy, người đó là người đã thấu hiểu toàn bộ Kinh Veda.

Sự rối rắm của thế giới vật chất này được ví như cây đa. Đối với người làm việc để hưởng thành quả, cây đa ấy chẳng có giới hạn. Anh ta cứ mãi lang thang từ cành này sang cành nọ, rồi từ cành nọ sang cành kia. Cây thế giới vật chất đó vô cùng tận và ai quyến luyến nó, người đó mất cơ hội được giải thoát. Các Thánh ca Veda, cái được dùng vào việc giúp con người bước lên con đường phát triển tinh thần được gọi là lá của cây này. Rễ của cây này vươn lên trên vì chúng bắt nguồn từ hành tinh của Brahmā, hành tinh cao nhất ở vũ trụ vật chất. Ai hiểu được cây ảo bất diệt này, người đó có thể thoát khỏi nó.

Cần nghiên cứu phương pháp giúp chúng ta thoát khỏi mê cung của cuộc sống vật chất. Ở các chương trước có nói rằng có nhiều phương pháp giải thoát. Và từ đầu cho đến chương mười ba, chúng ta thấy rằng sự phục vụ tận tụy cho Đấng Tối Cao là phương pháp tốt nhất. Nguyên tắc cơ bản của sự phục vụ tận tụy là từ bỏ hoạt động vật chất và phát triển trong mình lòng gắn bó với sự phục vụ siêu tuyệt cho Đấng Tối Cao. Quá trình dứt bỏ những mối ràng buộc vật chất được mô tả ở đầu chương này. Rễ của sự tồn tại vật chất vươn lên trên. Điều đó có nghĩa là nó bắt nguồn từ một thực thể vật chất chung, từ một hành tinh cao nhất của vũ trụ vật chất. Toàn bộ vũ trụ với muôn vàn cành nhánh được biểu thị bằng các hệ hành tinh khác nhau tỏa ra từ đấy. Trái cây tượng trưng cho kết quả các hoạt động của chúng sinh như tôn giáo, sự phát triển kinh tế, việc làm mãn nguyện giác quan và sự giải thoát.

Ở thế giới vật chất này chúng ta chẳng tìm đâu ra hiện tượng kỳ lạ là cái cây rễ vươn lên trên, cành đâm xuống dưới, vậy mà nó lại có đấy. Có thể thấy nó ở bên cạnh các ao hồ. Chúng ta có thể thấy hình ảnh phản chiếu của cây cối mọc ven hồ ao in trên mặt nước với cành đâm xuống dưới, còn rễ thì vươn lên trên. Nói cách khác, cây thế giới vật chất là hình ảnh phản chiếu của cây thế giới tinh thần có thực. Cây mọc ven hồ ao in hình trên mặt nước, còn cây thế giới tinh thần in hình trên ước muốn. Ước muốn là nguyên nhân của mọi thứ xuất hiện trong ánh sáng phản chiếu của cuộc sống vật chất. Ai muốn thoát khỏi ách cầm tù của cuộc sống vật chất, người đó cần nghiên cứu kỹ lưỡng cây đó bằng cách phân tích từng phần. Chỉ khi ấy anh ta mới có thể cắt đứt được mọi quan hệ với nó.

Là hình ảnh phản chiếu của cây thật nên cây đó giống nó như hệt. Mọi thứ chúng ta thấy ở thế giới vật chất đều có ở thế giới tinh thần. Những người theo thuyết vô cá tính cho rằng Brahman là rễ của cây vật chất này và theo triết học sāṅkhya, từ rễ đó mọc lên prakṛti, puruṣa, sau đó là ba thuộc tính, sau nữa xuất hiện năm yếu tố thô (pañca-mahā-bhūta), mười giác quan (daśendriya), trí tuệ và v.v... Như vậy, toàn bộ thế giới vật chất được cấu thành bằng hai mươi tư nguyên tố. Nếu Brahman là trung tâm mọi biểu hiện thì có thể chia đường tròn tạo thành chúng thành hai nửa. Một nửa là thế giới vật chất, còn một nửa là thế giới tinh thần. Nếu thế giới vật chất là hình ảnh sai lệch của hiện thực tinh thần thì thế giới tinh thần cũng phải muôn màu muôn vẻ và nó khác với thế giới vật chất ở chỗ nó là hiện thực. Prakṛti là ngoại năng của Đấng Tối Cao, còn puruṣa là chính Đấng Tối Cao và điều này được giảng giải trong “Bhagavad-gītā”. Vì thế giới này là thế giới vật chất nên nó chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nào đó mà thôi. Hình ảnh phản chiếu chỉ có trong chốc lát, lúc thì thấy được, lúc thì không. Song, nguồn gốc của hình ảnh phản chiếu thì tồn tại vĩnh viễn. Cần phải chặt đổ hình phản chiếu vật chất của cái cây thật. Khi người ta nói “người này am hiểu Kinh Veda” thì người ta có ngụ ý là anh ta biết rõ cách chặt đứt các nút ràng buộc vật chất. Ai biết điều nó, người ấy thực sự là người hiểu Kinh Veda. Còn người ham mê các nghi lễ cúng tế khác nhau mà Kinh Veda mô tả là người bị những chiếc lá xanh xinh đẹp của cây vật chất quyến rũ. Anh ta không biết mục đích thực sự của Kinh Veda. Như Đức Thượng Đế phán, mục đích của các tập Kinh Veda là đốn phăng cây phản chiếu đó và đến với cái cây thật ở thế giới tinh thần.