Chương 16 · Bản chất thần thánh và quỷ quái
CÂU 22

etair vimuktaḥ kaunteya tamo-dvārais tribhir naraḥ
ācaraty ātmanaḥ śreyas tato yāti parāṁ gatim
etaiḥ—này; vimuktaḥ—đã thoát khỏi; kaunteya—hỡi con trai của Kuntī; tamaḥ-dvāraiḥ—từ những cửa ngu muội; tribhiḥ—ba loại; naraḥ—con người; ācarati—tiến hành; ātmanaḥ—đối với linh hồn; śreyaḥ—phúc lành; tataḥ—sau đó; yāti—anh ta đạt; parām—tột bậc; gatim—mục đích.
Hỡi con trai của Kuntī, người đã thoát khỏi ba cửa ngục này sẽ tiến hành những hoạt động dẫn đến sự tự nhận thức và dần dần đạt được mục đích tột bậc.
GIẢI NGHĨA: Con người cần hết sức đề phòng ba kẻ thù của kiếp người là dục vọng, giận dữ và tham lam. Con người càng bớt được ái, sân, tham bao nhiêu, cuộc sống của anh ta trở nên trong sạch bấy nhiêu. Khi ấy, anh ta có thể tuân theo các nguyên tắc và các quy định của Kinh Veda. Khi trì theo giới hạnh của đời người, anh ta dần dần nâng mình lên cấp độ tự nhận thức tinh thần. Nếu anh ta may mắn và khi thực hành phương pháp này, anh ta có thể đạt tới ý thức Kṛṣṇa thì anh ta nhất định sẽ đạt mục đích của cuộc đời. Kinh Veda có mô tả các hoạt động và những kết quả hoạt động có thể giúp con người thanh tẩy ô nhiễm vật chất. Sự trừ bỏ ái, tham, sân được dùng làm cơ sở cho phương pháp này. Nhờ hoàn thiện tri thức của quá trình này, con người có thể cất mình lên cấp độ tự nhận thức cao nhất mà đỉnh điểm của nó là sự phục vụ tận tụy cho Đấng Tối Cao. Khi phục vụ tận tụy, linh hồn bị ước định nhất định được giải thoát. Vì thế cho nên trong xã hội Veda có bốn đẳng cấp và bốn cấp độ phát triển tinh thần. Mỗi đẳng cấp và mỗi nếp sống tinh thần có các nguyên tắc quy định của mình và nếu con người tuân thủ chúng, tự nhiên anh ta sẽ đạt cấp độ tự giác ngộ tinh thần tột bậc. Khi ấy, anh ta chắc chắn sẽ được giải thoát.