Mục lục›Chương 18›CÂU 14

Chương 18 · Kết luận — Sự toàn thiện của đức xả ly

CÂU 14

adhiṣṭhānam—nơi; tathā—cũng; kartā—người hoạt động; karaṇam—các công cụ; ca—và; pṛthak-vidham—các loại khác nhau; vividhāḥ—khác nhau; ca—và; pṛthak—riêng biệt; ceṣṭāḥ—những nỗ lực; daivam—Đấng Tối Cao; ca—cũng; eva—dĩ nhiên là; atra—ở đây; pañcamam—năm.

Nơi hành động (thân thể), người hành động, các loại giác quan, những nỗ lực khác nhau và cuối cùng là Linh Hồn Tối Cao — đó là năm nhân tố của hành động.

GIẢI NGHĨA: Từ adhiṣṭhānam chỉ cơ thể. Linh hồn ở trong cơ thể hành động để hưởng kết quả hành động nên nó được gọi là kartā, “người hành động”. Việc linh hồn là kẻ hiểu biết và kẻ hành động được nói tới trong śruti. Eṣa hi draṣṭā sraṣṭā (“Praśna Upaniṣad”, 4.9). Điều đó cũng được khẳng định bằng câu jño 'ta eva (2.3.18) và kartā śāstrārthavattvāt (2.3.33) trong “Vedānta-sūtra”. Công cụ hoạt động là các giác quan và linh hồn tiến hành đủ loại hoạt động qua các giác quan. Mỗi hành động đều đòi hỏi một nỗ lực riêng biệt. Song tất cả đều phụ thuộc vào ý muốn của Đấng Tối Cao, đấng ngự trong tim mỗi chúng sinh trong phương diện Linh Hồn Tối Cao và là bạn chí thiết của chúng. Đấng Tối Cao là căn nguyên tối thượng. Bởi thế cho nên ai hành động trong ý thức Kṛṣṇa dưới sự chỉ bảo của Linh Hồn Tối Cao ở trong tim, người đó tự nhiên không bị hệ lụy bởi bất cứ hành động nào. Người đã hoàn toàn phát triển được trong mình ý thức Kṛṣṇa rút cục không phải chịu trách nhiệm về những hành động của mình. Mọi điều đều phụ thuộc vào ý muốn tối thượng, vào Linh Hồn Tối Cao, Đức Thượng Đế Tối Cao.