Chương 18 · Kết luận — Sự toàn thiện của đức xả ly
CÂU 46
yataḥ pravṛttir bhūtānāṁ yena sarvam idaṁ tatam
sva-karmaṇā tam abhyarcya siddhiṁ vindati mānavaḥ
yataḥ—từ người mà; pravṛttiḥ—sự phát sinh; bhūtānām—của tất cả chúng sinh; yena—bởi người; sarvam—tất cả; idam—này; tatam—được hiện diện; sva-karmaṇā—nhờ làm tròn các bổn phận quy định của mình; tam—Ngài; abhyarcya—nhờ thờ phụng; siddhim—sự toàn thiện; vindati—đạt; mānavaḥ—con người.
Nhờ thờ phụng Đấng Tối Cao, đấng là cội nguồn của mọi chúng sinh, đấng hiện hữu khắp nơi và làm tròn các bổn phận quy định của mình, con người có thể đạt sự toàn thiện.
GIẢI NGHĨA: Như ở chương mười lăm đã nói, chúng sinh là những phần nhỏ của Đấng Tối Cao. Vì thế cho nên Đấng Tối Cao là cội nguồn của mọi chúng sinh và điều này cũng được khẳng định trong “Vedānta-sūtra”: janmādy asya yataḥ. Do đó Đấng Tối Cao là khởi nguyên cuộc sống của mỗi chúng sinh. Ở chương bảy của “Bhagavad-gītā” có nói rằng Đấng Tối Cao hiện hữu khắp nơi bằng hai năng lượng của Ngài là nội năng và ngoại năng. Bởi vậy cần thờ phụng Đấng Tối Cao cùng năng lượng của Ngài. Các tín đồ vaiṣṇava thường thờ phụng Đấng Tối Cao cùng nội năng của Ngài. Ngoại năng của Ngài là sự phản chiếu sai lạc của nội năng của Ngài. Ngoại năng là cái nền, còn Đấng Tối Cao thì hiện diện khắp nơi bằng hóa thân toàn vẹn là Paramātmā. Ngài là Linh Hồn Tối Cao của tất cả á thần, loài người và loài vật. Ngài có mặt ở khắp nơi. Do đó, con người cần biết rằng anh ta có bổn phận phụng sự Đấng Tối Cao vì anh ta là một phần của Ngài. Mỗi người cần hết lòng tận tụy phục vụ Đấng Tối Cao với ý thức Kṛṣṇa tràn trề. Đó là lời khuyên ở câu thơ này.
Mỗi người chúng ta cần coi là mình đang làm công việc cụ thể nào đó theo chỉ giáo của Hṛṣīkeśa, chủ nhân của giác quan. Chúng ta cần thờ phụng Đức Thượng Đế Tối Cao Śrī Kṛṣṇa bằng cách dâng hiến Ngài thành quả lao động của mình. Ai liên tục tư duy theo nếp đó, tư duy trong ý thức Kṛṣṇa tràn đầy, người đó sẽ hiểu được tất cả nhờ ân huệ của Đấng Tối Cao. Đó là sự toàn thiện của cuộc sống. Đức Chí Tôn phán bảo trong “Bhagavad-gītā” (12.7), teṣām ahaṁ samuddhartā. Đấng Tối Cao sẽ đích thân chăm lo để tín đồ đó thoát khỏi vòng tù hãm vật chất và đạt sự toàn thiện tột bậc của cuộc đời. Bất kể con người có làm công việc gì đi chăng nữa, nếu anh ta phụng sự Đấng Tối Cao, anh ta nhất định sẽ đạt sự toàn thiện tột bậc.