Chương 18 · Kết luận — Sự toàn thiện của đức xả ly
CÂU 47

śreyān sva-dharmo viguṇaḥ para-dharmāt sv-anuṣṭhitāt
svabhāva-niyataṁ karma kurvan nāpnoti kilbiṣam
śreyān—tốt hơn cả; sva-dharmaḥ—bổn phận của mình; viguṇaḥ—thực hiện với sai sót; para-dharmāt—hơn là bổn phận của người khác; su-anuṣṭhitāt—làm một cách mỹ mãn; svabhāva-niyatam—được quy định phù hợp với bản chất của ai đó; karma—công việc; kurvan—làm tròn; na—không bao giờ; āpnoti—phải chịu; kilbiṣam—các báo ứng tội lỗi.
Thà làm tròn bổn phận của mình cho dù có thiếu sót cũng còn hơn là thực hiện bổn phận của người khác một cách mỹ mãn. Khi làm tròn bổn phận quy định phù hợp với bản chất của mình, con người không phải chịu các báo ứng của ác nghiệp.
GIẢI NGHĨA: Bổn phận quy định cho các tầng lớp xã hội được liệt kê trong “Bhagavad-gītā”. Như ở các câu thơ trước đã nói, bổn phận của brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya và śūdra được xác định phù hợp với các thuộc tính thiên nhiên mà họ đang chịu ảnh hưởng. Không nên thực hiện bổn phận của người khác. Người có thiên hướng ham thích những công việc của śūdra không nên tuyên bố mình là brāhmaṇa một cách vô căn cứ, thậm chí là anh ta được sinh trưởng trong gia đình brāhmaṇa đi chăng nữa. Mỗi người cần làm công việc phù hợp với bản chất của mình. Mọi công việc đều là tốt đẹp nếu chúng được tiến hành nhằm phụng sự Đấng Tối Cao. Dĩ nhiên là phận sự nghề nghiệp của brāhmaṇa nằm trong hiền tính, nhưng nếu con người có bẩm chất thuộc các đặc tính khác thì anh ta không nên bắt chước brāhmaṇa và nhận về mình trách nhiệm của họ. Kṣatriya, người có chức năng lãnh đạo đôi khi buộc phải làm những việc tồi tệ như dùng bạo lực để giết chết kẻ thù, lường gạt vì lý do chính trị. Bạo lực và hai lòng bao giờ cũng đi kèm với chính trị, nhưng kṣatriya không được vì thế mà từ chối làm tròn bổn phận của mình và gánh lấy nhiệm vụ của brāhmaṇa.
Con người cần cố gắng làm hài lòng Đấng Tối Cao bằng hành động của mình. Chẳng hạn như Arjuna là kṣatriya thế nhưng chàng lại do dự, không muốn giao chiến với kẻ thù. Nhưng nếu chúng ta phải chiến đấu vì Kṛṣṇa, vì Đức Thượng Đế Tối Cao thì chúng ta không nên sợ rằng vì thế mà chúng ta sẽ bị thoái hóa. Trong việc kinh doanh, buôn bán cũng vậy, đôi khi người ta buộc phải lường gạt, phải mưu mô, mánh khóe để kiếm lời chứ không thì sẽ lỗ. Đôi khi người bán nói với khách hàng: “Bác ơi, tôi chẳng lấy lãi bác đồng nào đâu đấy”, nhưng nếu chẳng có lãi thì làm sao mà anh ta sống nổi. Vì thế cho nên khi nghe những lời như thế từ miệng nhà buôn, chúng ta cần hiểu rằng anh ta đang lừa chúng ta. Song, thương nhân không nên nghĩ rằng nếu việc dối trá là chuyện phải có trong kinh doanh thì anh ta nên bỏ kinh doanh và làm công việc của brāhmaṇa. Điều đó trái ngược với chỉ giáo của Thánh Kinh. Nếu con người phục vụ Đức Thượng Đế Tối Cao bằng cách làm tròn bổn phận của mình thì dù anh ta là kṣatriya, vaiśya hay śūdra, địa vị xã hội của anh ta sẽ không còn là điều quan trọng. Kể cả các vị brāhmaṇa khi tiến hành các loại lễ tế đôi khi cũng buộc phải giết con vật để tế. Tương tự như vậy, nếu kṣatriya thi hành phận sự của mình là giết kẻ thù thì hành động của anh ta không phải là hành động tội lỗi. Tất cả những điều này đã được giảng giải cặn kẽ, rõ ràng ở chương ba của “Bhagavad-gītā”. Mỗi người cần dâng hiến hoạt động của mình cho Yajña hay Viṣṇu, Đức Thượng Đế Tối Cao. Bất cứ điều gì con người làm nhằm mang lại lạc thú cho giác quan cá nhân đều nhấn anh ta chìm sâu hơn trong vũng lầy nô lệ. Vì thế cho nên mỗi người trong chúng ta cần hành động phù hợp với các thuộc tính của thiên nhiên vật chất mà anh ta đang chịu ảnh hưởng và cần nhắm một mục đích duy nhất và cao cả nhất là phụng sự sứ mạng của Đấng Tối Cao.