vedas.vnBhagavad-gītā nguyên nghĩa

Mục lục›Chương 18›CÂU 51-53

Chương 18 · Kết luận — Sự toàn thiện của đức xả ly

CÂU 51-53

Devanāgarī

buddhyā viśuddhayā yukto dhṛtyātmānaṁ niyamya ca

śabdādīn viṣayāṁs tyaktvā rāga-dveṣau vyudasya ca

vivikta-sevī laghv-āśī yata-vāk-kāya-mānasaḥ

dhyāna-yoga-paro nityaṁ vairāgyaṁ samupāśritaḥ

ahaṅkāraṁ balaṁ darpaṁ kāmaṁ krodhaṁ parigraham

vimucya nirmamaḥ śānto brahma-bhūyāya kalpate

buddhyā—với lý trí; viśuddhayā—hoàn toàn được gột rửa; yuktaḥ—được tiến hành; dhṛtyā—với quyết tâm; ātmānam—linh hồn; niyamya—điều chỉnh; ca—cũng; śabda-ādīn—những thứ như âm thanh; viṣayān—các đối tượng giác quan; tyaktvā—từ bỏ; rāga—yêu; dveṣau—và ghét; vyudasya—từ bỏ; ca—cũng; vivikta-sevī—sống nơi hẻo lánh; laghu-āśī—ăn ít; yata—chế ngự; vāk—lời nói; kāya—thể xác; mānasaḥ—và trí tuệ; dhyāna-yoga-paraḥ—chìm trong trạng thái xuất thần; nityam—hai mươi tư giờ trong ngày; vairāgyam—sự siêu thoát; samupāśritaḥ—tìm chốn nương náu; ahaṅkāram—ngụy ngã; balam—sức mạnh ngụy tạo; darpam—lòng hãnh diện hão; kāmam—dục vọng; krodham—sự tức giận; parigraham—của cải vật chất; vimucya—thoát khỏi; nirmamaḥ—không có đầu óc tư hữu; śāntaḥ—điềm đạm; brahma-bhūyāya—sự tự nhận thức; kalpate—có những phẩm chất cần thiết.

Ai dựa vào lý trí để tu dưỡng và kiểm chế trí tuệ với quyết tâm sắt đá, ai từ bỏ các đối tượng lạc thú giác quan và thoát khỏi cả ái lẫn tăng, ai sống nơi thanh u, ăn ít, điều ngự thân, khẩu, ý, ai luôn trong trạng thái xuất thần và ai tịch diệt ái chấp, ngụy ngã, ngụy lực, tính kiêu mạn hão, dục vọng, sân giận và mọi thứ của cải vật chất, ai không coi mình là chủ sở hữu của bất cứ thứ gì và lúc nào cũng an lạc, chắc chắn người đó đã đạt sự tự giác ngộ.

GIẢI NGHĨA: Khi con người dựa vào lý trí để tu dưỡng, anh ta ở dưới tác động của hiền tính. Người đó trở nên có khả năng kiểm soát trí tuệ và luôn ở trong trạng thái xuất thần. Anh ta không còn ham mê các đối tượng giác quan và không còn hành động vì lòng yêu thương hay thù ghét. Người đã đạt sự siêu thoát này tự nhiên thích sống ở nơi hẻo lánh, không ăn nhiều hơn mức cần thiết và kiểm soát các hoạt động của thể xác và trí tuệ. Anh ta không có ngụy ngã bởi vì anh ta không đồng nhất mình với thân thể vật chất. Anh ta cũng chẳng có mong muốn làm thân thể trở nên cường tráng và khỏe mạnh bằng cách bồi đắp cho nó cơ man là đồ vật chất. Anh ta thoát khỏi tính kiêu mạn hão vì anh ta đã không còn ở dưới ảnh hưởng của quan niệm sống nhục thể. Anh ta mãn nguyện với những thứ đến với anh ta nhờ ân huệ của Đấng Tối Cao và không bao giờ nổi giận khi chẳng có cơ hội làm thỏa mãn giác quan. Anh ta cũng chẳng cố chiếm hữu các đối tượng giác quan. Sau khi hoàn toàn thoát khỏi ngụy ngã, người đó không còn ham thích, quyến luyến bất cứ thứ gì vật chất và đó là cấp độ nhận thức Brahman. Cấp độ này được gọi là brahma-bhūta. Khi con người thoát khỏi quan niệm sống vật chất, anh ta trở nên thanh thản và chẳng có gì có thể làm anh ta mất bình tĩnh. Trạng thái này được tả trong “Bhagavad-gītā” (2.70):

āpūryamāṇam acala-pratiṣṭhaṁ

samudram āpaḥ praviśanti yadvat

tadvat kāmā yaṁ praviśanti sarve

sa śāntim āpnoti na kāma-kāmī

“Chỉ có người chẳng bị bất an bởi dòng ước muốn vật chất tuôn chảy triền miên tựa những dòng sông đổ về biển cả, nơi bao giờ cũng đầy ắp, nhưng vẫn luôn yên ả mới có thể có được an lạc chứ không phải kẻ cố thỏa mãn các ước muốn đó”.