Chương 2 · Tóm tắt nội dung của “Gītā”
CÂU 25

avyakto 'yam acintyo 'yam avikāryo 'yam ucyate
tasmād evaṁ viditvainaṁ nānuśocitum arhasi
avyaktaḥ—không thể thấy được; ayam—linh hồn này; acintyaḥ—không thể hiểu được; ayam—linh hồn này; avikāryaḥ—bất di bất dịch; ayam—linh hồn này; ucyate—người ta nói; tasmāt—vì thế cho nên; evam—như thế; viditvā—biết rõ điều đó; enam—linh hồn này; na—không; anuśocitum—tiếc thương; arhasi—ngươi đáng.
Người ta nói rằng linh hồn vô hình, bất khả tri và bất di bất dịch. Biết thế rồi thì ngươi chẳng nên tiếc thương cho thân xác làm chi.
GIẢI NGHĨA: Như trên đã nói, đối với chúng ta, những sinh linh sống ở thế giới vật chất thì linh hồn nhỏ tới mức không thể nhìn thấy nó kể cả qua kính hiển vi mạnh nhất; vì thế mà nó được gọi là vô hình. Còn về sự tồn tại của linh hồn thì không thể xác định được bằng thực nghiệm và dẫn chứng duy nhất về sự hiện hữu của nó là śruti hay Kinh sách Veda. Chúng ta cần công nhận lời trong Kinh sách là chân lý bởi vì chúng ta không có nguồn gốc nào khác về sự tồn tại của linh hồn mặc dù chúng ta có thể cảm thấy sự hiện hữu của nó. Trên đời này có rất nhiều thứ chúng ta đành phải công nhận khi hoàn toàn tin theo lời của người có uy tín tối cao. Chẳng ai trong chúng ta phủ nhận sự tồn tại của cha mình, mặc dù cơ sở duy nhất của nó là uy tín của mẹ ta. Tương tự như vậy, cội nguồn tri thức duy nhất về linh hồn là các bộ Kinh Veda. Nói cách khác, con người không thể nhận thức được linh hồn nhờ tri thức thực nghiệm của mình. Linh hồn là ý thức và nó có ý thức, điều này cũng được nói rõ trong các tập Kinh Veda và chúng ta cần công nhận chân lý ấy. Khác với thân thể, linh hồn không chịu sự biến đổi nào cả. Là thực thể muôn đời bất biến, linh hồn bao giờ cũng nhỏ bé nếu so sánh với Linh Hồn Tối Cao vô cùng lớn. Linh Hồn Tối Cao cực lớn còn linh hồn cá thể thì cực nhỏ. Vì thế mà linh hồn cực nhỏ, bất biến không bao giờ có thể bằng được linh hồn cực lớn hay Đức Thượng Đế Tối Cao. Quan điểm này được nhắc lại nhiều lần trong các tập Kinh Veda dưới các hình thức khác nhau chỉ là để khẳng định sự ổn định vững vàng của quan niệm về linh hồn. Quan điểm nào cũng cần được nhắc lại nhiều lần để người ta nắm vững nó và tránh được lầm lẫn.