Mục lục›Chương 2›CÂU 47

Chương 2 · Tóm tắt nội dung của “Gītā”

CÂU 47

karmaṇi—trong các bổn phận quy định; eva—dĩ nhiên; adhikāraḥ—quyền; te—của ngươi; mā—không bao giờ; phaleṣu—các thành quả; kadācana—bất cứ lúc nào; mā—không bao giờ; karma-phala—trong kết quả của việc làm; hetuḥ—nguyên nhân; bhūḥ—trở thành; mā—không bao giờ; te—của ngươi; saṅgaḥ—sự ham mê; astu—phải; akarmaṇi—không chịu làm tròn bổn phận của mình.

Ngươi có thể làm tròn bổn phận quy định của ngươi, nhưng không có quyền hưởng thành quả lao động của mình. Đừng bao giờ cho rằng thành quả của những việc ngươi làm chính là công lao của ngươi và đừng bao giờ có ý định không thực hiện bổn phận của mình.

GIẢI NGHĨA: Có ba vấn đề được bàn luận trong câu thơ này là các bổn phận quy định, hoạt động phù hợp với ước muốn của con người và sự không hoạt động. Các bổn phận quy định là hoạt động ấn định đối với con người thể theo ảnh hưởng của những thuộc tính của thiên nhiên vật chất mà anh ta đang chịu. Hoạt động thể theo ước muốn thuộc vào loại hoạt động không được các nhà uy tín phê chuẩn, còn sự không hoạt động tức là chối bỏ thực hiện các bổn phận quy định. Đức Chí Tôn khuyên Arjuna không nên thụ động và cần làm tròn các bổn phận quy định của chàng mà không quyến luyến với kết quả của các việc làm đó. Người nào ràng buộc với kết quả lao động của mình, người đó trở thành nguyên nhân của hoạt động. Vì thế mà hoặc là anh ta tận hưởng thành quả hoạt động đó, hoặc là chịu khổ đau vì chúng.

Còn về phần các bổn phận quy định thì có thể chia chúng thành ba loại là những việc làm hàng ngày, những việc làm trong các hoàn cảnh đặc biệt và những việc làm thể theo ước muốn của con người. Công việc hàng ngày được thực hiện phù hợp với các quy định của Thánh Kinh và không có khát vọng tận hưởng thành quả là hoạt động trong hiền tính. Hoạt động vì thành quả sẽ trở thành nguyên nhân ách nô lệ của chúng ta nên nó bị coi là không tốt lành. Ai trong chúng ta cũng có cái quyền sở hữu là được thực hiện các bổn phận quy định của mình, thế nhưng bên cạnh đó, chúng ta cần làm việc mà không ràng buộc với thành quả lao động; việc làm tròn bổn phận một cách không vụ lợi nhất định sẽ dẫn chúng ta đến con đường giải thoát.

Vì thế mà Đức Chí Tôn đã khuyên Arjuna chiến đấu để làm tròn bổn phận của mình và không nghĩ đến thành quả. Việc Arjuna không chịu tham chiến là một biểu hiện nữa của sự ràng buộc. Sự ràng buộc này là vật cản trên con đường giải thoát. Bất kỳ mối ràng buộc nào, dù là tốt hay xấu thì nó vẫn là nguyên nhân của sự nô lệ vật chất. Không hoạt động tức là tội lỗi. Do đó, chỉ khi chiến đấu và làm tròn bổn phận của mình thì Arjuna mới có thể bước lên con đường phúc thiện dẫn tới sự giải thoát.