Chương 2 · Tóm tắt nội dung của “Gītā”
CÂU 48
yoga-sthaḥ kuru karmāṇi saṅgaṁ tyaktvā dhanañjaya
siddhy-asiddhyoḥ samo bhūtvā samatvaṁ yoga ucyate
yoga-sthaḥ—điềm tĩnh; kuru—hãy làm tròn; karmāṇi—các bổn phận của mình; saṅgam—sự ràng buộc; tyaktvā—sau khi từ bỏ; dhanañjaya—hỡi Arjuna; siddhi-asiddhyoḥ—trong thắng hay bại; samaḥ—điềm tĩnh; bhūtvā—trở nên; samatvam—tính bình thản; yogaḥ—yoga; ucyate—được gọi là.
Hỡi Arjuna, hãy bình thản làm tròn bổn phận của mình sau khi dứt bỏ mọi ý nghĩ về thắng hay bại. Tính bình thản này được gọi là yoga.
GIẢI NGHĨA: Kṛṣṇa ra lệnh cho Arjuna hành động phù hợp với các nguyên tắc của yoga. Vậy yoga là gì? Yoga là quá trình chế ngự các giác quan luôn bất an của con người và dồn tâm trí vào Đấng Tối Cao. Vậy Đấng Tối Cao là ai? Đức Chúa Trời được gọi là Đấng Tối Cao và vì Ngài đích thân ra lệnh cho Arjuna chiến đấu nên kết cục của cuộc chiến đấu có phụ thuộc vào Arjuna. Thắng hay bại thì đấy là việc của Kṛṣṇa, Arjuna chỉ cần hành động theo lời chỉ giáo của Kṛṣṇa mà thôi. Làm theo lời chỉ giáo của Kṛṣṇa tức là ta đang luyện pháp yoga thực sự và phương pháp ý thức Kṛṣṇa tạo điều kiện cho chúng ta học cách làm điều đó. Chỉ có phương pháp này mới giúp con người thoát khỏi cảm giác thống trị sai lầm. Người nào cũng phải trở thành tôi tớ của Kṛṣṇa hay tôi tớ của kẻ làm tôi cho Kṛṣṇa, khi ấy, anh ta sẽ có thể làm tròn các bổn phận của mình một cách thích đáng trong ý thức Kṛṣṇa và chỉ có điều đó mới có thể giúp anh ta hành động phù hợp với nguyên tắc của yoga.
Là kṣatriya nên Arjuna nằm trong hệ thống varṇāśrama-dharma. Trong “Viṣṇu Purāṇa” có nói rằng mục đích duy nhất của hệ thống varṇāśrama-dharma là làm hài lòng Viṣṇu. Con người cần làm hài lòng các giác quan của Kṛṣṇa chứ không phải là các giác quan của bản thân như thói thường ở thế giới vật chất. Chỉ khi đó anh ta mới có thể tuân theo các nguyên tắc của varṇāśrama-dharma. Arjuna được gián tiếp khuyên nên hành động như Kṛṣṇa đã ra lệnh cho chàng.