Chương 2 · Tóm tắt nội dung của “Gītā”
CÂU 71
vihāya kāmān yaḥ sarvān pumāṁś carati niḥspṛhaḥ
nirmamo nirahaṅkāraḥ sa śāntim adhigacchati
vihāya—từ bỏ; kāmān—các ham muốn vật chất gắn liền với việc làm thỏa mãn giác quan; yaḥ—ai; sarvān—tất cả; pumān—con người; carati—sống; niḥspṛhaḥ—không có ham muốn; nirmamaḥ—không có đầu óc tư hữu; nirahaṅkāraḥ—không có ngụy ngã; saḥ—anh ta; śāntim—an lạc hoàn toàn; adhigacchati—có được.
Chỉ có người đã từ bỏ mọi ham muốn làm thỏa mãn giác quan cũng như mọi ước muốn vật chất, người không còn coi mình là chủ sở hữu của bất kỳ thứ gì và hoàn toàn thoát khỏi ngụy ngã mới thấy an lạc thực sự.
GIẢI NGHĨA: Từ bỏ các ham muốn tức là bỏ ước nguyện làm thỏa mãn giác quan. Nói cách khác, không có ham muốn thực ra bao hàm ước muốn có ý thức Kṛṣṇa. Ai thấu hiểu vị trí thực sự của mình, vị trí của kẻ tôi tớ muôn đời của Kṛṣṇa, ai không còn đồng nhất mình với cơ thể vật chất và bỏ được óc tư hữu ảo tưởng, người đó đạt cấp độ toàn thiện tột đỉnh của ý thức Kṛṣṇa. Người đó biết rằng Kṛṣṇa là chủ nhân của tất cả mọi thứ và vì thế mà cần sử dụng chúng vào việc làm hài lòng Kṛṣṇa. Khi không chịu chiến đấu, Arjuna muốn làm toại nguyện các giác quan cá nhân, nhưng khi trở thành người hoàn toàn có ý thức Kṛṣṇa, chàng đã chiến đấu bởi Kṛṣṇa muốn chàng làm điều đó. Vẫn Arjuna đó, người chẳng muốn chiến đấu vì bản thân mình thì giờ lại giao tranh quyết liệt vì Kṛṣṇa. Thực sự không còn ham muốn nữa chính là ước ao làm hài lòng Kṛṣṇa chứ không phải là cố gắng từ bỏ ham muốn một cách bất tự nhiên. Chúng sinh không thể ngừng ước muốn hay thôi cảm giác, nhưng nó có thể thay đổi tính chất của các ham muốn. Người chẳng có ham muốn vật chất dĩ nhiên biết rõ rằng mọi thứ đều thuộc về Kṛṣṇa (īśāvāsyam idaṁ sarvam) và không bao giờ coi mình là chủ của cái gì. Cơ sở của tri thức siêu tuyệt này là nhận thức của con người về bản chất thực sự của mình, tức là anh ta hiểu rằng là tia sáng tinh thần, chúng sinh sẽ vĩnh viễn là một phần của Kṛṣṇa và vì thế mà không bao giờ có thể ngang bằng hay vĩ đại hơn Kṛṣṇa. Hiểu biết này của người có ý thức Kṛṣṇa là nguyên tắc cơ bản dẫn tới sự thanh thản thực sự.