Chương 3 · Karma-yoga
CÂU 16

evaṁ pravartitaṁ cakraṁ nānuvartayatīha yaḥ
aghāyur indriyārāmo moghaṁ pārtha sa jīvati
evam—như thế; pravartitam—được quy định bởi các bộ Kinh Veda; cakram—chu kỳ; na—không; anuvartayati—nhận; iha—ở kiếp này; yaḥ—người mà người đó; agha-āyuḥ—cuộc sống của kẻ đó đầy tội lỗi; indriya-ārāmaḥ—được hài lòng bởi các khoái lạc giác quan; mogham—vô ích; pārtha—con trai của Pṛthā (Arjuna) ơi; saḥ—kẻ đó; jīvati—đang sống.
Arjuna yêu quý của Ta ơi, kẻ nào có được kiếp người, nhưng chẳng tuân theo chu kỳ cúng tế mà các tập Kinh Veda quy định, chắc chắn là kẻ đó đang sống cuộc đời đầy tội lỗi. Sống chỉ để làm thỏa mãn giác quan, kẻ ấy đang sống một cách vô ích.
GIẢI NGHĨA: Triết lý “làm cật lực và hưởng đã đời” của những kẻ tôn thờ đồng tiền bị Đức Chí Tôn chỉ trích ở đây. Những người muốn hưởng lạc ở thế giới vật chất cần tiến hành chu kỳ cúng tế được nói ở các câu thơ trước. Người không tuân theo nguyên tắc này là người đang đẩy mình vào vòng hiểm nguy và càng ngày càng trở nên sa đọa. Theo quy luật thiên nhiên, kiếp người trước hết được dành cho sự tự giác ngộ tinh thần, cái có thể đạt được bằng ba phương thức là karma-yoga, jñāna-yoga và bhakti-yoga. Các nhà tiên nghiệm, những người cao hơn cả nết xấu lẫn tính tốt không nhất thiết phải thực hiện các yajña Veda, còn những kẻ chìm đắm trong lạc thú vật chất thì cần rửa tội bằng cách thực hiện chu kỳ cúng tế nói trên. Có các loại hoạt động khác nhau. Những người không có ý thức Kṛṣṇa là những người bị ám ảnh bởi khát vọng hưởng lạc giác quan nên họ cần tiến hành hoạt động mộ đạo. Hệ thống cúng tế được lập ra để làm sao những người muốn hưởng lạc có thể hưởng lạc mà không bị quả báo. Sự phồn vinh của thế giới không phụ thuộc vào nỗ lực của chúng ta mà phụ thuộc vào ý muốn của Đấng Tối Cao và người trực tiếp duy trì nó là các vị á thần. Bởi thế cho nên những yajña được dành vào việc làm hài lòng các vị á thần mới được nói đến trong các tập Kinh Veda. Mặc dù đó không phải là đường thẳng, nhưng nó cũng dẫn tới ý thức Kṛṣṇa vì khi cúng tế, con người nhất định sẽ phát triển trong mình ý thức Kṛṣṇa. Còn nếu tiến hành yajña mà chẳng có được ý thức Kṛṣṇa thì các nguyên tắc mà anh ta tuân theo sẽ bị biến thành những lời giáo huấn luân lý thông thường. Vì thế chúng ta không nên hạn chế sự phát triển tinh thần của mình bằng việc chỉ tuân theo các chuẩn mực đạo đức mà phải vượt lên trên chúng và đến với ý thức Kṛṣṇa.