Mục lục›Chương 6›CÂU 13-14

Chương 6 · Dhyāna-yoga

CÂU 13-14

samam—thẳng; kāya—thân mình; śiraḥ—đầu; grīvam—và cổ; dhārayan—giữ; acalam—bất động; sthiraḥ—liên tục; samprekṣya—nhìn; nāsikā—của mũi; agram—điểm đầu; svam—của mình; diśaḥ—ra các phía; ca—cũng; anavalokayan—không nhìn; praśānta—yên bình; ātmā—tâm trí; vigata-bhīḥ—không có sự sợ hãi; brahmacāri-vrate—lời thề tiết dục; sthitaḥ—giữ; manaḥ—trí tuệ; saṁyamya—hoàn toàn chế ngự; mat—vào Ta (Kṛṣṇa); cittaḥ—tập trung trí tuệ; yuktaḥ—nhà yoga thực thụ; āsīta—cần ngồi; mat—Ta; paraḥ—mục đích tột bậc.

Nhà yoga phải giữ thân mình, cổ và đầu cho thẳng hàng và nhìn chăm chú vào đầu mũi. Sau khi đã trấn định và chế ngự được tâm trí, thoát khỏi sợ hãi và hoàn toàn từ bỏ sinh hoạt tình dục, anh ta cần dồn hết tâm tưởng vào hình hài của Ta ở trong tim và lấy Ta làm mục đích tuyệt đỉnh của cuộc đời.

GIẢI NGHĨA: Mục đích của cuộc đời là nhận thức Kṛṣṇa, đấng ngự ở trong tim mỗi chúng sinh như Paramātmā, diện mạo Viṣṇu bốn tay. Người ta luyện yoga để phát hiện và nhìn thấy hình dạng định vị này của Đức Viṣṇu ở trong tim chứ không phải vì mục đích nào khác. Viṣṇu-mūrti định vị là hóa thân vẹn toàn của Kṛṣṇa ở trong tim mỗi chúng sinh. Người nào chẳng có hoài bão tìm hiểu viṣṇu-mūrti, người đó chỉ mất thời gian một cách vô ích cho việc luyện yoga giả mà thôi. Kṛṣṇa là mục đích tột bậc của cuộc sống và người ta luyện yoga để thấu hiểu viṣṇu-mūrti ở trong tim. Để làm được điều đó, con người cần hoàn toàn từ bỏ sinh hoạt tình dục; vì thế cho nên nhà yoga cần bỏ nhà tới sống một mình ở nơi hẻo lánh và luyện yoga như trên mô tả. Con người không thể vẫn hưởng thú vui tình dục hàng ngày ở nhà hay ở chỗ nào đó mà lại trở thành nhà yoga nhờ tham gia vào cái gọi là lớp học yoga. Nhà yoga cần học cách kiểm soát trí tuệ và tránh mọi khoái lạc giác quan, chủ yếu là sinh hoạt tình dục. Bậc đại hiền Yājñavalkya có nói như sau về những nguyên tắc sống tiết dục:

karmaṇā manasā vācā sarvāvasthāsu sarvadā

sarvatra maithuna-tyāgo brahmacaryaṁ pracakṣate

“Lời thề brahmacarya nhằm để giúp con người hoàn toàn từ bỏ thói ham mê tình dục cả trong hành động, trong lời nói, lẫn trong tâm trí ở khắp mọi nơi, mọi lúc và trong mọi hoàn cảnh”. Chẳng ai có thể luyện yoga đúng pháp khi vẫn thả mình cho lạc thú tình dục. Vì thế cho nên người ta dạy nếp sống brahmacarya từ thuở còn thơ, khi đứa trẻ hãy còn chưa biết thế nào là đời sống tình dục. Khi tròn năm tuổi, trẻ được gửi vào guru-kula, trường của vị thầy tinh thần, người giáo dục chúng theo nguyên tắc nghiêm ngặt để chúng trở thành brahmacārī. Thiếu sự đào tạo này thì con người không thể thành công trong bất cứ kiểu yoga nào, dù đó là dhyāna, jñāna hay bhakti-yoga. Song, cần lưu ý rằng gṛhastha, người tuân theo các nguyên tắc và các quy định của cuộc sống gia đình và chỉ quan hệ tình dục với vợ mình (và cũng theo quy định) cũng được gọi là brahmacārī. Gia chủ brahmacārī đó có thể luyện bhakti-yoga trong khi phương pháp jñāna và dhyāna không chấp nhận gia chủ brahmacārī và đòi hỏi người luyện phải hoàn toàn kiêng sinh hoạt tình dục không hề có sự nhân nhượng. Phương pháp bhakti-yoga cho phép gia chủ brahmacārī kìm chế sinh hoạt tình dục vì bhakti-yoga mạnh tới mức khi thực hành nó, con người tự nhiên trút bỏ được ham mê tình dục và tiến hành hoạt động ở cấp cao hơn tức là phục vụ cho Đấng Tối Cao. “Bhagavad-gītā” (2.59) có nói:

viṣayā vinivartante nirāhārasya dehinaḥ

rasa-varjaṁ raso 'py asya paraṁ dṛṣṭvā nivartate

Trong khi những người khác buộc phải dùng sức mạnh để bắt mình tự kiểm chế lạc thú giác quan thì tín đồ của Đấng Tối Cao kiềm chế được một cách tự nhiên bởi vì anh ta đã phát triển trong mình sở thích cao cấp. Ngoài tín đồ của Đấng Tối Cao ra thì chẳng ai biết về sở thích cao cấp này.

Vigata-bhīḥ có nghĩa là chỉ có người hoàn toàn có ý thức Kṛṣṇa mới thoát khỏi sợ hãi. Linh hồn ước định sống trong sự sợ hãi thường xuyên vì trí nhớ của nó bị lệch lạc và nó quên mất những mối tương giao của mình với Kṛṣṇa. Trong “Bhāgavatam” (11.2.37) có câu: bhayaṁ dvitīyābhiniveśataḥ syād īśād apetasya viparyayo 'smṛtiḥ. Chỉ khi đã phát triển được trong mình ý thức Kṛṣṇa, con người mới hết sợ hãi. Do đó, chỉ có người có ý thức Kṛṣṇa mới đạt được sự toàn thiện của yoga. Và vì mục đích tối thượng của yoga là để thấy Đấng Tối Cao ngự ở trong tim nên người có ý thức Kṛṣṇa là nhà yoga tài ba nhất trong tất cả các nhà yoga. Phương pháp yoga được mô tả ở câu thơ này khác với những phương pháp phổ biến hiện thời của cái gọi là các hội yoga.