Chương 6 · Dhyāna-yoga
CÂU 26
yato yato niścalati manaś cañcalam asthiram
tatas tato niyamyaitad ātmany eva vaśaṁ nayet
yataḥ yataḥ—tới nơi nào đi chăng nữa; niścalati—trở nên hết sức bị kích động; manaḥ—trí tuệ; cañcalam—hay dao động; asthiram—bất an; tataḥ tataḥ—từ đó; niyamya—điều tiết; etat—này; ātmani—của bản ngã; eva—dĩ nhiên là; vaśam—dưới sự kiểm soát; nayet—cần đưa trở lại.
Dù trí tuệ, cái vốn hay dao động và bất an có phiêu lãng tới nơi nào đi chăng nữa thì nhà yoga cũng nhất định phải đưa nó trở lại dưới sự kiểm soát của cái ngã của mình.
GIẢI NGHĨA: Trí tuệ vốn hay dao động và không kiên định. Nhưng nhà yoga, người đã đạt sự tự nhận thức tinh thần thì cần chế ngự trí tuệ của mình chứ không phải là cho phép nó điều khiển mình. Ai thuần phục được trí tuệ (còn sau đó là giác quan), người đó được gọi là gosvāmī hay svāmī, còn kẻ phải chịu vòng kiềm tỏa của trí tuệ thì bị gọi là go-dāsa hay kẻ tôi tớ của giác quan. Gosvāmī biết rõ tiêu chuẩn của hạnh phúc giác quan. Giác quan của người đang ở trong trạng thái phúc lạc siêu tuyệt được dùng vào việc phục vụ Đức Hṛṣīkeśa, vị chúa tể tối cao của các giác quan, Kṛṣṇa. Sự phụng sự Kṛṣṇa với các giác quan đã được thanh tẩy được gọi là ý thức Kṛṣṇa. Chỉ có như thế mới có thể hoàn toàn trở thành chủ nhân của các giác quan của mình và chỉ có như thế mới có thể đạt sự toàn thiện tột bậc của yoga.