Chương 6 · Dhyāna-yoga
CÂU 33

arjuna uvāca
yo ’yaṁ yogas tvayā proktaḥ sāmyena madhusūdana
etasyāhaṁ na paśyāmi cañcalatvāt sthitiṁ sthirām
arjunaḥ uvāca—Arjuna thưa; yaḥ ayam—phương pháp này; yogaḥ—yoga thần bí; tvayā—bởi Người; proktaḥ—được mô tả; sāmyena—nói chung; madhu-sūdana—thưa người diệt quỷ Madhu; etasya—này; aham—tôi; na—không; paśyāmi—thấy; cañcalatvāt—vì bị bất an; sthitim—trạng thái; sthirām—kiên định.
Arjuna thưa: Thưa Madhusūdana, phương pháp yoga mà Người vừa kể sơ lược ở đây hình như không thiết thực và quá sức đối với tôi vì tâm trí tôi luôn bất an và dao động.
GIẢI NGHĨA: Ở đây, Arjuna từ chối phương pháp yoga thần bí được bắt đầu bằng từ śucau deśe và kết thúc bằng từ yogī paramaḥ mà Đức Chí Tôn Kṛṣṇa kể cho chàng nghe vì cảm thấy nó quá sức chàng. Ở thời đại Kali, người bình thường không thể bỏ nhà vào núi hay vào rừng sâu để luyện yoga ở nơi heo hút. Cuộc sống của con người ở thời đại này ngắn ngủi và họ dành nó cho cuộc đấu tranh sinh tồn khắc nghiệt. Họ không coi trọng cả những phương pháp tự nhận thức tinh thần đơn giản và dễ dàng chứ nói chi tới hệ thống yoga phức tạp, cái đòi hỏi nếp sống đặc biệt, kiểu ngồi nhất định, chỗ ngồi được chọn kỹ lưỡng và sự từ bỏ hoạt động vật chất của trí tuệ. Là người thực tế, Arjuna hiểu rằng phương pháp này quá sức đối với chàng mặc dù chàng có rất nhiều ưu thế. Chàng thuộc dòng dõi con vua cháu chúa, lại có nhiều phẩm hạnh tuyệt vời; chàng là chiến tướng vĩ đại, chàng có tuổi thọ cao và điều chủ yếu là chàng là bạn chí thân của Đức Chí Tôn Kṛṣṇa, Đức Thượng Đế Tối Cao. Năm nghìn năm trước, Arjuna có nhiều khả năng thuận lợi hơn chúng ta, vậy mà chàng vẫn từ chối phương pháp yoga này. Trên thực tế, chúng ta chẳng tìm thấy văn bản nào trong lịch sử có ghi là chàng luyện pháp yoga này bao giờ cả. Vì thế cho nên ta cần coi hệ thống yoga này là không thể thực hiện nổi đối với thời đại Kali. Dĩ nhiên là có một số rất ít người có thể luyện nó, còn đối với phần lớn mọi người thì nó quả là không thể làm nổi. Năm nghìn năm trước mà còn như thế, chứ nói chi tới ngày nay? Những người cố bắt chước hệ thống này bằng cách luyện nó trong cái gọi là các phái và các hội yoga chỉ phí thời gian vô ích mà thôi kể cả khi họ thấy hài lòng với thành công của mình. Họ hoàn toàn không hiểu gì về mục đích thực sự của yoga.