Chương 6 · Dhyāna-yoga
CÂU 8
jñāna-vijñāna-tṛptātmā kūṭa-stho vijitendriyaḥ
yukta ity ucyate yogī sama-loṣṭrāśma-kāñcanaḥ
jñāna—nhờ tri thức có được; vijñāna—và tri thức thực hành; tṛpta—được mãn nguyện; ātmā—chúng sinh; kūṭa-sthaḥ—đạt sự tự giác ngộ tinh thần; vijita-indriyaḥ—kiểm soát giác quan; yuktaḥ—có năng lực tự nhận thức; iti—do đó; ucyate—người ta nói; yogī—nhà thần bí; sama—ở trong trạng thái cân bằng; loṣṭra—hòn sỏi; aśma—viên đá; kāñcanaḥ—cục vàng.
Người có được sự toại nguyện hoàn toàn nhờ việc lĩnh hội tri thức và áp dụng nó vào thực hành được coi là người đã đạt sự tự giác ngộ tinh thần và được gọi là nhà yoga (hay nhà thần bí). Người đó ở cấp độ siêu tuyệt là lúc nào cũng tự chủ. Anh ta xem hòn sỏi, viên đá hay thỏi vàng đều như nhau.
GIẢI NGHĨA: Thiếu nhận thức về Chân Lý Tối Cao thì tri thức lĩnh hội từ sách vở chỉ là vô dụng mà thôi. “Bhakti-rasāmṛta-sindhu” (1.2.234) có nói thế này:
ataḥ śrī-kṛṣṇa-nāmādi na bhaved grāhyam indriyaiḥ
sevonmukhe hi jihvādau svayam eva sphuraty adaḥ
“Không ai có thể hiểu nổi bản chất siêu tuyệt của thánh danh, dung mạo, các phẩm hạnh và những trò chơi của Śrī Kṛṣṇa bằng các giác quan bị ô nhiễm bởi năng lượng vật chất. Chỉ khi anh ta làm các giác quan của mình mang tính tinh thần nhờ sự phục vụ siêu tuyệt cho Đấng Tối Cao thì thánh danh siêu tuyệt, hình hài, các phẩm hạnh và những trò chơi của Đấng Tối Cao mới bộc lộ trước mắt anh ta”.
“Bhagavad-gītā” này là khoa học về ý thức Kṛṣṇa. Không thể có được ý thức Kṛṣṇa chỉ nhờ mỗi học thức trần tục. Chỉ có người may mắn mới có thể gặp được trên đường đời người có ý thức trong sạch và bầu bạn với anh ta. Nhờ ân huệ của Kṛṣṇa, người có ý thức Kṛṣṇa áp dụng được tri thức mà anh ta đã lĩnh hội vì anh ta thấy mãn nguyện với sự phục vụ tận tụy trong sạch cho Đấng Tối Cao. Nhờ áp dụng tri thức tinh thần vào thực tế, con người đạt được sự toàn thiện. Tri thức siêu tuyệt giúp anh ta củng cố vững chắc niềm tin của mình, trong khi đó, người chỉ có tri thức lý thuyết dễ bị những điều dường như mâu thuẫn làm rối trí và nhầm lẫm. Chỉ có người có khả năng áp dụng tri thức tinh thần vào thực hành mới có thể luôn luôn tự chủ vì anh ta một lòng một dạ hiến mình cho Kṛṣṇa. Lúc nào anh ta cũng ở cấp độ siêu tuyệt chẳng cần tới tri thức trần tục. Tri thức trần tục và sự suy lý cá nhân có thể quý như vàng đối với những người khác, còn đối với anh ta thì chúng chẳng khác nào viên sỏi hay hòn đá.