Chương 8 · Đạt tới Thượng Đế
CÂU 16

ā-brahma-bhuvanāl lokāḥ punar āvartino 'rjuna
mām upetya tu kaunteya punar janma na vidyate
ā-brahma-bhuvanāt—tới hành tinh Brahmaloka; lokāḥ—các hệ hành tinh; punaḥ—một lần nữa; āvartinaḥ—trở lại; arjuna—Arjuna ơi; mām—với Ta; upetya—đến; tu—nhưng; kaunteya—con trai của Kuntī ơi; punaḥ janma—sự tái sinh; na—không bao giờ; vidyate—diễn ra.
Tất cả các hành tinh của thế giới vật chất, từ hành tinh cao nhất đến hành tinh thấp nhất đều là nơi ngập tràn đau khổ, nơi sinh tử luôn phiên tái diễn. Nhưng con trai của Kuntī ơi, người nào đã tới được nơi ở của Ta, người đó không bao giờ phải tái sinh nữa.
GIẢI NGHĨA: Tất cả các loại nhà yoga là karma, jñāna, haṭha và v.v... đều phải lần lượt tiến tới cấp độ bhakti-yoga hay ý thức Kṛṣṇa và chỉ khi đó họ có thể tới được vương quốc siêu tuyệt của Kṛṣṇa để không bao giờ phải trở lại thế giới vật chất nữa. Những người tới được các hành tinh vật chất cao nhất, những hành tinh của các vị á thần sẽ lại bị sa vào vòng luân hồi sinh tử. Những người sống ở trái đất được nâng lên các hành tinh cao hơn như thế nào thì cư dân của những hành tinh cao hơn như Brahmaloka, Candraloka và Indraloka cũng sa xuống trái đất như thế ấy. Khi tiến hành các lễ tế gọi là pañcāgni-vidyā được tiến cử trong “Chāndogya Upaniṣad”, con người tới được Brahmaloka, nhưng nếu ở đó anh ta không phát triển và bồi đắp ý thức Kṛṣṇa trong mình thì anh ta sẽ buộc phải trở lại trái đất. Những người hoàn thiện ý thức Kṛṣṇa ở các hành tinh thiên đường dần dần tới được các hành tinh cao hơn và khi vũ trụ bị phá hủy thì họ được chuyển tới vương quốc tinh thần vĩnh cửu. Śrīdhara Svāmī có trích dẫn câu thơ này trong phần bình giảng cho “Bhagavad-gītā”:
brahmaṇā saha te sarve samprāpte pratisañcare
parasyānte kṛtātmānaḥ praviśanti paraṁ padam
“Khi vũ trụ vật chất bị phá hủy, Brahmā và các tín đồ của thần, những người liên tục hoạt động trong ý thức Kṛṣṇa được chuyển tới thế giới tinh thần và tới được các hành tinh tinh thần mà họ muốn tới”.