Chương 9 · Tri thức huyền nhiệm nhất
CÂU 4
mayā tatam idaṁ sarvaṁ jagad avyakta-mūrtinā
mat-sthāni sarva-bhūtāni na cāhaṁ teṣv avasthitaḥ
mayā—bởi Ta; tatam—được thâm nhập; idam—này; sarvam—tất cả; jagat—sự thị hiện vũ trụ; avyakta-mūrtinā—bởi hình dạng không thị hiện; mat-sthāni—trong Ta; sarva-bhūtāni—tất cả chúng sinh; na—không; ca—cũng; aham—Ta; teṣu—trong chúng; avasthitaḥ—có ở.
Ta thâm nhập toàn bộ vũ trụ bằng hình dạng không thị hiện của Mình. Tất cả chúng sinh đều ở trong Ta, nhưng Ta vẫn không ở trong chúng.
GIẢI NGHĨA: Không thể nhận biết được Đức Thượng Đế Tối Cao nhờ các giác quan vật chất thô trọng. Có câu:
ataḥ śrī-kṛṣṇa-nāmādi na bhaved grāhyam indriyaiḥ
sevonmukhe hi jihvādau svayam eva sphuraty adaḥ
(“Bhakti-rasāmṛta-sindhu”, 1.2.234)
Không thể hiểu được tên gọi của Đức Chí Tôn Śrī Kṛṣṇa, vinh quang của Ngài, những trò chơi của Ngài và v.v... nhờ các giác quan vật chất. Đức Chí Tôn chỉ lộ Mình cho người đang phục vụ tận tụy trong sạch dưới sự chỉ bảo thích đáng. “Brahma-saṁhitā” (5.38) có nói, premāñjana-cchurita-bhakti-vilocanena santaḥ sadaiva hṛdayeṣu vilokayanti: người đã phát triển trong mình tình yêu siêu tuyệt với Đấng Tối Cao có thể luôn thấy Đức Thượng Đế Tối Cao, Đức Govinda cả ở bên trong lẫn bên ngoài anh ta. Do đó, những người bình thường không thể thấy Ngài. Ở đây nói rằng mặc dù Ngài hiện diện khắp nơi và thâm nhập vạn vật, nhưng không thể nhận biết Ngài bằng các giác quan vật chất. Điều này được chỉ rõ bằng từ avyakta-mūrtinā. Nhưng mặc dù chúng ta chẳng thấy Ngài, vạn vật vẫn dựa vào Ngài. Như chúng ta đã bàn luận ở chương bảy, toàn bộ vũ trụ vật chất là sự kết hợp của hai năng lượng của Ngài là năng lượng cấp cao, năng lượng tinh thần với năng lượng cấp thấp hay năng lượng vật chất. Ánh sáng mặt trời dăng trải khắp vũ trụ như thế nào thì năng lượng của Đấng Tối Cao cũng tỏa lan tất cả tạo vật như thế ấy và vạn vật nương tựa vào năng lượng đó.
Thế nhưng không nên kết luận rằng vì Đấng Tối Cao hiện diện khắp nơi nên Ngài không tồn tại như một cá thể. Để bác bỏ ý kiến đó, Đức Chí Tôn phán: “Ta có ở khắp nơi và vạn vật ở trong Ta, nhưng Ta vẫn ở ngoài tất cả”. Ví dụ như quốc vương đứng đầu nội các, cái là biểu hiện của năng lượng của nhà vua; các bộ khác nhau chỉ là các năng lượng của nhà vua và bộ nào cũng dựa vào quyền lực của vua. Song, không nên trông chờ là vua sẽ đích thân có mặt đồng thời ở tất cả các bộ. Đó chỉ là ví dụ đơn giản. Tương tự như vậy, tất cả những gì chúng ta thấy xung quanh, tất cả những gì có ở thế giới vật chất và thế giới tinh thần đều dựa vào năng lượng của Đức Thượng Đế Tối Cao. Đấng Tối Cao sáng tạo ra thế giới này bằng cách lan tỏa muôn vàn năng lượng khác nhau của Mình và như “Bhagavad-gītā” có nói, viṣṭabhyāham idaṁ kṛtsnam: Ngài hiện diện khắp nơi qua biểu hiện cá thể của Ngài khi lan tỏa muôn hình vạn trạng năng lượng của Mình.