Chương 9 · Tri thức huyền nhiệm nhất
CÂU 5
na ca mat-sthāni bhūtāni paśya me yogam aiśvaram
bhūta-bhṛn na ca bhūta-stho mamātmā bhūta-bhāvanaḥ
na—không bao giờ; ca—cũng; mat-sthāni—có ở trong Ta; bhūtāni—tất cả tạo hóa; paśya—hãy xem; me—của Ta; yogam aiśvaram—sức mạnh thần bí bất khả tri; bhūta-bhṛt—người phù trì mọi chúng sinh; na—không bao giờ; ca—cũng; bhūta-sthaḥ—trong vũ trụ vật chất; mama—của Ta; ātmā—bản thể; bhūta-bhāvanaḥ—nguồn gốc của tạo hóa.
Thế nhưng chẳng phải mọi thứ được sáng tạo đều nằm trong Ta. Hãy xem sức mạnh thần bí của Ta đây! Mặc dù Ta là đấng phù trì tất cả chúng sinh và hiện diện khắp nơi, Ta vẫn không phải là một phần của vũ trụ vật chất vì chính Ta là cội nguồn của tạo hóa.
GIẢI NGHĨA: Đức Chí Tôn phán rằng vạn vật dựa vào Ngài (mat-sthāni sarva-bhūtāni). Cần hiểu những từ này một cách đúng đắn. Bản thân Đức Chí Tôn không thực hiện chức năng bảo vệ và duy trì vũ trụ vật chất. Đôi khi chúng ta thấy tranh vẽ Thần Atlas giữ trái đất trên vai; thần còng lưng dưới sức nặng của nó và trông thần hết sức mệt mỏi. Chúng ta không nên tưởng tượng rằng Kṛṣṇa cũng như thế khi đỡ cả vũ trụ. Ngài phán rằng mặc dù vạn vật đều nằm trong Ngài, bản thân Ngài vẫn ở ngoài tất cả. Các hệ hành tinh lơ lửng trong không gian vũ trụ và không gian vũ trụ này là năng lượng của Đấng Tối Cao. Thế nhưng Ngài khác với không gian vũ trụ. Ngài có địa vị khác. Vì thế cho nên Đấng Tối Cao phán: “Mặc dù vạn vật nằm trong năng lượng bất khả tri của Ta, là Đức Thượng Đế Tối Cao, Ta vẫn ở ngoài chúng”. Đó là sức mạnh bất khả tri của Đấng Tối Cao.
Trong từ điển Veda “Nirukti” có câu, yujyate 'nena durghaṭeṣu kāryeṣu: “Đức Chúa Trời đã bày những trò chơi kỳ diệu bất khả tư nghị khi lan tỏa năng lượng của Ngài khắp nơi”. Trong hình dạng cá thể của Mình, Đấng Tối Cao tràn trề đủ loại năng lượng hùng hậu và ý muốn của Ngài tự được thực hiện. Cần hiểu Đức Thượng Đế Tối Cao như vậy. Khi dự định làm điều gì đó, chúng ta buộc phải vượt qua nhiều trở ngại và đôi khi chúng ta không thể thực hiện nó như chúng ta muốn. Còn khi Kṛṣṇa định làm gì đó thì chỉ cần Ngài mong muốn thôi là mọi thứ được thực hiện một cách tuyệt hảo tới mức chúng ta không đủ sức tưởng tượng điều đó được làm như thế nào. Đấng Tối Cao giải thích điều ấy như sau: mặc dù là đấng phù trì và bảo vệ toàn bộ vũ trụ, Ngài vẫn không liên quan tới vũ trụ vật chất. Bằng ý muốn tối cao của Mình, Ngài sáng tạo ra vạn vật, bảo vệ, duy trì chúng và cuối cùng thì phá hủy chúng. Bởi vì Ngài hoàn toàn là tinh thần nên giữa trí tuệ Ngài và bản thân Ngài chẳng có gì khác nhau (trong khi đó chúng ta khác với trí tuệ vật chất hiện thời của chúng ta). Đấng Tối Cao đồng thời hiện diện ở khắp mọi nơi, thế nhưng người bình thường chẳng bao giờ hiểu nổi làm thế nào mà Ngài đích thân có mặt ở khắp nơi. Ngài khác với thế giới vật chất, cái nằm ở trong Ngài. Điều này được giải thích ở đây bằng từ yogam aiśvaram, sức mạnh thần bí của Đức Thượng Đế Tối Cao.